Wachtindeling en de officier van de wacht (STCW A-VIII/2)
1De les in gewone woorden
De kapitein stemt de wacht af op de omstandigheden. Als officier van de wacht leid je die wacht en houd je het schip veilig totdat je naar behoren bent afgelost.
Waar de regels staan
De STCW-code bevat de gedetailleerde voorschriften bij het Internationaal Verdrag betreffende de normen voor zeevarenden inzake opleiding, diplomering en wachtdienst. Sectie A-VIII/2 geeft de principes voor het wachtlopen. Deel 4-1 behandelt de navigatiewacht: de brugwacht wanneer het schip onderweg is. Vlaggenstaten nemen deze principes op in hun wetgeving. Je rederij verwerkt ze in haar veiligheidsmanagementsysteem. De kapitein geeft vaste orders voor de gebruikelijke wachtdienst en nachtorders voor de komende nacht.
Samenstelling van de wacht
De kapitein houdt de brug bemand en stemt de wacht af op de omstandigheden. Denk aan daglicht, zicht, weer, zeegang, verkeer, routering en nabije gevaren. Beoordeel taken, manoeuvres, inzetbaarheid, ervaring, vertrouwdheid met het schip, radiotaken en beschikbare hulp. Controleer de brugindeling en het uitzicht vanaf de manoeuvreerpositie, vanwaar je het schip aanstuurt. Houd rekening met scheepsgrootte, manoeuvreereigenschappen, automatische besturing, navigatieapparatuur, alarmen en bediening voor onbewaakte machinekamers. Reken op extra werk nabij een verkeersscheidingsstelsel, dat tegengesteld verkeer in banen scheidt.
Je kerntaken
Als officier van de wacht (OOW) vertegenwoordig je de kapitein. Je blijft verantwoordelijk voor veilige navigatie totdat je naar behoren bent afgelost. Loop wacht op de brug en verlaat die nooit voordat je naar behoren bent afgelost. Een kort bezoek aan een aparte kaartenkamer moet noodzakelijk zijn voor de navigatie. Zorg eerst voor veiligheid en een goede uitkijk. Controleer de positie vaak, waar mogelijk met meer dan één methode. Volg het reisplan. Gebruik radar en andere hulpmiddelen en ken hun beperkingen. Neem geen andere taak aan die je wachtdienst hindert.
De kapitein op de brug
De aanwezigheid van de kapitein draagt de wachtverantwoordelijkheid niet vanzelf over. Je blijft verantwoordelijk totdat de kapitein die uitdrukkelijk overneemt en jullie dit beiden begrijpen. De con hebben betekent dat je de bewegingen van het schip aanstuurt. Spreek expliciet af wie verantwoordelijk is voor de wacht. Bevestig de overdracht hardop, volg de registratieprocedure aan boord en blijf controleren volgens afspraak. Spreek de terugoverdracht af voordat de kapitein vertrekt.
Machines en besturing
Aarzel niet om het roer, de machines en geluidsseinen te gebruiken. Waarschuw de machinekamer waar mogelijk tijdig voor geplande snelheidsveranderingen. Ken de stopweg en draaicirkel uit de manoeuvreergegevens op de brug. Schakel tijdig van automatische besturing naar handbesturing wanneer verkeer, beperkt zicht of andere gevaren dit vereisen. Zo hoef je de uitkijk niet te onderbreken voor een noodsituatie.
2Kernpunten
- 1
De kapitein bepaalt de wachtbezetting aan de hand van de STCW-factoren, niet met een vaste tabel.
- 2
Je verlaat de brug nooit voordat je naar behoren bent afgelost.
- 3
Je blijft verantwoordelijk totdat de kapitein de wachtverantwoordelijkheid uitdrukkelijk overneemt en jullie dit beiden begrijpen.
- 4
Bepaal de positie vaak, waar mogelijk met meer dan één methode.
- 5
Schakel vroeg over op handbesturing bij verkeer, beperkt zicht of nabij gevaar.
3Veelgemaakte fouten
Fout: Wanneer de kapitein op de brug komt, gaat de wacht naar de kapitein.
Goed: Je blijft verantwoordelijk totdat de kapitein de wachtverantwoordelijkheid uitdrukkelijk overneemt en jullie dit beiden begrijpen.
Fout: Dezelfde wachtbezetting past bij elke reis.
Goed: De kapitein past elke wacht aan op zicht, verkeer, gevaren, werkdruk en inzetbaarheid van de bemanning.
Fout: De machines gebruiken zonder eerst toestemming te vragen getuigt van slecht zeemanschap.
Goed: De OOW mag niet aarzelen roer, machines en seinen te gebruiken. Waarschuw de machinekamer waar mogelijk vooraf.
4Praktijkgeval en examentips
Om 0300 ben je OOW in een verkeersbaan langs de kust. De kapitein komt koffie halen en kijkt mee achter de radar. De peiling van een kruisend schip blijft gelijk, terwijl de afstand afneemt tot bijna 4 zeemijl. De kapitein zegt niets. Wie blijft verantwoordelijk voor de wacht en wat doe je?
Toon het antwoord
Jij blijft verantwoordelijk. Beoordeel het aanvaringsgevaar en handel tijdig volgens de toepasselijke regels. Vertel de kapitein wat je doet. Blijf controleren. Je blijft verantwoordelijk totdat de kapitein de wachtverantwoordelijkheid uitdrukkelijk overneemt en jullie dit beiden begrijpen. Spreek af wie de con heeft en wie welke controles uitvoert. Leg de overdracht vast zoals voorgeschreven.
Examentips
- A-VIII/2, deel 4-1: principes voor de navigatiewacht; de kapitein bepaalt de bezetting aan de hand van de genoemde factoren.
- De OOW is verantwoordelijk voor veilige navigatie en verlaat de brug nooit voordat die naar behoren is afgelost.
- Kapitein op de brug: de OOW blijft verantwoordelijk totdat de kapitein de wachtverantwoordelijkheid uitdrukkelijk overneemt en beiden dit begrijpen.
- Gebruik roer, machines en seinen zonder aarzeling; schakel tijdig over op handbesturing.
Dit onderdeel afronden
Als je het gelezen hebt, beantwoord je drie vragen. Heb je ze alle drie goed, dan is het onderdeel afgerond; alleen de pagina openen telt niet.
Mijn notities bij dit onderdeel
Geen notities