Het stuwplan: waar elke partij lading komt en waarom
1De les in gewone woorden
Een stuwplan toont waar elke partij lading aan boord ligt. Een goed plan houdt het schip veilig, beschermt de lading en maakt de lading voor elke haven bereikbaar.
Wat het plan toont
Het stuwplan, of ladingplan, is een tekening van ruimen en dekken met elke partij: laad- en loshaven, gewicht, hoeveelheid en positie. Op een containerschip geeft een bayplan elke plaats aan met bay (langs het schip), row (dwars erop) en tier (hoogte). Op stukgoed- en bulkschepen is het vaak een ruimplan, met een zijaanzicht en bovenaanzicht van elk ruim. De eerste stuurman stelt het op. Tijdens de ladingwacht laad je volgens dit plan.
Havenvolgorde
De havenvolgorde is de volgorde waarin je de havens aandoet. Waar verenigbaarheid en veiligheidsgrenzen het toelaten, stuw je lading voor de laatste haven eerst en onderin. Lading voor de eerste haven komt bovenop of dicht bij het luik. Voorkom overstuwen: lading voor een latere haven ligt boven op lading voor een eerdere haven. Je moet dan verstuwen: lading verplaatsen om bij de onderste partij te komen. Dat kost tijd en geld en kan onderweg de stabiliteit en rompspanningen verstoren.
Gewicht en stabiliteit
Zware lading onderin houdt KG, de hoogte van het zwaartepunt boven de kiel, laag. Te veel GM, de metacentrische hoogte die de aanvangsstabiliteit aangeeft, maakt een schip stijf. Het slingert snel en hevig, wat de sjorringen zwaar belast. Een kleine positieve GM maakt een schip rank: het slingert langzaam en heeft een zwak oprichtend vermogen bij kleine hellingen. Verdeel gewicht langsscheeps voor een geschikte trim, het verschil tussen de diepgang voor en achter. Houd de rompspanningen binnen de grenzen van het beladingshandboek. Verdeel gewicht gelijkmatig over bakboord en stuurboord om slagzij, een blijvende zijdelingse helling, te voorkomen.
Scheiding en ruimte
Houd ladingen die elkaar aantasten uit elkaar: nat van droog, sterk ruikend van voedsel, stoffig van schoon. Partijscheiding met netten, doeken of verfmarkeringen voorkomt dat partijen van dezelfde lading bij het lossen vermengd raken. Voor gevaarlijke stoffen gelden de scheidingsvoorschriften van de Internationale Code voor het vervoer van gevaarlijke stoffen over zee (IMDG-code; zie Ladingzekering). De stuwfactor is het volume dat één ton lading inneemt, in m³/t. Daarmee bepaal je of een ruim eerst zijn gewichtsgrens of volumegrens bereikt.
Planningsvolgorde
Werk in deze volgorde: wat het schip mag vervoeren (uitwateringsmerk, draagvermogen), wat de lading nodig heeft (verenigbaarheid, scheiding, bereikbaarheid, havenvolgorde), daarna stabiliteit en sterkte. Controleer het plan op de beladingscomputer vóór het laden begint en na elke wijziging. Bewaar het definitieve plan op de brug. Je gebruikt het voor controles tijdens de reis en in de volgende haven.
2Kerngegevens
- Stuwfactor (SF)
- Volume per ton lading, m³/t
- Laadbare tonnen op basis van volume
- Beschikbaar volume ÷ stuwfactor
- Voorbeeld
- Ruim van 6.000 m³, SF 1,5 m³/t → 4.000 t, als de gewichtsgrenzen dit toelaten
- Lading voor de laatste haven
- Normaal onderin, waar verenigbaarheid en veiligheidsgrenzen dit toelaten
- Bayplan
- Bay, row en tier van elke container
3Kernpunten
- 1
Het stuwplan toont de haven, het gewicht en de positie van elke partij. Tijdens de ladingwacht laad je volgens dit plan.
- 2
Plan de bereikbaarheid bij het lossen. Lading voor de laatste haven komt normaal onderin, als verenigbaarheid, stabiliteit en sterkte dit toelaten.
- 3
Te veel GM geeft snel en hevig slingeren. Te weinig geeft langzaam slingeren en een zwak oprichtend vermogen bij kleine hellingen.
- 4
Houd onverenigbare ladingen uit elkaar en scheid partijen van dezelfde lading.
- 5
Controleer het plan op de beladingscomputer vóór het laden en na elke wijziging.
4Veelgemaakte fouten
Fout: Leg alle zwaarste lading onderin de ruimen. Hoe meer GM, hoe beter.
Goed: Te veel GM geeft hevig slingeren, waardoor sjorringen breken en lading beschadigt. Streef naar de GM die het stabiliteitsboek en de reis vereisen, niet naar het maximum.
Fout: Laad wat het eerst aankomt in het dichtstbijzijnde lege ruim.
Goed: Volg het plan en de havenvolgorde. Willekeurig laden leidt tot overstuwde lading, verstuwen en onvoorziene spanningen.
5Praktijkgeval en examentips
Tijdens het laden biedt de terminal 300 t lading voor de eerste loshaven aan, direct beschikbaar. De enige vrije ruimte is onderin ruim 2, onder nog te ontvangen lading voor de laatste haven. Wat doe je?
Toon het antwoord
Laad die partij daar niet zonder besluit van de eerste stuurman. Ze zou overstuwd raken en in de eerste haven verstuwen vereisen. Meld het. De eerste stuurman kan het plan aanpassen, bijvoorbeeld door de partij te laten wachten op een geschikte plek of een ander ruim te gebruiken. Voor het nieuwe plan moet hij stabiliteit en spanningen opnieuw op de beladingscomputer controleren.
Examentips
- Stuwplan: haven, gewicht, hoeveelheid en positie van elke partij. Bayplan voor containers.
- Havenvolgorde: lading voor de laatste haven komt normaal eerst en onderin. Overstuwen maakt verstuwen nodig.
- Laadbare tonnen naar volume = volume ÷ stuwfactor. De laagste gewichts- of volumegrens bepaalt de hoeveelheid.
Dit onderdeel afronden
Als je het gelezen hebt, beantwoord je drie vragen. Heb je ze alle drie goed, dan is het onderdeel afgerond; alleen de pagina openen telt niet.
Mijn notities bij dit onderdeel
Geen notities