Mijn modules›M12 Schip en motoren›7. Besturing, brandstof, water en lenssystemen
Onderdelen bekijken

Besturing, brandstof, water en lenssystemen

Schip en motoren≈ 3 min lezen

Lenssysteem en lenspompen

1De les in gewone woorden

In één zin

Lenspompen voeren verzameld water af. Een vlotterschakelaar start de elektrische pomp; een apart hoogwateralarm waarschuwt bij stijgend water.

De bilge

Water verzamelt zich op het laagste punt: de bilge of lensput. Waterloopgaten in de spanten laten het daarheen stromen; houd ze vrij. Een zuigkorf (zeef) op elke pompinlaat voorkomt dat vuil de pomp verstopt.

Handlenspomp

Een handlenspomp werkt zonder elektriciteit. Op een jacht moet je hem vanuit de kuip kunnen bedienen met luiken en bakskisten dicht en de hendel vlakbij opgeborgen. Veel boten hebben ook een tweede pomp benedendeks.

Elektrische pomp

Een elektrische pomp zit in de lensput. Een vlotterschakelaar start hem automatisch; op het paneel zit ook een handschakelaar. Het automatische circuit heeft een zekering van de juiste waarde nodig en moet voeding houden als de accuhoofdschakelaar uitstaat. De opgegeven maximale opbrengst geldt vaak bij nul opvoerhoogte: het water hoeft niet omhoog. De werkelijke opbrengst daalt door opvoerhoogte, slangweerstand en lage voedingsspanning. Gebruik de pompcurve van de fabrikant: een grafiek met de opbrengst bij verschillende hoogten.

Alarmen en controles

Een hoogwateralarm waarschuwt voor stijgend water, onafhankelijk van de pompwerking. Een pompstartteller registreert starts; hij vervangt het alarm niet. Test pompen, vlotters en alarmen maandelijks: til de vlotter met de hand op, voeg schoon water toe en controleer de afvoer. Kan de uitlaat onder water komen, volg dan de afvoerinstructies van de fabrikant. Gebruik geschikte hevelbeveiliging (tegen terugstromend zeewater) boven de waterlijn bij helling. Een terugslagklep alleen biedt geen hevelbeveiliging.

Olie en vervuiling

Pomp nooit olie- of brandstofhoudend bilgewater buitenboord; dat is verboden en schadelijk. Gebruik absorptiematten, houd de lekbak onder de motor schoon en breng oliehoudend afval aan wal.

2Kernpunten

  1. 1

    Houd waterloopgaten en zuigkorven vrij.

  2. 2

    Een handlenspomp werkt zonder stroom; bedien hem vanuit de kuip.

  3. 3

    Laat de gezekerde automatische lenspomp voeding houden als de accuhoofdschakelaar uitstaat.

  4. 4

    Hoogwateralarm: test pompen en alarmen maandelijks.

  5. 5

    Pomp nooit oliehoudend water buitenboord.

3Veelgemaakte fouten

  • Fout: Onze elektrische pomp levert volgens opgave 2.000 liter per uur, dus hij kan elk lek aan.

    Goed: De opbrengst na installatie hangt af van opvoerhoogte, slangverliezen en voedingsspanning. Gebruik de pompcurve van de fabrikant voor jouw installatie. Een gescheurde slang onder de waterlijn kan veel meer water binnenlaten.

  • Fout: Een pomp die vaak draait, doet zijn werk.

    Goed: Vaak aan- en afslaan vraagt onderzoek: er kan meer water binnenkomen, afvoerwater terugstromen of een schakelfout zijn.

4Praktijkgeval en examentips

Situatie

Bij een routinetest aan de ligplaats draait de elektrische lenspomp, maar voert hij weinig water af. De opgegeven opbrengst is veel hoger. Wat controleer je?

Toon het antwoord

Zet de pomp uit vóór je de zuigkorf inspecteert. Controleer op vuil, slangvernauwingen, opvoerhoogte en lage voedingsspanning volgens de fabrikant. Test opnieuw met schoon water en controleer de uitstroom: een draaiende motor bewijst niet dat water stroomt. Test de vlotterschakelaar en het aparte hoogwateralarm. Controleer of de handlenspomp vanuit de kuip werkt met luiken dicht. Proef nooit bilgewater.

Examentips

  • Bilge: lensput, waterloopgaten, zuigkorf.
  • Handlenspomp vanuit de kuip, luiken dicht; elektrische pomp met vlotter- en paneelschakelaar.
  • Hoogwateralarm; maandelijks testen.
  • Controleer de opbrengst bij de opgegeven opvoerhoogte; installatieverliezen verlagen de opbrengst. Geen oliehoudend water buitenboord.

Dit onderdeel afronden

Als je het gelezen hebt, beantwoord je drie vragen. Heb je ze alle drie goed, dan is het onderdeel afgerond; alleen de pagina openen telt niet.

Mijn notities bij dit onderdeel

Geen notities