Hijsen en strijken, met en zonder bergslurf
1De les in gewone woorden
Hijs snel achter het voorzeil, op een ruimewindse koers. Strijk achter het grootzeil of voorzeil, nadat je de druk hebt weggenomen. Een bergslurf maakt beide gemakkelijker.
Voorbereiden
Breng het zeil in zijn zak aan dek aan lij, de kant uit de wind, en zet de zak vast. Leid de schoten buiten alles om naar de kuip. Controleer of de val vrijloopt en niet om de voorstag zit. Zet bij een symmetrische spinnaker de boom aan loef, ongeveer haaks op de schijnbare wind. Spreek met ieder bemanningslid zijn taak door.
Hijsen
Val af naar een ruimewindse koers zodat het grootzeil de wind afschermt tijdens het hijsen. Hijs de val snel helemaal tot de markering. Houd de schoot los, zodat het zeil niet te vroeg volloopt. Trim dan de schoot (en bras) en rol het voorzeil in of strijk het. Een zeil dat halfgehesen volloopt, kan iemand meesleuren of verstrikt raken.
Trimmen
De basisregel voor elke spinnaker: vier de schoot tot het voorlijk net begint in te krullen, naar binnen vouwt, en haal dan iets aan. Blijf de schoot bijstellen. Houd bij een symmetrische spinnaker de boom ongeveer haaks op de schijnbare wind en de twee onderhoeken ongeveer even hoog.
Strijken
Val af zodat het grootzeil de wind afschermt; zet het voorzeil. Laat de bemanning die het zeil binnenhaalt de lijschoot en schoothoek (achterste onderhoek) onder controle nemen. Vier volgens de afgesproken methode de bras naar voren bij een symmetrische spinnaker, of de halslijn bij een asymmetrische. Houd de lijschoot vast en verzamel het onderlijk (onderrand) achter het grootzeil terwijl je de val gecontroleerd laat zakken. Laat de val niet vrij uitlopen: houd het zeil uit het water.
Bergslurf
Een bergslurf of spinnakersok is een lange stoffen hoes met een ring onderaan, die je hijst met het zeil erin. Trek aan de ophaallijn om het zeil vrij te geven; trek aan de neerhaallijn om de hoes eroverheen te trekken. Vier eerst de schoot helemaal en val af, zodat het zeil achter het grootzeil inklapt. Laat daarna slurf en zeil samen zakken.
2Stap voor stap
Een asymmetrische spinnaker met bergslurf strijken
- 1
Val af naar een ruimewindse koers; rol het voorzeil uit.
Grootzeil en voorzeil schermen de spinnaker af en nemen de belasting over.
- 2
Vier de schoot helemaal zodat de spinnaker achter het grootzeil inklapt.
Een zeil onder druk kun je niet veilig met de bergslurf binnenhalen.
- 3
Trek de bergslurf met de neerhaallijn over het zeil omlaag.
De hoes omsluit het zeil van boven naar beneden.
- 4
Laat de val gecontroleerd zakken en haal het zeil in de slurf binnen.
Een vrij uitlopende val kan het zeil in zee laten vallen.
- 5
Maak de halslijn los, berg het zeil op en schiet de lijnen op.
Een opgeruimd voordek is klaar voor het volgende hijsen of manoeuvreren.
3Kerngegevens
- Hijsen
- Ruime wind, achter voorzeil, schoot los tot volledig gehesen
- Trimregel
- Vieren tot het voorlijk inkrult, dan iets aanhalen
- Boom symmetrische spi
- Ongeveer haaks op de schijnbare wind; onderhoeken even hoog
- Strijken
- Ruime wind, achter grootzeil of voorzeil, val beheerst laten zakken
4Kernpunten
- 1
Hijs op een ruimewindse koers, afgeschermd door grootzeil en voorzeil, snel helemaal omhoog.
- 2
Houd de schoot los tot het zeil helemaal gehesen is.
- 3
Trimregel: vieren tot het voorlijk net inkrult, dan iets aanhalen.
- 4
Strijk achter grootzeil of voorzeil en laat de val gecontroleerd zakken.
- 5
Bergslurf: haal eerst de druk uit het zeil, trek dan de hoes omlaag.
5Veelgemaakte fouten
Fout: Haal tijdens het hijsen de schoot aan, zodat het zeil snel volloopt.
Goed: Een zeil dat halfgehesen volloopt, is onbeheersbaar. Hijs helemaal en trim dan pas.
Fout: Laat de val vrij uitlopen om snel te strijken.
Goed: Het zeil valt in het water en je kunt eroverheen varen. Laat de val gecontroleerd zakken terwijl de bemanning het zeil binnenhaalt.
Fout: Trek de bergslurf omlaag terwijl het zeil nog volstaat.
Goed: Een vol zeil laat zich niet in de slurf trekken en kan de bemanning optillen. Val eerst af en vier de schoot.
6Praktijkgeval en examentips
Bij het hijsen van de asymmetrische spinnaker op halve wind bij 12 knopen haalt de bemanning de schoot aan voordat de val helemaal boven is. Het zeil loopt halverwege vol, de val wordt uit de handen getrokken en het zeil draait in elkaar.
Toon het antwoord
Vier direct de spinnakerschoot om het halfgehesen zeil te ontlasten. Val af naar ruime wind zodat het grootzeil afschermt. Laat het zeil gecontroleerd zakken en haal de draai eruit. Controleer voor een nieuwe poging of val en schoten vrijlopen. Hijs achter het voorzeil met losse schoot tot de val bij de markering is; trim pas daarna.
Examentips
- Hijs op ruime wind achter het voorzeil; schoot los tot het zeil helemaal boven is.
- Trim: vier tot het voorlijk licht inkrult.
- Strijk achter grootzeil of voorzeil en laat de val gecontroleerd zakken.
- Bergslurf: eerst druk eruit, dan de hoes omlaag.
Dit onderdeel afronden
Als je het gelezen hebt, beantwoord je drie vragen. Heb je ze alle drie goed, dan is het onderdeel afgerond; alleen de pagina openen telt niet.
Mijn notities bij dit onderdeel
Geen notities