Rusttijden: STCW A-VIII/1 en MLC-norm A2.3, met een uitgewerkte controle
1De les in gewone woorden
Toets rust aan vier grenzen: 10 h per elke 24 h in maximaal twee perioden, één ≥6 h; 77 h per elke 7 dagen; tussenpozen maximaal 14 h.
STCW A-VIII/1
Elke OOW, wachtgezel en persoon met taken voor veiligheid, beveiliging of het voorkomen van verontreiniging krijgt minimaal 10 uur rust in elke periode van 24 uur en 77 uur in elke periode van 7 dagen. De vereiste 10 uur moet in maximaal twee rustperioden passen, waarvan één minstens 6 uur duurt. De tussenpoos tussen opeenvolgende rustperioden mag niet langer zijn dan 14 uur. 'Elke periode van 24 uur' betekent een verschuivend tijdvak, niet alleen een kalenderdag. Rust is tijd buiten dienst; korte pauzes tellen niet mee.
MLC-norm A2.3
Het Maritiem Arbeidsverdrag (MLC) laat de vlaggenstaat kiezen tussen twee stelsels: maximaal 14 uur werk per elke 24 uur en 72 uur per elke 7 dagen, of minimaal 10 uur rust per elke 24 uur en 77 uur per elke 7 dagen. De verdeling en de 14-uursregel zijn gelijk. Voor wachtlopers gelden altijd de STCW-rustgrenzen, ongeacht welke MLC-optie de vlaggenstaat kiest.
Uitzonderingen
Alleen de vlaggenstaat mag uitzonderingen volgens STCW A-VIII/1, lid 9, toestaan. De wekelijkse rust mag maximaal twee opeenvolgende weken tot 70 uur dalen. Vóór een volgende wekelijkse uitzondering moet minstens tweemaal de duur van de vorige uitzondering verstrijken. Daarnaast mag rust in maximaal twee perioden van 24 uur per elke zeven dagen in drie delen worden verdeeld: één deel ≥ 6 uur, beide andere ≥ 1 uur; tussenpozen ≤ 14 uur. Het dagelijkse minimum van 10 uur blijft gelden. MLC-uitzonderingen vereisen collectieve overeenkomsten die volgens het recht van de vlaggenstaat zijn goedgekeurd of geregistreerd.
Oefeningen en noodsituaties
Appèls, brand- en reddingbootoefeningen worden zo gehouden dat ze rust zo min mogelijk verstoren en geen vermoeidheid veroorzaken. Oefentijd is werktijd en wordt geregistreerd. Een zeevarende met oproepdienst, bijvoorbeeld voor alarmen van onbewaakte machinekamers, krijgt vervangende rust bij een oproep tijdens de rusttijd. In een noodsituatie of om anderen in nood te helpen mag de kapitein het rooster opschorten. Daarna moet iedereen die tijdens een rustperiode heeft gewerkt voldoende rust krijgen.
Rooster en registratie
Een overzicht van de werkregeling aan boord hangt op een goed toegankelijke plaats. Het toont per functie het rooster op zee en in de haven, in de werktaal en het Engels. Voor elke zeevarende worden de dagelijkse rusturen in een standaardformaat bijgehouden. Je krijgt een kopie, ondertekend door jou en de kapitein of iemand die daartoe door de kapitein is gemachtigd. Valse registraties zijn een ernstige overtreding en verbergen vermoeidheid.
2Kerngegevens
- Minimale rust
- 10 h in elke 24 h en 77 h in elke 7 dagen
- Verdeling en tussenpoos
- Vereiste 10 h in max. twee perioden, één ≥6 h; tussenpozen ≤14 h
- MLC-werkoptie
- Max. 14 h werk in elke 24 h en 72 h in elke 7 dagen
- STCW-verdelingsuitzondering
- Vlaggenstaat akkoord; ≤2 × 24 h/7 dagen; ≥6 h + ≥1 h + ≥1 h; tussenpozen ≤14 h
- Voorbeeld 4 op/8 af
- Wacht 0000–04 en 1200–16, dagwerk 1100–12: rust 7 h + 8 h = 15 h
- Zelfde voorbeeld, wekelijks
- 15 h × 7 = 105 h ≥ 77 h; tussenpoos 1100–1600 = 5 h ≤ 14 h
3Kernpunten
- 1
Vier STCW-controles: 10 h/24 h in maximaal twee perioden, één ≥6 h; 77 h/7 dagen; tussenpozen ≤14 h.
