Peiling met afstand en peiling met een dieptelijn
1De les in gewone woorden
Eén object kan je positie bepalen als je zowel de peiling als je afstand ertoe kent. Een duidelijke dieptelijn kan als tweede standlijn dienen.
Eén object, twee lijnen
Een peiling geeft een rechte lijn door een object. Een afstand tot dat object geeft een cirkel eromheen. Ze snijden elkaar loodrecht. Kies vanuit het object het snijpunt op de tegenpeiling, de tegengestelde richting. Peil jij het op 030°T, dan peilt het object jou op 210°T. Spaanse opleidingen noemen deze positiebepaling demora y distancia.
Afstanden met radar
Radar meet afstand meestal nauwkeuriger dan richting, omdat de bundel echo's zijwaarts verbreedt. Combineer een kompaspeiling met een radarafstand tot hetzelfde herkenbare punt. Meerdere radarafstanden kunnen een uitstekende positie geven als de cirkels onder goede hoeken kruisen. Meet naar een steil, duidelijk op de kaart aangegeven object, zoals een klif of pierkop. Gebruik geen laag strand waarvan de rand met het getij verschuift.
Andere afstanden
Een kaartplotter geeft afstand en peiling naar een waypoint, een opgeslagen positie, op een object op de kaart. Dat gaat snel, maar komt uit dezelfde ontvanger van het wereldwijde satellietnavigatiesysteem (GNSS). Je kunt daarmee de positie van die ontvanger dus niet onafhankelijk controleren.
Peiling en dieptelijn
Waar de zeebodem duidelijk helt, kan een dieptelijn de tweede standlijn zijn. Toont je echolood de diepte onder de transducer, de onderwatersensor, tel dan de diepte van die sensor onder de waterlijn erbij. Trek daarna de getijhoogte af: de waterstand boven het reductievlak van de kaart. Zo krijg je de kaartdiepte. Waar de peillijn die dieptelijn kruist, ben jij. De module Getijden leert je de getijhoogte te bepalen.
Wanneer dieptelijnen onbruikbaar zijn
Een vlakke of onregelmatige zeebodem geeft geen bruikbare dieptelijn. Een peillijn kan dezelfde dieptelijn ook meerdere keren kruisen. Gebruik dieptelijnen alleen bij een steile, duidelijke bodemhelling en controleer de uitkomst met de volgende dieptemeting.
2Kerngegevens
- Peiling en afstand
- Standlijnen van één object kruisen onder 90°
- Radar
- Afstanden nauwkeurig; peilingen minder precies
- Kaartdiepte
- Aflezing onder transducer + transducerdiepte − getijhoogte
- Spaanse termen
- Demora y distancia; situación por veriles
3Kernpunten
- 1
Een peiling en een afstand van één object kruisen loodrecht: een sterke positiebepaling.
- 2
Radarafstanden zijn nauwkeurig; radarpeilingen zijn minder precies.
- 3
Herleid een dieptemeting tot kaartdiepte voordat je die met een dieptelijn vergelijkt.
- 4
Gebruik dieptelijnen alleen waar de zeebodem duidelijk helt.
4Veelgemaakte fouten
Fout: Radarpeilingen zijn even goed als radarafstanden.
Goed: De radarbundel verbreedt een echo zijwaarts. Vertrouw afstanden meer dan peilingen.
Fout: Vergelijk de echoloodaflezing rechtstreeks met de kaartdiepte.
Goed: Verwerk eerst de transducerdiepte en trek de getijhoogte af.
Fout: Een GNSS-afstand tot een waypoint controleert het GNSS.
Goed: Die komt uit dezelfde ontvanger. Controleer met een onafhankelijke standlijn: een kompaspeiling, radarafstand of diepte.
5Praktijkgeval en examentips
Je peilt een pier op 030°T, al gecorrigeerd, met een radarafstand van 2,4 M. Het echolood geeft 15,2 m onder een transducer op 0,4 m diepte. De getijhoogte is 2,6 m. De kaart geeft bij je ingetekende positie 6 m aan. Accepteer je die positie?
Toon het antwoord
Nee. De herleide diepte is 15,2 + 0,4 − 2,6 = 13,0 m. Dat klopt niet met de 6 m op de kaart. Controleer of je de juiste pier hebt, je metingen, het intekenen en het referentieniveau van het echolood. Accepteer de positie pas daarna en nader intussen geen gevaar.
Examentips
- Peiling en afstand van één object: de standlijnen kruisen onder 90°.
- Een radarafstand is nauwkeuriger dan een radarpeiling.
- Kaartdiepte = aflezing onder transducer + transducerdiepte − getijhoogte.
- Dieptelijnen werken alleen bij een steile, duidelijke bodemhelling.
Dit onderdeel afronden
Als je het gelezen hebt, koppel je de begrippen en beantwoord je daarna drie vragen. Heb je alles goed, dan is het onderdeel afgerond; alleen de pagina openen telt niet.
Mijn notities bij dit onderdeel
Geen notities