Bruggen, sluizen, slecht zicht, ligplaats en snelle motorboten

Onderwerp 1 van 6

Een brug door: kijk naar de hele markering

Nader een beweegbare brug met minder snelheid.

Heb je een marifoon, luister dan op het brugkanaal. Mag of wil je nog niet doorvaren, houd dan stil vóór het stopbord B.5. Bij het naderen, op de wachtplaats en tijdens de doorvaart mag je niet voorbijlopen, behalve op verkeersaanwijzing van de bevoegde autoriteit. Volg zo'n aanwijzing op (BPR art. 6.26).

Eén rood vast licht betekent: doorvaren verboden, de brug wordt bediend. Twee rode vaste lichten boven elkaar betekenen: verboden, de brug wordt niet bediend. Rood met daaronder vast groen betekent: nog verboden, toestemming volgt zo. Eén groen vast licht geeft toestemming. Twee groene vaste lichten boven elkaar betekenen: de brug is open en doorvaart is in beide richtingen toegestaan. Rood met daaronder groen flikkerlicht betekent: stoppen, behalve als je zo dichtbij bent dat dit redelijkerwijs niet meer kan.

Let op geel boven de opening. Bij rood, dubbel rood of rood met vast groen mag een schip van beperkte hoogte toch onder de brug door als er een geel licht boven de opening brandt en het schip past. Met één geel licht mag ook tegenvaart komen; met twee gele lichten is doorvaart uit de andere richting verboden. Controleer zelf je hoogte: het gele licht meet je schip niet (BPR art. 6.26 lid 4).

Bij een vaste brug is A.1 een doorvaartverbod. D.1a beveelt een opening aan waar ook tegenvaart door mag; bij D.1b is doorvaart uit de tegenovergestelde richting verboden. De opening van een brug, stuw of aan beide zijden openstaande sluis is een engte als het vaarwater te smal is om elkaar veilig voorbij te varen. A.10 verbiedt buiten de aangegeven begrenzing te varen; D.2 beveelt aan binnen de begrenzing te blijven (BPR art. 6.24 en 6.25).

• Gebruik een brugwachtplaats zonder toestemming alleen om op een opening te wachten; neem daar zonder toestemming geen brandstof in.
• Geef een schip met recht van voorrang en de rode wimpel ruimte om zonder oponthoud door te varen.
• Verzoek om bediening: één lange stoot, één korte stoot, één lange stoot, of roepen. Herhaal het sein niet nadat de bediening heeft laten weten dat het is gehoord.

Onderwerp 2 van 6

De sluis in, vastmaken en schutten

Verminder snelheid bij het naderen van de wachtplaats.

Kun of wil je niet meteen invaren, stop dan vóór B.5. Loop bij het naderen en op de wachtplaats geen ander schip voorbij. Een wachtplaats is zonder toestemming alleen bedoeld voor schepen die geschut willen worden. Luister op de wachtplaats en in de sluis met je marifoon op het sluiskanaal. Het verzoeksein voor bediening is hetzelfde als bij een brug (BPR art. 6.28 lid 1–6).

Normaal vaar je in op volgorde van aankomst op de wachtplaats. Word je als klein schip samen met grote schepen geschut, dan vaar je pas na die grote schepen in. Schepen met recht op voorschutting gaan voor. Dat recht geldt onder meer voor toezicht-, opsporings- en brandweerboten die om spoedeisende dienstredenen onderweg zijn. Geef een schip met dit recht en de rode wimpel ruimte (BPR art. 6.28 lid 5 en 6.28b).

Beperk waterbeweging bij het invaren, uitvaren en op de wachtplaats. Meer binnen de aangegeven grenzen. Houd als klein schip zo mogelijk enige afstand van een groot schip. Houd je lijnen onder controle: vier ze of haal ze door als het peil verandert. Zo voorkom je schade aan je schip, de sluis en anderen. Gebruik alleen wrijfhout of stootwillen die blijven drijven. Laat geen water op het sluisterrein of op andere schepen lopen (BPR art. 6.28 lid 8 en 9).

