Een lijn opschieten en uitleggen zonder kinken
1De les in gewone woorden
Een goed opgeborgen lijn loopt zonder knopen uit wanneer je hem nodig hebt. Schiet hem op, leg hem in bochten of hang hem op. Weet altijd waar de uiteinden zijn.
Eerst de begrippen
Touw met een functie heet een lijn. Een schoot regelt de stand van een zeil; een val hijst het. Een landvast houdt de boot aan de kant. Het losse eind is het uiteinde waarmee je werkt; het staande part is het lange deel daarvandaan. Een bocht is een U-vormige buiging in de lijn. Opschieten is lussen maken; in bochten uitleggen is een lijn heen en weer neerleggen zodat hij vrij uitloopt.
Opschieten
Houd de opgeschoten lijn in één hand en maak met de andere gelijke lussen. Driestrengs (geslagen) touw schiet je rechtsom op. Draai elke lus iets mee zodat hij vlak ligt. Gevlochten touw verdraagt dat draaien slecht: schiet het in achten op of leg het in bochten. Begin bij het vastgemaakte eind, zodat draaiingen via het vrije eind verdwijnen.
In bochten uitleggen
Een lijn in bochten uitleggen op dek, in losse lagen zonder draaiingen, laat hem snel uitlopen. Doe dit met een landvast vóór het aanleggen en met een val vóór het hijsen of strijken. Leg het deel dat het eerst moet uitlopen bovenop. Bij het strijken is dat het deel naar de kikker, het beslag waarop je de lijn vastzet.
Een val ophangen
Hang de opgeschoten val aan de kikker om het dek vrij te houden. Een hoorn is een van de uitstekende armen van de kikker. Volg de stappen hieronder. Maak vóór gebruik de ophangbocht los en leg de lijn in bochten uit.
Uiteinden en veiligheid
Zet het vrije eind van een val of schoot vast of leg er een knoop in, zodat het niet buiten bereik wegloopt. Een stoppersknoop, zoals een achtknoop, in een schoot voorkomt dat hij door een blok (katrol) schiet. Ga nooit in een opgeschoten lijn of bocht op dek staan: een uitlopende lijn kan je voet grijpen.
2Stap voor stap
Een val opschieten en ophangen
- 1
Zet de val eerst vast op de kikker.
De belasting blijft op de kikker, niet op de opgeschoten lijn.
- 2
Schiet vanaf de kikker naar het vrije eind op. Maak rechtsom lussen bij driestrengs touw en achten bij gevlochten touw.
Draaiingen verdwijnen via het vrije eind en de lussen liggen vlak.
- 3
Laat een kort stuk lijn tussen de kikker en de opgeschoten lijn vrij.
Daarmee hang je de lijn op.
- 4
Steek je hand door de lussen, trek een bocht van dat vrije stuk erdoor en draai die twee of drie keer.
De gedraaide bocht houdt de lussen bij elkaar.
- 5
Haak de gedraaide bocht over een hoorn van de kikker.
De opgeschoten lijn blijft netjes hangen wanneer de boot beweegt.
- 6
Til de lijn eraf, maak de ophangbocht los en leg de lijn vrij in bochten uit. Om een val te vieren (laten uitlopen), leg je het deel naar de kikker bovenop.
De lijn loopt naar de kikker zonder door de stapel te trekken.
3Kerngegevens
- Driestrengs touw
- Rechtsom opschieten, elke lus iets meedraaien
- Gevlochten touw
- In achten opschieten of in bochten uitleggen
- Stoppersknoop
- Achtknoop in het eind van een schoot
4Kernpunten
- 1
Schiet driestrengs touw rechtsom op; schiet gevlochten touw in achten op of leg het in bochten.
- 2
Leg een lijn in bochten uit op dek voordat hij snel moet uitlopen.
- 3
Schiet vanaf het vastgemaakte eind op, zodat draaiingen via het vrije eind verdwijnen.
- 4
Ga nooit in een opgeschoten lijn of bocht op dek staan.
5Veelgemaakte fouten
Fout: Gevlochten touw in ronde lussen opschieten, zoals driestrengs touw.
Goed: Zo krijgt het kinken en raakt het in de war. Maak achten of leg het in bochten uit.
Fout: De landvast op een hoop gooien, klaar om te werpen.
Goed: Leg hem in bochten zodat hij vrij uitloopt. Een hoop raakt op het slechtste moment in de knoop.
6Praktijkgeval en examentips
Je gaat aanleggen. De voorlandvast ligt gedraaid op een hoop in de berging, nog opgeschoten van vorige week. Wat doe je?
Toon het antwoord
Haal hem op tijd tevoorschijn. Zet één eind vast op de voorkikker, leid hem buiten de zeereling en de relingstaanders om en leg hem in bochten op dek met het vrije eind bovenop. Zo loopt hij vrij uit wanneer je aan wal stapt of hem werpt. Doe hetzelfde met de achterlandvast en houd je voeten buiten de bochten.
Examentips
- Driestrengs: rechtsom opschieten; gevlochten: achten of in bochten uitleggen.
- Leg lijnen in bochten voordat ze moeten uitlopen.
- Stoppersknoop (achtknoop) in het eind van een schoot.
- Ga nooit in een bocht staan.
Dit onderdeel afronden
Als je het gelezen hebt, koppel je de begrippen en beantwoord je daarna drie vragen. Heb je alles goed, dan is het onderdeel afgerond; alleen de pagina openen telt niet.
Mijn notities bij dit onderdeel
Geen notities