Jakie światła pokazujesz i co znaczą sygnały innych statków?

Temat 1 z 6

Światła nawigacyjne: łuki i pory

Przepisy żeglugowe opisują światła dokładnie.

Światło masztowe jest białe i świeci w łuku 225°: od kierunku prosto w przód do 22,5° za trawers każdej burty. Światła burtowe świecą każde w łuku 112,5°: zielone na prawej burcie, czerwone na lewej. Światło rufowe jest białe i świeci w łuku 135° do tyłu. Światło widoczne ze wszystkich stron świeci w łuku 360° (§ 3.01 ust. 5 lit. a–d).

Noc to czas między zachodem a wschodem słońca, dzień między wschodem a zachodem (§ 1.01 lit. x i y). Światła pokazujesz w nocy, znaki dzienne (tablice, flagi, kule, stożki) w dzień. Gdy widzialność jest ograniczona, sygnalizację nocną pokazujesz także w dzień (§ 3.01 ust. 2; § 6.30 ust. 1 lit. e).

Na jachcie nie wolno używać świateł ani reflektorów, które można pomylić ze światłami z przepisów albo które oślepiają innych (§ 3.07). Gdy przepisowe światło się zepsuje, od razu zastępujesz je światłem zastępczym i szybko naprawiasz (§ 3.06).

• Masztowe 225°, burtowe po 112,5° (zielone prawa, czerwone lewa), rufowe 135°, dookoła 360° (§ 3.01 ust. 5).
• Noc: od zachodu do wschodu słońca (§ 1.01 lit. x).
• Ograniczona widzialność: światła nocne także w dzień (§ 3.01 ust. 2).
• Żadnych świateł mylących lub oślepiających (§ 3.07).

Temat 2 z 6

Twój mały jacht motorowy w drodze i na postoju

Mały statek o napędzie mechanicznym w drodze pokazuje w nocy jasne białe światło masztowe, co najmniej 1 m nad światłami burtowymi (albo na ich wysokości, ale co najmniej 1 m przed nimi), światła burtowe i światło rufowe. Światła burtowe mogą być połączone w jednej latarni na dziobie. Światła rufowego możesz nie pokazywać, jeżeli zamiast światła masztowego masz jasne białe światło widoczne ze wszystkich stron (§ 3.13 ust. 1).

Mały statek o napędzie mechanicznym krótszy niż 7 m, którego prędkość maksymalna nie przekracza 10 km/h, może zamiast tych świateł pokazywać jedno zwykłe białe światło widoczne ze wszystkich stron (§ 3.13 ust. 2). Szybka motorówka tego zwolnienia nie ma, nawet jeśli jest krótka. Pod mostami i w śluzach możesz obniżyć światło masztowe, żeby się zmieścić (§ 3.13 ust. 7).

Dla porównania: mała żaglówka pokazuje światła burtowe i rufowe (także w jednej latarni na topie masztu), a krótsza niż 7 m może pokazywać białe światło widoczne ze wszystkich stron (§ 3.13 ust. 5). Mały statek bez silnika i bez żagli, np. łódź wiosłowa, pokazuje białe światło widoczne ze wszystkich stron (§ 3.13 ust. 6). Żaglówka płynąca jednocześnie na silniku pokazuje w dzień czarny stożek wierzchołkiem w dół (§ 3.12 ust. 3).

Na postoju mały statek pokazuje w nocy jedno zwykłe białe światło widoczne ze wszystkich stron, które może być umieszczone niżej (§ 3.20 ust. 4; zał. 3 rys. „Mały statek na postoju”). Nie musisz go pokazywać, gdy stoisz przy dostatecznie oświetlonym brzegu albo poza szlakiem żeglownym w pewnie bezpiecznym miejscu (§ 3.20 ust. 5 lit. b i c).

• W drodze w nocy: masztowe (jasne), burtowe, rufowe; burtowe mogą być w jednej latarni (§ 3.13 ust. 1).
• Białe dookoła zamiast masztowego = możesz nie pokazywać rufowego (§ 3.13 ust. 1 lit. c).
• Krótszy niż 7 m i najwyżej 10 km/h: jedno białe światło dookoła (§ 3.13 ust. 2).
• Na postoju: jedno białe światło dookoła; nie trzeba przy oświetlonym brzegu lub poza szlakiem w bezpiecznym miejscu (§ 3.20 ust. 4–5).
• Żagle i silnik w dzień: czarny stożek wierzchołkiem w dół (§ 3.12 ust. 3).