Zodra je gemeerd bent, mag je de mechanische voortstuwing niet gebruiken totdat je aan de beurt bent om uit te varen. Dus ook geen schroef of boegschroef gebruiken om tegen de muur te blijven. Volgens dit lid hoef je de motor niet altijd uit te zetten; het verbiedt het gebruik van de voortstuwing. Op de wachtplaats en in de sluis mag je zonder toestemming geen brandstof innemen (BPR art. 6.28 lid 9 onder e en lid 10).

De invaartseinen lijken op brugseinen: dubbel rood is verboden en niet in bediening; enkel rood is verboden maar wel in bediening; rood boven vast groen is nog verboden; enkel groen staat invaren toe. Twee groene vaste lichten boven elkaar betekenen bij een sluis: invaren toegestaan, beide zijden open, niet in bediening. Voor uitvaren geldt rood: verboden, groen: toegestaan. Houd bij schepen met blauwe kegels of lichten de voorgeschreven afstand: in de sluis minstens 10 meter zijwaarts van een schip met één blauw teken; op de wachtplaats bij één, twee of drie blauwe tekens respectievelijk 10, 50 of 100 meter zijwaarts (BPR art. 6.28 lid 11 en 6.28a).

Art. 6.28 lid 15 kent een bijzondere uitzondering op het verbod om samen te schutten met een schip met twee blauwe tekens. Die geldt alleen voor bij ministeriële regeling aangewezen categorieën schepen op daarvoor aangewezen wachtplaatsen of in sluizen. Ook dan blijven de voorwaarden gelden waarnaar dit lid verwijst. Met je gewone pleziervaartuig mag je niet zelf aannemen dat deze uitzondering voor jou geldt.

• Een open sluisdeur is op zichzelf geen toestemming om in te varen.
• Blijf gemeerd en blijf je lijnen behandelen totdat uitvaren is toegestaan.
• Dezelfde twee groene lichten hebben bij een brug en een sluis een verschillende aanvullende betekenis.

Onderwerp 3 van 6

Slecht zicht: kun je nog veilig verder?

Bij slecht zicht pas je je snelheid aan het zicht, het overige verkeer en de plaatselijke omstandigheden aan.

Vaar zo veel mogelijk aan stuurboordszijde van het vaarwater. Kun je de vaart niet zonder gevaar voortzetten, ga dan op de dichtstbijzijnde geschikte plaats stilliggen en maak het vaarwater zo veel mogelijk vrij (BPR art. 6.30).

Op de vaarwegen van bijlage 9 moet je bij slecht zicht op radar varen. Kun je dat niet, ga dan op de dichtstbijzijnde geschikte plaats stilliggen. Op andere vaarwegen is doorvaren zonder radar niet automatisch verboden, maar veilig verder kunnen blijft de voorwaarde. Alleen een radarscherm aan boord is niet genoeg. In beginsel zijn voortdurend twee personen in de stuurhut nodig. Eén heeft een radarpatent of de bedoelde specifieke vergunning én het vereiste vaarbevoegdheidsbewijs. De tweede moet voldoende kennis van radarvaren hebben. Bij een goedgekeurde eenmansstuurstelling hoeft die tweede persoon alleen aan boord beschikbaar te zijn (BPR art. 6.29 en 6.32 lid 1).

Een varend schip dat niet op radar vaart, geeft in beginsel één lange stoot, met tussenpozen van ten hoogste één minuut. Voor een klein schip is dit mistsein vrijwillig; je mag het herhalen. De speciale plicht om voorop een uitkijk te plaatsen uit art. 6.33 lid 1 geldt niet voor een klein schip. Goed uitkijken blijft nodig. Gebruik hier de BPR-regels: de internationale mistseinen uit de gekoppelde Academy-lessen zijn geen vervanging voor BPR art. 6.31–6.33.

Op een vaarweg buiten bijlage 9 luister je als varend klein schip met een geschikte marifoon op het aangewezen kanaal en geef je de nodige veiligheidsinformatie. Word je zonder radar aangeroepen, antwoord dan met naam, positie, vaarrichting en soort schip; spreek het voorbijvaren af. Merk je andere schepen op zonder marifooncontact? Houd nabij een oever die oever aan, minder zo nodig vaart of ga stilliggen tot de schepen voorbij zijn. Ben je niet nabij een oever, maak het vaarwater dan zo veel mogelijk en zo snel mogelijk vrij (BPR art. 6.33).

