Koeling en de natte uitlaat
1De les in gewone woorden
Zeewater koelt de motor en de uitlaat. Valt die stroom weg, dan raakt de motor oververhit. Hevelt het water terug, dan loopt de motor vol.
Buitenwatercircuit
Zeewater, hier buitenwater genoemd, komt binnen via een buitenboordafsluiter (afsluiter voor de zeewaterinlaat) en een wierfilter (filter voor vuil). Een motoraangedreven pomp met een rubberen impeller, een draaiend wiel met buigzame schoepen, stuwt het door de warmtewisselaar. Daar koelt het de koelvloeistof van de motor. Het stroomt daarna de uitlaatbocht in en verlaat de boot met de uitlaatgassen. Controleer bij elke start op water uit de uitlaat.
Gesloten koelcircuit
De meeste motoren zijn indirect gekoeld: koelvloeistof (zoet water met antivries) stroomt in een gesloten circuit door het motorblok, een thermostaat (temperatuurgeregelde klep) en de warmtewisselaar. Het buitenwater koelt de koelvloeistof. Sommige motoren worden direct gekoeld met zeewater. Controleer koelvloeistof alleen bij koude motor; open nooit een hete dop.
De impeller
De rubberen impeller is de zwakke schakel. Hij gaat binnen seconden kapot als hij droogloopt, bijvoorbeeld bij een gesloten buitenboordafsluiter. Vervang hem volgens de fabrikant, vaak elk seizoen, en neem een reserve mee. Breekt er een, zoek dan alle ontbrekende stukken terug: ze verstoppen de warmtewisselaar.
Natte uitlaat
Koelwater komt bij de uitlaatinjectiebocht in de uitlaat. Een waterslot vangt water op dat terugloopt wanneer je stopt. Waar hevelwerking mogelijk is, laat een beluchte slangbocht in de buitenwaterslang na de pomp en vóór de uitlaatinjectiebocht lucht binnen via een beluchter om die hevelwerking te onderbreken. De slangbocht moet boven de hoogste waterlijn tijdens gebruik blijven, ook bij belading of helling, met de vrije hoogte die de fabrikant voorschrijft. Houd de luchtopening vrij.
Water via de uitlaat
Tijdens het starten pompt de koelwaterpomp water in het waterslot zonder genoeg uitlaatgas om het af te voeren. Water kan de cilinders bereiken. Stop herhaalde pogingen en volg de startprocedure van de fabrikant voor natte uitlaten. Moet je daarvoor de buitenwaterinlaat sluiten, open die dan meteen zodra de motor aanslaat. Blijf niet doorstarten met gesloten inlaat: de impeller loopt droog. Kan er al water in de cilinders zitten, start dan niet meer en schakel hulp in.
2Kernpunten
- 1
Buitenwater: buitenboordafsluiter → wierfilter → impellerpomp → warmtewisselaar → uitlaat.
- 2
Controleer bij elke start op water uit de uitlaat.
- 3
Een impeller gaat bij drooglopen snel kapot: neem een reserve mee.
- 4
Een beluchter onderbreekt hevelwerking van buitenwater; hij voorkomt geen vollopen bij herhaalde mislukte startpogingen.
- 5
Mislukte starts: stop en volg de voorgeschreven procedure; open een gesloten buitenboordafsluiter zodra de motor aanslaat en controleer op water uit de uitlaat.
3Veelgemaakte fouten
Fout: Open de koelvloeistofdop om te zien waarom de motor oververhit raakt.
Goed: Laat hem eerst afkoelen. Hete koelvloeistof onder druk kan ernstige brandwonden veroorzaken.
Fout: Komt er geen water uit de uitlaat, geef dan gas om de pomp op gang te helpen.
Goed: Stop meteen. Controleer buitenboordafsluiter, wierfilter en impeller; een droge impeller gaat binnen seconden kapot.
4Praktijkgeval en examentips
Na het starten zie je geen water uit de uitlaat komen. Een bemanningslid stelt voor op het temperatuuralarm te wachten. Wat doe je?
Toon het antwoord
Stop meteen; wacht niet op het alarm. Controleer of de buitenboordafsluiter openstaat. Voorkom onbedoeld starten en sluit de afsluiter voordat je wierfilter of pomp opent. Maak het filter schoon; inspecteer zo nodig de impeller en zoek ontbrekende schoepen terug. Monteer alles, open de afsluiter en start pas opnieuw als de storing verholpen is. Controleer meteen of er water uit de uitlaat komt.
Examentips
- Buitenwaterroute: buitenboordafsluiter, wierfilter, impellerpomp, warmtewisselaar, uitlaatbocht, natte uitlaat.
- Indirecte koeling: koelvloeistof + thermostaat + warmtewisselaar. Direct: zeewater door het blok.
- Waterslot: vangt teruglopend water op. Beluchter: onderbreekt hevelwerking. Geen van beide voorkomt vollopen bij herhaalde mislukte starts.
- Geen uitlaatwater: stop; controleer buitenboordafsluiter, wierfilter en impeller.
Dit onderdeel afronden
Als je het gelezen hebt, beantwoord je drie vragen. Heb je ze alle drie goed, dan is het onderdeel afgerond; alleen de pagina openen telt niet.
Mijn notities bij dit onderdeel
Geen notities