Versterking, zeegolfecho's en regenecho's: het beeld instellen
1De les in gewone woorden
Een goed beeld toont kleine doelen zonder overmatige ruis. Stel eerst de versterking in, dan zeegolfonderdrukking en daarna regenonderdrukking. Controleer regelmatig opnieuw.
Versterking
Versterking (gain) bepaalt hoe sterk de ontvanger echo's versterkt. Staat die te laag, dan verdwijnen zwakke doelen. Staat die te hoog, dan vult gespikkelde ruis het scherm. Streef op een grote afstandsschaal naar lichte spikkels op de achtergrond, zodat de zwakste echo's zichtbaar blijven. Veel toestellen hebben een automatische versterking die meestal goed werkt.
Zeegolfecho's
Golven vlakbij de boot weerkaatsen energie en vormen een heldere vlek rond het midden: zeegolfecho's. De regelaar voor zeegolfonderdrukking (ook anti-clutter sea of STC, sensitivity time control: tijdafhankelijke gevoeligheidsregeling) vermindert de versterking dichtbij sterk en verder weg minder. Stel hem zo in dat de vlek uiteenvalt in losse stippen, niet dat het beeld helemaal zwart wordt. Te veel onderdrukking kan een kleine boot of boei tussen de golfecho's laten verdwijnen.
Regenecho's
Regen en buien vormen brede vlekken die doelen kunnen verbergen. Traditionele FTC (fast time constant: korte tijdconstante) benadrukt de voorranden van echo's om deze brede echo's te verminderen. Moderne regenregelaars kunnen andere verwerking gebruiken. Gebruik zo weinig mogelijk onderdrukking: ook gewenste echo's kunnen verzwakken. Regenecho's kunnen waarschuwen voor een bui met windstoten, een plotselinge toename van de wind. Let op of ze naderen.
Automatische modi
De meeste moderne toestellen hebben automatische versterking, zeegolf- en regenonderdrukking, vaak met voorinstellingen voor haven, kust en open zee. Die werken goed bij stabiele omstandigheden, maar kunnen kleine doelen verbergen in korte, steile golven. Zorg dat je handmatig kunt instellen en probeer dat eerst bij rustig weer.
Blijf controleren
Omstandigheden veranderen met de wind, de afstandsschaal en je koers ten opzichte van de golven. Stel opnieuw af na een schaalwisseling en wanneer de zee of regen verandert. Een doel dat tussen stoorecho's verdwijnt, is er nog steeds. Blijf uitkijken en luisteren.
2Stap voor stap
Het beeld instellen
- 1
Kies voor handmatige afstelling een middelgrote tot grote afstandsschaal en zet zeegolf- en regenonderdrukking op minimaal.
Zo beoordeel je de ontvangerruis voordat je stoorecho's onderdrukt.
- 2
Verhoog de versterking tot achtergrondruis verschijnt. Stel dan af op lichte spikkels. Controleer of een bekende zwakke echo zichtbaar blijft.
Zo blijven de zwakste echo's zichtbaar zonder dat ruis het scherm vult.
- 3
Kies de afstandsschaal die je wilt gebruiken en verhoog de zeegolfonderdrukking tot de stoorecho's uiteenvallen in stippen.
Losse stippen wijzen op matige onderdrukking, maar zwakke doelen kunnen nog verborgen zijn. Controleer bekende echo's tijdens het afstellen.
- 4
Voeg alleen regenonderdrukking toe als regen een deel van het beeld verbergt.
Regenonderdrukking kan gewenste echo's verzwakken. Gebruik dus de laagste werkzame stand.
- 5
Stel opnieuw af na elke schaalwisseling en wanneer de zee of regen verandert.
De juiste instellingen hangen af van afstand en omstandigheden.
3Kerngegevens
- Volgorde van afstellen
- Versterking, dan zeegolfonderdrukking, dan regenonderdrukking
- Zeegolfonderdrukking
- STC: vermindert versterking dichtbij sterk, op grotere afstand minder
- Regenonderdrukking
- Traditionele FTC benadrukt voorranden; andere verwerking verschilt per toestel
- Nederlandse termen
- Versterking, zeegolfonderdrukking (STC), regenonderdrukking (FTC)
4Kernpunten
- 1
Stel de versterking in op lichte achtergrondspikkels. Te hoog verbergt doelen in ruis; te laag laat ze verdwijnen.
- 2
Zeegolfonderdrukking: laat enkele stippen staan. Een schoon midden kan een kleine boot verbergen.
- 3
FTC benadrukt voorranden; regenonderdrukking kan gewenste echo's verzwakken.
- 4
Stel opnieuw af na een schaalwisseling en wanneer de omstandigheden veranderen.
5Veelgemaakte fouten
Fout: Verhoog de zeegolfonderdrukking tot het midden helemaal schoon is.
Goed: Zo kunnen kleine doelen verdwijnen. Stop wanneer de stoorecho's uiteenvallen in losse stippen.
Fout: Laat de automatische modus aan en raak de regelaars nooit aan.
Goed: Automatisch werkt goed, maar controleer handmatig bij korte, steile golven of zware regen.
Fout: Regenonderdrukking laat regen verdwijnen zonder nadelen.
Goed: FTC benadrukt voorranden; regenonderdrukking kan gewenste echo's verzwakken. Gebruik de laagste werkzame stand.
6Praktijkgeval en examentips
Bij windkracht 6 en steile golven heeft je bemanning de zeegolfonderdrukking zo hoog gezet dat het schermmidden zwart is. Het zicht is 1 NM. Enkele minuten geleden zag je een vissersboot op 0,5 NM recht vooruit. Die staat niet meer op het scherm. Wat doe je?
Toon het antwoord
De vissersboot kan verborgen zijn door te sterke onderdrukking. Verminder de zeegolfonderdrukking geleidelijk tot losse stippen overblijven en kies een geschikte korte afstandsschaal. Zoek een blijvende echo die bij opeenvolgende antenneomwentelingen een samenhangende beweging toont. Een echt doel hoeft niet op dezelfde schermpositie te blijven. Blijf uitkijken en luisteren. Een leeg scherm betekent geen vrij vaarwater. De module Radar en aanvaringen voorkomen behandelt veilige vaart en mistseinen.
Examentips
- Eerst versterking (lichte spikkels), dan zeegolfonderdrukking (STC), dan regenonderdrukking (FTC).
- Te sterke zeegolfonderdrukking verbergt kleine doelen dichtbij de boot.
- FTC benadrukt voorranden; regenonderdrukking kan gewenste echo's verzwakken.
- Pas de afstelling aan de afstandsschaal en omstandigheden aan.
Dit onderdeel afronden
Als je het gelezen hebt, koppel je de begrippen en beantwoord je daarna drie vragen. Heb je alles goed, dan is het onderdeel afgerond; alleen de pagina openen telt niet.
Mijn notities bij dit onderdeel
Geen notities