Temat 3 z 6

Znaki innych statków, które musisz rozpoznać

Duży statek o napędzie mechanicznym ma światło masztowe na wysokości co najmniej 6 m, a może mieć drugie, wyżej i za pierwszym (§ 3.08 ust.

1 i 2). Prom na uwięzi pokazuje w nocy jasne białe światło i nad nim zielone, a w dzień zieloną kulę. Prom z pierwszeństwem przejścia ma drugie zielone światło, a w dzień biały walec pod zieloną kulą (§ 3.16 ust. 1 i 4). Takiemu promowi wszystkie statki muszą dać swobodę przejścia (§ 6.23 ust. 3).

Statek, który utracił zdolność manewrową, pokazuje w nocy czerwone światło poruszane wahadłowo albo dwa czerwone światła jedno nad drugim, a w dzień czerwoną flagę poruszaną wahadłowo albo dwie czarne kule; może też nadać „cztery krótkie dźwięki” (§ 3.18). Statek o ograniczonej zdolności manewrowej pokazuje czerwone, białe i czerwone światło jedno nad drugim, a w dzień kulę, podwójny stożek i kulę (§ 3.34 ust. 1). Ustępujesz mu z drogi (§ 6.34 ust. 1).

Pracujące urządzenie pływające i statek wykonujący prace na postoju pokazują po stronie wolnego przejścia dwa zielone światła albo dwa zielone podwójne stożki, a po stronie zamkniętej czerwone światło albo czerwoną kulę (§ 3.25 ust. 1 lit. a i b). Statek osiadły na mieliźnie pokazuje czerwone nad białym od strony wolnej i czerwone od strony zamkniętej, w dzień flagi w tych kolorach (§ 3.25 ust. 1 lit. c i d, ust. 4). Nie przechodzisz od strony czerwonej (§ 6.22 bis).

Niebieskie migające światło widoczne ze wszystkich stron pokazują m.in. statki Policji, Straży Granicznej, urzędu żeglugi i administracji drogi wodnej, a w akcji ratowniczej także straż pożarna i wodne pogotowie ratunkowe; ułatwiasz im przejście (§ 3.27). Niebieski stożek wierzchołkiem w dół (w nocy niebieskie światło) oznacza statek przewożący materiały niebezpieczne (§ 3.14 ust. 1).

• Prom na uwięzi: białe + zielone nad nim, w dzień zielona kula; z pierwszeństwem ma drugie zielone i biały walec (§ 3.16).
• Utracona zdolność manewrowa: czerwona flaga wahadłowo lub dwie czarne kule; „cztery krótkie dźwięki” (§ 3.18).
• Ograniczona zdolność manewrowa: czerwone–białe–czerwone, w dzień kula–podwójny stożek–kula (§ 3.34 ust. 1).
• Prace na drodze wodnej: przechodzisz od strony zielonej, nie od czerwonej (§ 3.25; § 6.22 bis).
• Niebieskie migające światło: statki służb; ułatw im przejście (§ 3.27).

Temat 4 z 6

Sygnały dźwiękowe i jak je nadajesz

Krótki dźwięk trwa około 1 sekundy, długi około 4 sekund, z około sekundową przerwą.

Seria bardzo krótkich dźwięków to co najmniej sześć dźwięków po około 0,25 sekundy (§ 1.01 lit. u i v). Na małym statku bez mechanicznego urządzenia sygnałowego nadajesz je trąbką sygnałową lub rogiem mgłowym (§ 4.01 ust. 1 lit. b). Mały statek może w sytuacjach koniecznych nadawać sygnały ogólne z części III A załącznika nr 6 (§ 4.02 ust. 2).

Sygnały ogólne (zał. 6 cz. III A): „jeden długi dźwięk” znaczy „Uwaga”; „jeden krótki” – „Zmieniam mój kurs w prawo”; „dwa krótkie” – „Zmieniam mój kurs w lewo”; „trzy krótkie” – „Moje maszyny pracują wstecz”; „cztery krótkie” – „Nie mogę manewrować”; seria bardzo krótkich dźwięków – „Niebezpieczeństwo zderzenia”; powtarzane długie dźwięki albo powtarzana seria uderzeń w dzwon – „Wzywam pomocy”; „jeden krótki, jeden długi i dwa krótkie” – „Zatrzymajcie natychmiast swój statek”; seria podwójnych krótkich dźwięków albo ciągły trzytonowy dźwięk – „Człowiek za burtą”.