- 2
'Elke periode van 24 uur' is een verschuivend tijdvak; controleer ook over middernacht heen.
- 3
Oefeningen zijn werktijd: plan ze zo dat de rustverdeling aan de regels blijft voldoen.
- 4
Bij door de vlaggenstaat toegestane uitzonderingen volgens lid 9 blijven 10 h/24 h en minimaal 70 h/7 dagen gelden.
- 5
Jij en de kapitein of diens gemachtigde ondertekenen de registratie; jij houdt een kopie.
4Veelgemaakte fouten
Fout: Als de totale rust 10 uur is, voldoet de dag.
Goed: De vereiste 10 h moet in maximaal twee rustperioden passen, waarvan één minstens 6 h duurt. Controleer ook tussenpozen ≤14 h en de wekelijkse rust.
Fout: Oefeningen tellen niet mee, omdat het Internationaal Verdrag voor de beveiliging van mensenlevens op zee (SOLAS) ze verplicht.
Goed: Oefentijd is werktijd. Plan oefeningen zo dat ze de rust zo min mogelijk verstoren en registreer ze.
Fout: Bij een uitzondering mag de 10 uur per 24 uur worden verminderd.
Goed: Uitzonderingen volgens lid 9 betreffen alleen de wekelijkse 77 h en de verdeling. De 10 h in elke 24 h blijft gelden.
5Praktijkgeval en examentips
Je loopt 6 op/6 af: wacht 0000–0600 en 1200–1800. Op dinsdag is er een brandoefening van 0900–1000. Toets dinsdag aan STCW A-VIII/1, leden 2 en 3. Stel daarna een beter oefentijdstip voor.
Toon het antwoord
Dinsdag geeft 3 h + 2 h + 6 h = 11 h rust, maar de twee langste rustperioden geven slechts 9 h. De gewone verdelingsregel wordt dus niet gehaald. Plan je oefening tijdens je normale dienst, met bevoegde vervanging op wacht. Tel ook de uren van de vervangende officier en al het andere werk mee. Behoud van de geplande rust geeft 12 h/dag en 84 h/week; alleen totalen bewijzen geen naleving. Controleer verschuivende tijdvakken, ononderbroken rustperioden en tussenpozen consequent volgens de richtlijnen van de vlaggenstaat.
Examentips
- STCW A-VIII/1 en MLC A2.3: vereiste 10 h/24 h in maximaal twee perioden, één ≥6 h; 77 h/7 dagen; tussenpozen ≤14 h.
- MLC-alternatief: maximaal 14 h werk/24 h en 72 h/7 dagen.
- STCW-uitzonderingen volgens lid 9 met toestemming vlaggenstaat: wekelijks ≥70 h voor ≤2 opeenvolgende weken; tussen wekelijkse uitzonderingen ≥tweemaal hun duur. Drie rustperioden in ≤2 perioden van 24 uur/7 dagen: ≥6 h + ≥1 h + ≥1 h; tussenpozen ≤14 h. Dagelijkse 10 h blijft. MLC: goedgekeurde of geregistreerde collectieve overeenkomsten.
- Aangeplakt overzicht van de werkregeling; dagelijkse registratie ondertekend door kapitein en zeevarende.
Dit onderdeel afronden
Als je het gelezen hebt, beantwoord je drie vragen. Heb je ze alle drie goed, dan is het onderdeel afgerond; alleen de pagina openen telt niet.
Mijn notities bij dit onderdeel
Geen notities