De wacht overdragen en wachtlopen voor anker en in de haven
1De les in gewone woorden
Neem pas over wanneer je fit bent, je ogen zijn aangepast en je het volledige beeld hebt. Draag nooit midden in een manoeuvre over.
Voordat je overneemt
Kom vroeg. Laat je ogen 's nachts eerst aan het donker wennen. Lees de vaste orders en nachtorders. Volgens de STCW-code controleert de aflossende officier: positie, koers, snelheid en diepgang (diepte van de kiel onder de waterlijn); geplande baan; getij, stroming, weer en zicht en hun invloed; verwachte gevaren tijdens de wacht; kompasfouten; toestand van brugapparatuur en machinebediening; navigatielichten; en schepen in zicht of nabij. Blijf vragen totdat het beeld duidelijk is.
Wanneer je niet overdraagt
Draag niet over tijdens een manoeuvre of andere handeling om gevaar te vermijden. Wacht totdat die is afgerond. Draag niet over als je denkt dat de aflossende officier ongeschikt is voor de dienst, bijvoorbeeld door vermoeidheid, ziekte of alcohol. Waarschuw dan de kapitein. Je blijft verantwoordelijk totdat de overnemende officier zegt 'I have the watch' (ik heb de wacht) en jullie dit beiden begrijpen.
Voor anker
Bepaal en plot de positie na het ankeren. Controleer vaak of het anker houdt, met peilingen, geleidelijnen (vaste merktekens in één lijn), radarafstanden en ankeralarmen van GNSS (satellietnavigatie). Houd goede uitkijk en regel periodieke inspectieronden zonder de wacht onbeheerd te laten. Volg weer, getij en zeegang. Waarschuw de kapitein en handel als het anker krabt. Houd de machines gereed volgens de orders. Voer de juiste lichten en dagmerken en geef geluidsseinen. Een radarbewakingszone vervangt de uitkijk niet.
In de haven
De kapitein regelt een wacht die past bij ligplaats en lading. Schepen met gevaarlijke lading vragen extra zorg. Als dekofficier van de wacht loop je ronden en verzorg je meerlijnen en loopplank wanneer getij en lading de hoogte van het schip veranderen. Je bewaakt diepgang en kielspeling. Je houdt toezicht op het ladingwerk volgens het plan, zorgt voor juiste lichten en seinen en reageert op noodsituaties. Ook verontreiniging voorkomen en toegangscontrole volgens het beveiligingsplan horen bij de wacht.
Veiligheidsmarges en team
Controleer of je aflossende team fit is en aan het donker gewend is. Ga na hoe diepgang, trim (langsscheepse helling), slagzij (dwarsscheepse helling), dichtheid van het water en squat (dieper inzinken tijdens het varen) de kielspeling beïnvloeden: het water onder de kiel. Ken de procedures en beperkingen van machinebediening vanaf de brug. Controleer welke veiligheidsmaatregelen al gelden.
2Stap voor stap
De navigatiewacht overnemen
- 1
Kom vroeg, fit en met aan het donker aangepaste ogen.
Met verblinde ogen of een vermoeid hoofd kun je lichten en doelen niet beoordelen.
- 2
Lees en onderteken de vaste orders en nachtorders.
De instructies van de kapitein voor de wacht horen bij het totaalbeeld.
- 3
Controleer positie, koers, snelheid, geplande baan en gevaren vooruit.
Je moet weten waar het schip is en waar het naartoe gaat.
- 4
Controleer verkeer, weer, getij en stroming en hun invloed.
Die veranderen de grondkoers en het aanvaringsgevaar.
- 5
Controleer apparatuur, kompasfouten, toestand van machines en besturing, en lichten.
Een verborgen storing die je bij aflossing ontdekt, kun je beheersen.
- 6
Neem alleen zonder lopende manoeuvre over met een duidelijk 'I have the watch' (ik heb de wacht).
De verantwoordelijkheid moet op één duidelijk moment overgaan, nooit midden in een handeling.
3Kernpunten
- 1
De aflossing controleert positie, baan, gevaren, weer, verkeer, apparatuur en fouten vóór de overname.
- 2
Geen overdracht tijdens een manoeuvre of uitwijkactie; stel uit totdat die is afgerond.
- 3
Draag niet over aan een officier die volgens jou ongeschikt is voor de dienst; waarschuw de kapitein.
- 4
Voor anker: plaatsbepaling, vaak controleren of het anker houdt, uitkijk, kapitein waarschuwen bij krabben.
- 5
In de haven: ronden, meerlijnen, loopplank, diepgang, ladingplan, seinen en beveiliging.
4Veelgemaakte fouten
Fout: De overdracht gebeurt op het hele uur, wat er ook speelt.
Goed: Bij een lopende manoeuvre of uitwijkactie wacht de aflossing totdat die is afgerond.
Fout: Voor anker is een radarbewakingszone genoeg om krabben en verkeer te bewaken.
Goed: Controleer vaak peilingen, geleidelijnen en afstanden en houd uitkijk. Bewakingszones missen kleine doelen.
5Praktijkgeval en examentips
Het is 2358. Je wilt de wacht overdragen en een vissersschip kruist vlak voor je. Je hebt net 'starboard twenty' (twintig graden stuurboordroer) bevolen om uit te wijken. De aflossende officier staat op de brug, gaapt en klaagt dat hij slecht heeft geslapen. Wat doe je?
Toon het antwoord
Houd de wacht. Rond de uitwijkactie af en breng het schip op een vaste koers vóór een overdracht. Beoordeel daarna de aflossing: vind je hem ongeschikt voor de dienst, draag dan niet over, houd de wacht en waarschuw de kapitein. Is hij fit, licht hem dan volledig in over positie, baan, verkeer, beweging van het vissersschip en orders. Draag over met een duidelijk 'You have the watch' (jij hebt de wacht) en een antwoord.
Examentips
- Aflossingscontroles: positie, koers, snelheid, diepgang, baan, getij, weer, zicht, gevaren, kompasfouten, apparatuur, verkeer.
- Geen overdracht tijdens een lopende manoeuvre of uitwijkactie.
- Aflossing ongeschikt voor dienst: niet overdragen; kapitein waarschuwen.
- Ankerwacht: plaatsbepaling, vaak controleren of het anker houdt, uitkijk, gereedheid machines, lichten en seinen.
Dit onderdeel afronden
Als je het gelezen hebt, beantwoord je drie vragen. Heb je ze alle drie goed, dan is het onderdeel afgerond; alleen de pagina openen telt niet.
Mijn notities bij dit onderdeel
Geen notities