Onderdelen bekijkenStuurinrichting en stuurautomaat: omschakelprocedures, tests en oefeningen (SOLAS V/26)
Stuurautomaat: koers- en baanregeling en de gebruiksregels (SOLAS V/24)
1De les in gewone woorden
De stuurautomaat houdt een koers of baan aan, maar houdt geen uitkijk. SOLAS V/24 bepaalt wanneer handbesturing gereed en getest moet zijn.
Koers en baan
Een koersregelsysteem (HCS), de stuurautomaat, houdt de door de officier ingestelde koers aan met het gyrokompas of een andere koerssensor. Een baanregelsysteem (TCS) houdt het schip op de geplande baan van de route op de elektronische kaart en corrigeert voor wind en stroom. Volgens SOLAS V/19 moeten schepen met een brutotonnage (GT), een maat voor de ingesloten inhoud, van 10.000 of meer een van deze systemen of een andere automatische voorziening hebben.
Stuurmodi
De keuzeschakelaar biedt meestal hand (follow-up: het stuurwiel of de stuurhendel stelt een roerhoek in en het roer gaat daarheen), non-follow-up (het roer beweegt alleen zolang je de hendel vasthoudt), auto (koers) en track (baan). Veel consoles hebben een overnamehendel waarmee je de besturing direct van de stuurautomaat overneemt.
Instellingen en alarmen
De roerhoekbegrenzing beperkt de gebruikte roerhoek. De weerinstelling (gierinstelling) vermindert correcties voor koersschommelingen door golven. Tegenroer remt een draai af met tegengestelde roeruitslag. Draaisnelheid stelt in hoe snel de koers verandert, op systemen met die functie. Het koersafwijkingsalarm waarschuwt bij te grote afwijking van de ingestelde koers. Een sensoralarm waarschuwt voor ontbrekende of onjuiste koersgegevens. Lage snelheid, zwaar weer en ondiep water kunnen de prestaties beperken. Blijf uitkijk houden.
SOLAS V/24
Bij druk scheepvaartverkeer, beperkt zicht en andere gevaarlijke situaties moet je onmiddellijk naar handbesturing kunnen omschakelen. Een bekwame roerganger moet zonder uitstel beschikbaar zijn voor de officier van de wacht, steeds gereed om over te nemen. Omschakelen van automatisch naar handmatig en terug gebeurt door of onder toezicht van een verantwoordelijke officier. Handbesturing wordt getest na langdurig gebruik van de stuurautomaat en vóór het binnenvaren van gebieden die bijzondere voorzichtigheid vereisen.
Twee pompen waar voorzichtigheid nodig is
Volgens SOLAS V/25 laten schepen meer dan één stuurkrachtaggregaat draaien in gebieden waar de navigatie bijzondere voorzichtigheid vereist, als de aggregaten samen kunnen werken. Dit biedt reserve bij uitval van een krachtaggregaat. Gemeenschappelijke hydraulische, besturings- of mechanische storingen kunnen de besturing toch uitschakelen. Hoe je het roer overneemt en roercommando’s beantwoordt, leer je in Wetgeving: wachtlopende gezellen.
2Kerngegevens
- HCS / TCS verplicht
- Schepen van 10.000 GT en meer (SOLAS V/19)
- Handbesturing gereed
- Onmiddellijk, bij verkeer, slecht zicht en gevaar (V/24)
- Omschakelen auto ↔ hand
- Door of onder toezicht van een verantwoordelijke officier
- Handbesturing testen
- Na langdurig stuurautomaatgebruik; vóór gebieden die voorzichtigheid vereisen
- Gebieden die voorzichtigheid vereisen
- Meer dan één krachtaggregaat in bedrijf, waar mogelijk (V/25)
3Kernpunten
- 1
Koersregeling houdt een koers aan. Baanregeling houdt een geplande baan aan. Geen van beide houdt uitkijk.
- 2
Modi: hand (follow-up), non-follow-up, auto en track. Een overnamehendel neemt de besturing direct over.
- 3
Het koersafwijkingsalarm waarschuwt bij te groot koersverschil. Een sensoralarm waarschuwt voor ontbrekende of onjuiste koersgegevens.
- 4
V/24: handbesturing direct beschikbaar, roerganger gereed, omschakelen door of onder toezicht van een officier.
- 5
Test handbesturing na langdurig stuurautomaatgebruik en vóór gebieden die bijzondere voorzichtigheid vereisen.
4Veelgemaakte fouten
Fout: Met de stuurautomaat kan de uitkijk ontspannen, want het schip houdt zelf koers.
Goed: De stuurautomaat houdt alleen een koers of baan aan. Uitkijk houden en aanvaringen voorkomen blijven volledig de verantwoordelijkheid van de wacht.
Fout: Een gezel mag naar handbesturing omschakelen zodra dat nuttig lijkt.
Goed: Omschakelen gebeurt door of onder toezicht van de officier van de wacht, die daartoe opdracht geeft.
Fout: Na tien dagen op de stuurautomaat over de oceaan mag je aannemen dat de handbesturing werkt.
Goed: Handbesturing wordt getest na langdurig stuurautomaatgebruik en vóór het binnenvaren van gebieden die bijzondere voorzichtigheid vereisen.
5Praktijkgeval en examentips
Na negen dagen op baanregeling nader je in mist een druk verkeersscheidingsstelsel. De officier stelt voor de handbesturing niet te testen, omdat de baanregeling goed werkte. Wat meld je en wat moet vóór het binnenvaren gereed zijn?
Toon het antwoord
Leg uit dat werkende baanregeling niet bewijst dat de handbesturing werkt. Vraag vóór het binnenvaren om de verplichte handbesturingstest. Een bekwame roerganger moet zonder uitstel gereed zijn en handbesturing moet direct beschikbaar zijn. Schakel om door of onder toezicht van een verantwoordelijke officier. Meer dan één krachtaggregaat moet draaien als de aggregaten samen kunnen werken.
Examentips
- HCS houdt koers; TCS houdt de baan. Schepen ≥ 10.000 GT hebben een van beide nodig (SOLAS V/19).
- V/24: direct handbesturing bij druk verkeer, beperkt zicht en gevaar; bekwame roerganger gereed.
- V/24: omschakelen door of onder toezicht van een verantwoordelijke officier. Test handbesturing na langdurig gebruik en vóór gebieden die voorzichtigheid vereisen.
- V/25: meer dan één krachtaggregaat in bedrijf in gebieden die voorzichtigheid vereisen, als ze samen kunnen draaien.
Dit onderdeel afronden
Als je het gelezen hebt, beantwoord je drie vragen. Heb je ze alle drie goed, dan is het onderdeel afgerond; alleen de pagina openen telt niet.
Mijn notities bij dit onderdeel
Geen notities