Hoe touw is opgebouwd: geslagen en gevlochten
1De les in gewone woorden
Kies een touwopbouw die past bij het gebruik en bij het beslag dat de lijn vastgrijpt.
Driestrengs
Driestrengs geslagen touw bestaat uit drie in elkaar gedraaide strengen. Het meeste is rechtsgeslagen: de strengen lopen als de draad van een rechtse schroef. Het is goedkoop, rekbaar, bestand tegen schavielen (slijtage door schuren) en makkelijk met de hand te splitsen. Daarom gebruik je het vaak voor ankerlijnen en landvasten. Onder belasting kan het uitdraaien.
Dubbelgevlochten
Dubbelgevlochten touw heeft een gevlochten kern in een gevlochten mantel. Bij dubbelgevlochten polyester dragen beide een aanzienlijk deel van de belasting. Bij een HMPE-kern met beschermende polyestermantel draagt de kern meestal het meeste. De mantel beschermt en geeft grip. Controleer de constructiegegevens van de fabrikant. Is de mantel doorgesleten, ontlast en beoordeel de lijn dan. Een ogenschijnlijk intacte kern bewijst niet dat de lijn veilig is.
Enkelgevlochten
Enkelgevlochten touw, vaak 12-strengs, bestaat uit één gevlochten laag zonder mantel. In HMPE is het zeer sterk, licht en makkelijk te splitsen. Je gebruikt het voor vallen en stroppen (korte touwlussen om materiaal te bevestigen). Zonder mantel tast slijtage direct de dragende strengen aan. De grip in valstoppers (beslag dat een lijn vastklemt) kan slecht zijn.
Maat
De maat van touw is de diameter in millimeters. Kies de maat eerst op belasting, daarna op hanteerbaarheid. Een dunne lijn kan sterk genoeg zijn, maar pijn doen aan je handen of slippen in een valstopper of lier (een trommel waarmee je een lijn aantrekt) voor dikker touw.
2Kerngegevens
- Driestrengs
- Goedkoop, rekbaar, bestand tegen schavielen, makkelijk te splitsen
- Dubbelgevlochten
- Kern en mantel delen de belasting volgens de touwconstructie
- 12-strengs enkelgevlochten
- Licht, sterk in HMPE, makkelijk te splitsen; geen mantel
3Kernpunten
- 1
Driestrengs: goedkoop, rekbaar, makkelijk te splitsen; goed voor ankeren en afmeren.
- 2
Dubbelgevlochten: polyesterkern en -mantel dragen beide belasting; een HMPE-kern draagt meestal het meeste.
- 3
12-strengs HMPE: licht, sterk, makkelijk te splitsen, maar glad en zonder mantel.
- 4
Kies de maat op belasting en controleer of die past bij valstoppers, lieren en je handen.
4Veelgemaakte fouten
Fout: Bij elk dubbelgevlochten touw draagt alleen de kern de belasting.
Goed: Een polyesterkern en -mantel dragen beide belasting. Een HMPE-kern draagt meestal het meeste. Controleer de constructiegegevens van de fabrikant.
Fout: Dunner is altijd beter, zolang het sterk genoeg is.
Goed: Touw dat te dun is voor de valstopper of lier slipt en is moeilijk vast te houden.
5Praktijkgeval en examentips
Je vervangt een polyesterval van 12 mm door even sterk HMPE van 8 mm zonder mantel. Je valstopper is geschikt voor touw van 10–14 mm. De nieuwe lijn slipt en ligt onprettig in de hand. Waarom?
Toon het antwoord
Sterkte alleen is niet genoeg. De lijn van 8 mm valt buiten het diameterbereik van de valstopper. HMPE zonder mantel kan ook glad zijn en is onprettig vast te houden. Kies een geschikte lijn met mantel, voldoende sterkte en een diameter die voor je beslag is goedgekeurd.
Examentips
- Driestrengs: makkelijk met de hand te splitsen, rekbaar, bestand tegen schavielen.
- Dubbelgevlochten: verdeling van de belasting hangt af van de opbouw.
- 12-strengs HMPE: sterk, licht, glad.
- Controleer of de touwdiameter past bij valstoppers en lieren.
Dit onderdeel afronden
Als je het gelezen hebt, koppel je de begrippen en beantwoord je daarna drie vragen. Heb je alles goed, dan is het onderdeel afgerond; alleen de pagina openen telt niet.
Mijn notities bij dit onderdeel
Geen notities