Inne sygnały spotkasz przy manewrach dużych statków. Zawracanie: „jeden długi i jeden krótki” na prawą burtę, „jeden długi i dwa krótkie” na lewą (§ 6.13 ust. 2). Wejście do portu lub wyjście z niego: „trzy długie i jeden krótki” w prawo, „trzy długie i dwa krótkie” w lewo, „trzy długie”, gdy statek przecina drogę wodną (§ 6.16 ust. 2). Statek wyprzedzany, który nie może dopuścić do wyprzedzenia bez ryzyka zderzenia, nadaje „pięć krótkich dźwięków” (§ 6.10 ust. 7).

• Krótki ≈ 1 s, długi ≈ 4 s; seria bardzo krótkich: co najmniej 6 × 0,25 s (§ 1.01 lit. u i v).
• Mały statek bez urządzenia mechanicznego: trąbka sygnałowa lub róg mgłowy (§ 4.01 ust. 1 lit. b).
• 1 krótki w prawo, 2 krótkie w lewo, 3 krótkie wstecz, 4 krótkie nie mogę manewrować (zał. 6 cz. III A).
• Seria bardzo krótkich = niebezpieczeństwo zderzenia; „jeden długi” = uwaga (zał. 6 cz. III A).
• Zawracanie: długi + 1 krótki w prawo, długi + 2 krótkie w lewo (§ 6.13 ust. 2).

Temat 5 z 6

Mgła, wąskie przejścia i wzywanie pomocy

Przy ograniczonej widzialności zwalniasz, wystawiasz obserwatora na dziobie i pokazujesz światła nocne (§ 6.30 ust.

1). Statek idący pojedynczo bez radaru nadaje „jeden długi dźwięk” nie rzadziej niż co minutę. Mały statek bez radaru i radiotelefonu może ten sygnał nadawać i powtarzać (§ 6.33 ust. 2 i 3). Gdy usłyszysz taki sygnał przed trawersem, zwalniasz do minimum potrzebnego do utrzymania kursu, a w razie potrzeby zatrzymujesz się i schodzisz ze szlaku (§ 6.33 ust. 5).

Przed wejściem do wąskiego przejścia, w którym za zakolem lub przeszkodą może płynąć niewidoczny statek, nadajesz „jeden długi dźwięk” i powtarzasz go w długim przejściu (§ 6.07 ust. 1 lit. b). Gdy w wąskim przejściu widzisz niebezpieczeństwo zderzenia, nadajesz serię bardzo krótkich dźwięków (§ 6.07 ust. 2).

W niebezpieczeństwie wzywasz pomocy m.in. flagą lub światłem, którymi zataczasz kręgi, flagą z kulą nad nią lub pod nią, czerwonymi rakietami lub pochodnią, sygnałem SOS światłem albo powolnym podnoszeniem i opuszczaniem wyprostowanych w bok ramion (§ 3.30 ust. 1). Dźwiękiem: powtarzanymi długimi dźwiękami albo powtarzanymi seriami uderzeń w dzwon (§ 4.01 ust. 4).

• Mgła: zwolnij, obserwator na dziobie, światła nocne (§ 6.30 ust. 1).
• Mgła bez radaru: „jeden długi dźwięk” nie rzadziej niż co minutę; małe statki bez radaru i radia mogą go nadawać (§ 6.33 ust. 2–3).
• Wąskie przejście za zakolem: „jeden długi dźwięk” (§ 6.07 ust. 1 lit. b).
• Wzywanie pomocy: kręgi flagą lub światłem, ramiona w górę i w dół, długie dźwięki powtarzane (§ 3.30; § 4.01 ust. 4).

Temat 6 z 6

Ćwicz i pogłębiaj

Tu najlepiej przećwiczysz ten temat. Potem jednym dotknięciem wrócisz do kursu.

• Przewodnik po egzaminie na patent sternika motorowodnegoPoradnik
• Światła i znaki dzienne na morzu (MPZZM): porównaj z przepisami śródlądowymiPoradnik
• Sygnały dźwiękowe na morzu (MPZZM): porównaj z załącznikiem nr 6 przepisów śródlądowychPoradnik
• Egzamin próbny na patent sternika motorowodnegoPoradnik