Veiligheid, de eerste controle en hulp inroepen
1De les in gewone woorden
Zorg eerst dat jij en de boot veilig zijn. Controleer het slachtoffer dan in een vaste volgorde. Pak het grootste levensgevaar eerst aan en roep vroeg hulp in.
Eerst het gevaar op een bewegende boot
Veiligheid ter plaatse betekent dat je niet zelf het tweede slachtoffer wordt. Let op een zwaaiende giek (de balk onder het grootzeil), schoten onder spanning (lijnen waarmee je de zeilen bedient), een draaiende schroef, hete machines, dampen en plotselinge bewegingen. Vraag de stuurman om de boot rustig te houden en de giek te beheersen. Stop de motor als iemand bij de schroef is. Maak zo nodig je veiligheidsharnas vast aan een stevig punt. Draag handschoenen bij contact met bloed.
De eerste controle
Met de eerste controle spoor je levensbedreigende problemen in een vaste volgorde op. Met DR ABCDE controleer je achtereenvolgens: gevaar, reactie, luchtweg, ademhaling, bloedsomloop (zoek ernstige bloedingen), bewustzijn en verborgen letsel door het lichaam bloot te leggen. Maak de plek veilig, controleer de reactie, open de luchtweg en controleer de ademhaling. Bij geen of abnormale ademhaling begin je met reanimeren; maak niet eerst de controle af. Zoek anders ernstige bloedingen, controleer hoe alert het slachtoffer is, zoek verborgen verwondingen en dek het weer toe. Behandel elk probleem zodra je het vindt.
Een levensbedreigende bloeding gaat voor
Na een verwonding kan bloed dat uit een wond stroomt of spuit binnen enkele minuten dodelijk zijn. Veel cursussen zetten daarom een C vooraan: <C>ABCDE. De eerste C staat voor een levensbedreigende bloeding. Zie je zo'n bloeding, druk dan meteen hard op de wond, nog voordat je de luchtweg controleert. De lessenreeks Verwondingen legt uit hoe je de bloeding stelpt.
Reactie en ademhaling
Spreek het slachtoffer luid aan en tik op de schouders. Roep bij geen reactie meteen om hulp. Open de luchtweg door het hoofd achterover te kantelen en de kin op te tillen: één hand op het voorhoofd, twee vingertoppen onder de kin. Kijk, luister en voel maximaal 10 seconden of de ademhaling normaal is. Langzame, luidruchtige happen naar lucht heten agonale ademhaling. Dit is geen normale ademhaling: behandel dit als een hartstilstand.
Roep vroeg hulp in
Roep hulp in zodra iemand niet reageert, ernstig ziek of gewond is. Laat een ander de marifoon bedienen terwijl jij helpt. Zie Medisch advies via de marifoon voor de oproep.
2Kerngegevens
- Geheugensteun
- DR ABCDE; <C>ABCDE bij een levensbedreigende bloeding
- Ademhaling controleren
- Maximaal 10 seconden
- Spaanse cursussen (PER)
- PAS: Proteger, Avisar, Socorrer (beschermen, waarschuwen, helpen)
3Kernpunten
- 1
Maak de plek eerst veilig: giek, schoten, schroef, dampen en de beweging van de boot.
- 2
Controleer in een vaste volgorde: DR ABCDE, of <C>ABCDE bij een levensbedreigende bloeding.
- 3
Geen reactie en geen ademhaling of happen naar lucht betekent hartstilstand.
- 4
Roep vroeg hulp in en laat een ander bemanningslid de marifoon bedienen.
4Veelgemaakte fouten
Fout: Meteen naar het slachtoffer rennen zodra je het ziet vallen.
Goed: Controleer kort op gevaar: een zwaaiende giek of draaiende schroef kan ook jou verwonden.
Fout: Happen naar lucht betekent dat het slachtoffer nog ademt.
Goed: Langzame, luidruchtige happen naar lucht zijn agonale ademhaling. Behandel iemand die niet reageert en naar lucht hapt alsof die een hartstilstand heeft.
Fout: Pas hulp inroepen als je weet wat er aan de hand is.
Goed: Roep vroeg hulp in. Hulp op zee kost tijd. De arts kan je via de marifoon begeleiden terwijl je helpt.
5Praktijkgeval en examentips
Tijdens het aan de wind zeilen met een stevige bries wordt een bemanningslid door de giek geraakt en blijft stil in de kuip liggen. Uit een klein wondje aan de hoofdhuid sijpelt bloed. Er ontstaat geen plas bloed en de kleding raakt niet snel doorweekt. Wat doe je eerst?
Toon het antwoord
Vraag de stuurman om de boot rustig te houden en de giek vast te zetten. Ga erheen zodra het veilig is. Controleer de reactie. Laat bij geen reactie meteen een bemanningslid hulp inroepen. Open de luchtweg en controleer de ademhaling maximaal 10 seconden. Begin bij geen of abnormale ademhaling met reanimeren. Houd anders de luchtweg open en druk op de wond. Het kleine wondje waaruit bloed sijpelt, is niet levensbedreigend.
Examentips
- Eerst de veiligheid: word niet zelf het tweede slachtoffer.
- Eerste controle: DR ABCDE; bij <C>ABCDE gaat een levensbedreigende bloeding voor.
- Controleer de ademhaling maximaal 10 seconden; agonaal happen naar lucht is geen normale ademhaling.
- Roep vroeg hulp in en laat een ander de marifoon bedienen.
Dit onderdeel afronden
Als je het gelezen hebt, beantwoord je drie vragen. Heb je ze alle drie goed, dan is het onderdeel afgerond; alleen de pagina openen telt niet.
Mijn notities bij dit onderdeel
Geen notities