Gevaarlijke en bevaarbare halve cirkels op beide halfronden
1De les in gewone woorden
De ene kant van een storm is erger dan de andere. Leer welke kant, waarom en hoe winddraaiingen en druktrends je helpen je positie te controleren.
Twee stormhelften
Verdeel de storm langs zijn baan, de lijn waarlangs het centrum beweegt, en kijk in zijn bewegingsrichting. Op het noordelijk halfrond ligt de gevaarlijke halve cirkel rechts en de bevaarbare halve cirkel links. Op het zuidelijk halfrond is het andersom: gevaarlijk links, bevaarbaar rechts. Bevaarbaar betekent minder erg, niet veilig: ook daar kan wind van orkaankracht staan.
Waarom één kant erger is
Aan de gevaarlijke kant telt de verplaatsingssnelheid van de storm op bij de ronddraaiende wind; aan de bevaarbare kant trekt ze ervan af. Ook de golven zijn hoger aan de gevaarlijke kant, doordat golven met de storm meereizen en blijven groeien. Het voorste kwadrant, de voorste helft van de gevaarlijke kant, is de slechtste plek: de wind duwt een schip naar de toekomstige baan van de storm.
De winddraaiing lezen
Gebruik de ware wind, berekend door je scheepsbeweging uit de schijnbare wind te halen. Voor een vrijwel stilliggende waarnemer geeft een gelijkmatig bewegende storm meestal deze draaiingen: in het noorden wijst ruimen (met de klok mee draaien) op de gevaarlijke halve cirkel; krimpen (tegen de klok in draaien) op de bevaarbare. In het zuiden geldt het omgekeerde. Je verplaatsing door het windveld of een veranderende storm kan dit patroon verstoren. Controleer je positie met het stormbericht.
Vóór of achter
Bij een gelijkmatig bewegende storm van ongeveer gelijke sterkte en weinig eigen beweging wijst dalende druk meestal op een positie vóór het centrum. Stijgende druk wijst erop dat het centrum voorbij is. Een vaste windrichting met dalende druk wijst op de baan vóór het centrum; een vaste windrichting met stijgende druk op de baan erachter. Controleer je positie met het stormbericht.
2Kerngegevens
- Noord, gevaarlijke halve cirkel
- Rechts van de baan; ruimende ware wind wijst op deze kant
- Noord, bevaarbare halve cirkel
- Links van de baan; krimpende ware wind wijst op deze kant
- Zuid, gevaarlijke halve cirkel
- Links van de baan; krimpende ware wind wijst op deze kant
- Zuid, bevaarbare halve cirkel
- Rechts van de baan; ruimende ware wind wijst op deze kant
- Vaste windrichting, dalende barometer
- Wijst meestal op de baan vóór het centrum; controleer het stormbericht
- Vaste windrichting, stijgende barometer
- Wijst meestal op de baan achter het centrum; controleer het stormbericht
3Kernpunten
- 1
Kijk in de bewegingsrichting van de storm: in het noorden ligt de gevaarlijke kant rechts, in het zuiden links.
- 2
Bij een gelijkmatige storm en weinig scheepsbeweging wijst ruimen in het noorden op gevaarlijk; in het zuiden doet krimpen dat.
- 3
Druktrends wijzen op een positie vóór of achter het centrum; controleer dit met het stormbericht.
- 4
De voorwaartse beweging versterkt de wind aan de gevaarlijke kant en verzwakt hem aan de bevaarbare kant.
- 5
Gebruik ware wind; scheepsbeweging door het windveld en stormveranderingen kunnen deze aanwijzingen verstoren.
4Veelgemaakte fouten
Fout: In de bevaarbare halve cirkel kun je veilig varen.
Goed: Die is alleen minder gevaarlijk. De wind kan er nog steeds orkaankracht bereiken; blijf ook daar ruim buiten.
Fout: Ruimende wind betekent altijd dat je in de gevaarlijke halve cirkel zit.
Goed: Bij een gelijkmatige storm en vrijwel stilliggende waarnemer wijst ruimen in het noorden op gevaarlijk en in het zuiden op bevaarbaar. Controleer het stormbericht.
Fout: Je kunt de draaiing beoordelen aan de schijnbare wind terwijl je snel vaart.
Goed: Je beweging verandert de schijnbare wind. Gebruik ware wind, maar onthoud dat bewegen door het windveld ook je waarnemingen verandert. Controleer het stormbericht.
5Praktijkgeval en examentips
Bij Mauritius nadert in februari een cycloon. Terwijl je vrijwel stilligt, krimpt de ware wind in vier uur van zuidoost via oost naar noordoost en daalt de druk. Waar wijzen deze tekenen op? Controleer dit met het stormbericht.
Toon het antwoord
Van zuidoost via oost naar noordoost is tegen de klok in: de wind krimpt. Bij een gelijkmatig bewegende storm van ongeveer gelijke sterkte wijzen deze tekenen op het gevaarlijke voorste kwadrant op het zuidelijk halfrond. Ze bewijzen je positie niet: een veranderende storm kan het patroon verstoren. Controleer je positie met het stormbericht.
Examentips
- Gevaarlijke kant: rechts van de baan in het noorden, links in het zuiden. Ruimen wijst erop in het noorden; krimpen in het zuiden.
- Bij een gelijkmatige storm en weinig scheepsbeweging wijst dalende druk meestal op vóór, stijgende op achter het centrum. Controleer het stormbericht.
- Onder die voorwaarden wijzen een vaste ware windrichting en dalende druk meestal op de baan vóór het centrum. Controleer het stormbericht.
- Het voorste kwadrant van de gevaarlijke halve cirkel drijft een schip naar de baan van de storm.
Dit onderdeel afronden
Als je het gelezen hebt, koppel je de begrippen en beantwoord je daarna drie vragen. Heb je alles goed, dan is het onderdeel afgerond; alleen de pagina openen telt niet.
Mijn notities bij dit onderdeel
Geen notities