Onderdelen bekijkenScheepsbeveiligingsfunctionaris: het beveiligingsplan, de risicobeoordeling en inspecties (STCW A-VI/5)
Cyberrisicobeheer in het SMS en SSP
1De les in gewone woorden
Je beheert cyberrisico's in het veiligheidsmanagementsysteem. De SSO zorgt dat beveiligingssystemen en netwerken in de beoordeling en oefeningen worden meegenomen.
Cyberrisico's in het SMS
Resolutie MSC.428(98) bevestigt dat een goedgekeurd veiligheidsmanagementsysteem (SMS) rekening hoort te houden met cyberrisico's volgens de Internationale Veiligheidsmanagementcode (ISM-code). Ze spoorde vlaggenstaatadministraties aan dit te waarborgen uiterlijk bij de eerste jaarlijkse verificatie van het conformiteitsdocument (DOC) van de maatschappij na 1 januari 2021. Beheer cyberrisico's via het SMS. De resolutie ondersteunt de uitvoering van de ISM-code en creëert geen aparte verplichte cybercode.
De richtlijnen
De IMO-Richtlijnen inzake maritiem cyberrisicobeheer, MSC-FAL.1/Circ.3/Rev.3 van 4 april 2025, vervangen eerdere versies. Ze bieden richtsnoeren en zijn niet verplicht. Ze vragen maatschappijen beleid en verantwoordelijkheden vast te leggen en functionele elementen te doorlopen, zoals identificeren, beschermen, detecteren, reageren en herstellen. Sectorrichtlijnen geven praktische details.
Nieuwe schepen: IACS UR E26 en E27
IACS is de Internationale Vereniging van Classificatiebureaus. Haar uniforme eisen zijn technische regels die aangesloten bureaus toepassen. E26 betreft de cyberweerbaarheid van het schip: kunnen blijven functioneren of herstellen na een cyberincident. E27 betreft systemen en apparatuur aan boord. Voor schepen binnen het toepassingsgebied gelden de herziene regels voor bouwcontracten vanaf 1 juli 2024. Controleer de klasseregels van je schip op toepasselijkheid.
Cyber en de SSO
Toegangscontrole, CCTV, alarmen en het SSAS kunnen van netwerken afhangen. ISPS-deel B noemt computersystemen en netwerken als aandachtspunten voor de SSA. Zorg dat je plan zegt wat je doet als kaarttoegang of CCTV uitvalt. Gebruik een cyberincident als oefenscenario, registreer het en spreek met de IT-verantwoordelijke van de maatschappij af hoe je incidenten meldt.
Werk bij de IMO
In juni 2025 besloot MSC 110 een niet-verplichte, op doelen gebaseerde (goal-based) Maritieme Cyberbeveiligingscode te ontwikkelen en vroeg om voorstellen voor MSC 111. De ontwikkeling van deze code stelt cyberrisicobeheer via het SMS niet uit. Cybergewoonten van de bemanning staan in Beveiligingsbewustzijn.
2Kerngegevens
- Cyber in het SMS
- Streefdatum vlaggenstaat: eerste jaarlijkse DOC-verificatie na 1 jan 2021
- IMO-richtlijnen
- MSC-FAL.1/Circ.3/Rev.3, 4 april 2025 (niet verplicht)
- IACS UR E26 / E27
- Betrokken nieuwbouw: bouwcontracten vanaf 1 juli 2024
- IMO-werk
- MSC 110 (2025): niet-verplichte cyberbeveiligingscode in ontwikkeling
3Kernpunten
- 1
MSC.428(98) bevestigt dat cyberrisico's volgens de ISM-code in het SMS horen.
- 2
De huidige IMO-richtlijnen zijn MSC-FAL.1/Circ.3/Rev.3 (2025).
- 3
Voor schepen binnen het toepassingsgebied gelden UR E26/E27 voor nieuwe bouwcontracten vanaf 1 juli 2024.
- 4
Neem beveiligingssystemen en netwerken mee in de SSA, het SSP en oefeningen.
- 5
De voorgestelde IMO-cybercode is niet verplicht; bestaande SMS-plichten voor cyberrisico's blijven gelden.
4Veelgemaakte fouten
Fout: Cyberbeveiliging is een IT-zaak en heeft niets met het SMS te maken.
Goed: Cyberrisico's horen volgens de ISM-code in het SMS; MSC.428(98) bevestigt dit. De SSO neemt uitval van beveiligingssystemen mee in de SSA, het SSP en oefeningen.
Fout: IACS UR E26 en E27 gelden sinds 2024 voor elk geklasseerd schip.
Goed: Voor schepen binnen het toepassingsgebied gelden E26/E27 voor nieuwe bouwcontracten vanaf 1 juli 2024. Controleer de klasseregels van je schip op toepasselijkheid.
5Praktijkgeval en examentips
Op de ankerplaats bij beveiligingsniveau 1 valt de kaarttoegang tot de accommodatie uit en ontgrendelen alle deuren. Het IT-log toont een vreemde aanmelding via de bemanningswifi een uur eerder. Wat doe je als SSO?
Toon het antwoord
Informeer de kapitein en CSO. Pas de alternatieve toegangscontroles uit het SSP toe. Houd noodvluchtwegen vrij en zorg dat vluchtdeuren van binnenuit bruikbaar blijven. Volg met de IT-verantwoordelijke de SMS-procedure voor cyberincidenten; isoleer getroffen systemen alleen als dat is toegestaan en veilig kan. Bewaar logbestanden en registreer het incident. Beoordeel de SSA, wijzig zo nodig het SSP via de goedkeuringsprocedure en test de aangepaste regeling in een oefening.
Examentips
- MSC.428(98) bevestigt cyberrisico's in het SMS; vlaggenstaten aangespoord dit uiterlijk bij de eerste jaarlijkse DOC-verificatie na 1 januari 2021 te waarborgen.
- MSC-FAL.1/Circ.3/Rev.3 (2025): huidige, niet-verplichte IMO-richtlijnen.
- IACS UR E26/E27: schepen binnen het toepassingsgebied; nieuwe bouwcontracten vanaf 1 juli 2024.
- SSO: netwerken in SSA en SSP; cyberscenario's in oefeningen.
Dit onderdeel afronden
Als je het gelezen hebt, beantwoord je drie vragen. Heb je ze alle drie goed, dan is het onderdeel afgerond; alleen de pagina openen telt niet.
Mijn notities bij dit onderdeel
Geen notities