Noodplannen en beslissingsondersteuning
1De les in gewone woorden
Elke voorzienbare noodsituatie heeft een kort plan: ISM vereist dit, MARPOL voegt verontreinigingsplannen toe en het averijbestrijdingsplan helpt een vollopend schip te redden.
ISM: wees voorbereid
Hoofdstuk 8 van de ISM-code (Internationale Veiligheidsmanagementcode) verplicht de rederij mogelijke noodsituaties vast te stellen, procedures voor de aanpak te schrijven en programma's voor trainingen en oefeningen op te zetten. Ook de walorganisatie moet op elk moment kunnen reageren. In de praktijk bevat het SMS (veiligheidsmanagementsysteem) een noodhandboek met één checklist per noodsituatie: brand, vollopen, aanvaring, aan de grond lopen, stuuruitval, totale stroomuitval, man overboord, piraterij, verontreiniging en meer.
Eén structuur
IMO-resolutie A.1072(28) verdeelt geïntegreerde noodplannen in zes modules: inleiding; bepalingen; planning, voorbereiding en training; responsmaatregelen; meldprocedures; en bijlagen. Zo krijgen verschillende noodplannen dezelfde structuur. Zet onmiddellijke acties, inclusief urgente alarmeringen en meldingen, vooraan. Daarna volgen vervolgacties en latere meldingen. Houd checklists kort en weet waar de exemplaren liggen.
Verontreinigingsplannen
MARPOL vereist een SOPEP (scheepsnoodplan voor olieverontreiniging) op olietankschepen vanaf 150 GT (brutotonnage, een maat voor de ingesloten inhoud) en andere schepen vanaf 400 GT. Schepen vanaf 150 GT die gecertificeerd zijn voor het vervoer van schadelijke vloeistoffen in bulk hebben een SMPEP (scheepsnoodplan voor mariene verontreiniging) nodig. De plannen mogen worden gecombineerd. Ze vermelden meldcontacten, meldstappen en maatregelen om een lekkage te beheersen. De gedetailleerde aanpak hoort bij de eenheid over verontreiniging.
Averijbestrijdingsplan
Passagiers- en vrachtschepen hebben een averijbestrijdingsplan, permanent opgehangen of direct beschikbaar op de brug, met boekjes voor officieren. Het toont waterdichte begrenzingen, openingen, bedieningen en maatregelen om slagzij (zijdelingse helling) na vollopen te corrigeren. Veel schepen hebben stabiliteitssoftware aan boord. Olietankschepen vanaf 5.000 ton draagvermogen moeten snel toegang hebben tot computerprogramma's aan wal voor lekstabiliteit en resterende constructiesterkte. Draagvermogen is het gewicht dat een schip kan meenemen.
Beslissingsondersteuning
SOLAS III/29 vereist op passagiersschepen een beslissingsondersteuningssysteem voor kapiteins op de brug. Dit bestaat minstens uit een gedrukt noodplan voor brand, scheepsschade, verontreiniging, onrechtmatige handelingen die het schip bedreigen, persoonlijke ongevallen, ladingongevallen en noodhulp aan andere schepen. Het systeem mag ook computerondersteund zijn. Op vrachtschepen vervullen de SMS-checklists dezelfde rol.
2Kerngegevens
- ISM-code, hoofdstuk 8
- Noodsituaties vaststellen, procedures, oefeningen, ondersteuning vanaf de wal
- Geïntegreerde plannen
- IMO-resolutie A.1072(28)
- SOPEP
- Olietankschepen ≥ 150 GT; andere schepen ≥ 400 GT (MARPOL I/37)
- SMPEP
- ≥150 GT, gecertificeerd voor schadelijke vloeistoffen in bulk (MARPOL II/17)
- Averijbestrijdingsplan
- SOLAS II-1/19; opgehangen of direct beschikbaar op de brug
- Beslissingsondersteuningssysteem
- SOLAS III/29; passagiersschepen
3Kernpunten
- 1
ISM, hoofdstuk 8: stel noodsituaties vast, schrijf procedures, oefen ze en houd de walorganisatie paraat.
- 2
Geïntegreerde plannen: inleiding; bepalingen; planning, voorbereiding en training; respons; meldingen; bijlagen.
- 3
SOPEP en SMPEP behandelen verontreiniging; ze horen bij dezelfde noodorganisatie.
- 4
Het averijbestrijdingsplan toont waterdichte begrenzingen en maatregelen tegen slagzij.
- 5
Passagiersschepen hebben een beslissingsondersteuningssysteem voor kapiteins (SOLAS III/29).
4Veelgemaakte fouten
Fout: Noodplannen zijn papierwerk voor de auditor.
Goed: Het zijn de checklists die je onder druk in de eerste minuten gebruikt. Ken ze en oefen ermee.
Fout: Bij vollopen handel je uit je hoofd; het averijbestrijdingsplan is voor de werf.
Goed: Houd het averijbestrijdingsplan permanent opgehangen of direct beschikbaar op de brug, om openingen te vinden en slagzij te corrigeren.
5Praktijkgeval en examentips
Tijdens een audit op je bulkcarrier ziet de auditor dat de checklist voor stuuruitval uit vijf pagina's tekst bestaat. Ook ontbreekt het averijbestrijdingsplan op de brug. De kapitein vraagt jou, de eerste stuurman, dit op te lossen.
Toon het antwoord
Herschrijf de checklist voor stuuruitval volgens de indeling van de rederij. Zet onmiddellijke acties, inclusief urgente alarmeringen en meldingen, vooraan. Daarna volgen vervolgacties en latere meldingen. Zorg voor een vervangend averijbestrijdingsplan en boekjes voor officieren. Houd het plan permanent opgehangen of direct beschikbaar op de brug. Beproef beide tijdens de volgende oefening.
Examentips
- ISM-code, hoofdstuk 8: voorbereiding op noodsituaties, procedures, trainingen en oefeningen.
- Geïntegreerde noodplannen: A.1072(28).
- SOPEP: olietankschepen ≥150 GT, andere schepen ≥400 GT; SMPEP: schepen ≥150 GT gecertificeerd voor schadelijke vloeistoffen in bulk.
- Averijbestrijdingsplan (SOLAS II-1/19); beslissingsondersteuningssysteem voor kapiteins (SOLAS III/29).
Dit onderdeel afronden
Als je het gelezen hebt, beantwoord je drie vragen. Heb je ze alle drie goed, dan is het onderdeel afgerond; alleen de pagina openen telt niet.
Mijn notities bij dit onderdeel
Geen notities