Richtingen en onderdelen van de romp
1De les in gewone woorden
Boeg, achtersteven, bakboord en stuurboord, en de onderdelen van de romp: kiel, spanten, schotten, dek en spiegel.
Richtingen
De boeg is de voorkant en de achtersteven de achterkant. Naar voren betekent richting boeg; naar achteren richting achtersteven. Vóór het schip is vóór de boot; achter het schip is erachter. Kijk naar de boeg: bakboord is links, stuurboord rechts. Midscheeps is in het midden. Binnenboord betekent richting de hartlijn of binnen de romp; buitenboord betekent ervandaan.
De romp
De romp is het waterdichte scheepslichaam. Het vlak is de bodem onder water; het bovenwaterschip omvat de rompzijden boven water. Bij kim en bilge gaat het om twee plekken: de kim is de ronding tussen vlak en zijde; de bilge is de laagste binnenruimte, waar water zich verzamelt. Een scherpe hoek op die overgang heet een kimknik. De spiegel is het paneel dat de achtersteven afsluit; het kan vlak of gebogen zijn.
Ruggengraat en spanten
De kiel loopt als ruggengraat langs de bodem; een ballastkiel onder een jacht draagt gewicht. Spanten zijn de dwarsscheepse ribben, en langsliggers lopen in de lengterichting om de romp te verstijven. Schotten zijn binnenwanden, vaak dwars op de romp. Waterdichte schotten helpen instromend water te beperken tot één ruimte.
Dek en randen
Het dek sluit de bovenkant af. De zeeg is de lijn van de dekrand, van opzij gezien. Een kajuitopbouw steekt boven het dek uit. Spuigaten en kuipafvoeren laten water wegstromen. Een verschansing is een verhoogde, dichte scheepszijde; een voetlijst is een lage rand langs het dek.
Onder water
Het roer stuurt. Het kan aan de spiegel hangen of achter een scheg, een vaste vin. Een spaderoer wordt alleen van boven gedragen door zijn roerkoning, de as die het draait. Huiddoorvoeren laten water in en uit de romp stromen. Een buitenboordafsluiter sluit een opening naar het buitenwater; openingen onder de waterlijn hebben geschikte afsluiters nodig. Zie Boordsystemen voor meer uitleg.
2Kernpunten
- 1
Kijk naar de boeg: bakboord links, stuurboord rechts. Naar voren is richting boeg; naar achteren richting achtersteven.
- 2
De kiel is de ruggengraat; spanten en langsliggers verstijven de romp.
- 3
Schotten verdelen de romp; waterdichte schotten beperken het vollopen.
- 4
Kim en bilge: de kim is de ronding van de romp; de bilge is de laagste binnenruimte.
- 5
Spiegel = afsluitend paneel aan de achtersteven; zeeg = lijn van de dekrand.
3Veelgemaakte fouten
Fout: Bakboord en stuurboord wisselen als je je aan boord omdraait.
Goed: Ze horen vast bij de boot: bakboord is altijd links als je naar de boeg kijkt.
Fout: Elk schot is waterdicht.
Goed: Veel schotten op jachten hebben deuren en openingen. Weet welke schotten op jouw boot waterdicht zijn, als die er zijn.
4Praktijkgeval en examentips
Een nieuw bemanningslid moet de bilge achter het hoofdschot controleren en daarna de stuurboordkuipafvoer. Ze staat in de kuip met haar gezicht naar achteren en loopt naar de afvoer rechts van haar. Klopt dat?
Toon het antwoord
Nee. Als ze naar achteren kijkt, is haar rechterkant de bakboordzijde van de boot. Stuurboord is rechts als je naar de boeg kijkt, dus de stuurboordafvoer is links van haar. De bilge achter het hoofdschot is de lage ruimte binnen de romp achter die wand, meestal onder de kajuitvloer.
Examentips
- Naar voren/achteren: richting boeg/achtersteven. Vóór/achter het schip: vóór de boeg/achter de achtersteven. Bakboord/stuurboord: links/rechts als je naar de boeg kijkt.
- Kiel, spanten, langsliggers, schotten en dek: de rompconstructie.
- Kim: ronding van de romp. Bilge: laagste binnenruimte. Kimknik: scherpe hoek.
- Roertypen: spiegelroer, roer aan een scheg, spaderoer.
Dit onderdeel afronden
Als je het gelezen hebt, beantwoord je drie vragen. Heb je ze alle drie goed, dan is het onderdeel afgerond; alleen de pagina openen telt niet.
Mijn notities bij dit onderdeel
Geen notities