Lig je bij slecht zicht op een gevaarlijke plaats in of nabij het vaarwater stil, of zit je daar vast? Hoor je per marifoon dat schepen naderen, of hoor je hun geluidssein, geef dan per marifoon je positie op of geef een reeks klokslagen. Blijf dit doen zolang je het geluidssein van het naderende schip hoort. Herhaal de klokslagen met tussenpozen van hoogstens één minuut. Deze regel geldt niet in een haven of op een door de bevoegde autoriteit speciaal aangewezen ligplaats (BPR art. 6.31 lid 1 en 4).

Een op radar varend schip geeft via het schip-schipkanaal of het andere aangewezen kanaal zijn naam, positie, vaarrichting en soort schip op als het op het scherm een schip ziet waarvan de positie of het gedrag gevaar kan opleveren. Dat moet ook bij het naderen van een deel van de vaarweg waar nog onzichtbare schepen kunnen zijn. Het spreekt het voorbijvaren af; een klein schip of snel schip meldt daarbij naar welke kant het uitwijkt. Zonder marifooncontact geeft het één lange stoot, zo vaak als nodig, en mindert vaart of houdt zo nodig stil; voor een veerpont is dat één lange en vier korte stoten (BPR art. 6.32 lid 3 en 5).

• Voor slecht zicht bestaat hier geen algemene zichtgrens in meters of één vaste veilige snelheid.
• Een vrijwillig mistsein geeft je geen toestemming om onveilig door te varen.

Onderwerp 4 van 6

Een ligplaats kiezen: ook zonder bord gelden verboden

Neem zo ligplaats dat je de scheepvaart niet belemmert.

Meer of anker zo dat je schip door wind, stroom, veranderende waterstand, zuiging of golfslag niet zo verplaatst dat gevaar, hinder of schade ontstaat. Gebruik bij meren of verhalen alleen voorwerpen die daarvoor bestemd zijn, zoals bolders en meerringen (BPR art. 7.01 lid 1 en 3 en 7.04 lid 3).

Je mag onder meer geen ligplaats nemen onder een brug of hoogspanningslijn, in of nabij een engte, op een plek waar je zelf een engte zou maken en vlak daarbij, waar een andere vaarweg of haven uitmondt, in het traject van een veerpont of in de aan- en afvaarroute van een aanlegplaats. Ook een met E.8 aangegeven keerplaats moet vrij blijven. Ligplaats nemen kan bovendien verboden zijn door een algemene regeling, een bekendmaking met dezelfde werking als een verkeersteken of een aanwijzing van de bevoegde autoriteit. Wil je evenwijdig naast een schip met het bord uit art. 3.33 liggen, houd dan minstens de afstand aan die op de witte driehoek staat. Er hoeft dus geen verbodsbord aan de oever te staan (BPR art. 7.02 lid 1).

A.5 verbiedt zowel ankeren als meren aan de kant waar het bord staat. A.5.1 verbiedt ligplaats nemen binnen de aangegeven breedte, in meters gerekend vanaf het bord. A.6 verbiedt daar ankeren en het gebruik van spudpalen; A.7 verbiedt meren. Binnen een ligplaatsverbod kun je een bijzondere ligplaats gebruiken die met een toepasselijk teken uit de reeks E.5 tot en met E.7 is aangegeven. Controleer welk gebruik en welke schepen het teken toestaat. Bij een algemeen ankerverbod staat E.6 ankeren toe en E.6.1 het gebruik van spudpalen, aan de kant van het bord. E.6.1 geeft dus geen toestemming om te ankeren. E.7 gaat over meren. Ook een algemeen verbod zonder bord blijft gelden zolang er geen passende uitzondering is (BPR art. 7.02 lid 2, 7.03 en 7.04 lid 1 en bijlage 7).

Houd met je gewone pleziervaartuig bij ligplaats nemen afstand van schepen met gevaarlijke stoffen: bij één blauw licht of één blauwe kegel minstens 10 meter, bij twee minstens 50 meter en bij drie minstens 100 meter. Dit zijn de normale afstanden; pas ze niet uit jezelf naar beneden aan. Verwar deze regel niet met de zijwaartse afstanden in de sluis (BPR art. 7.07 lid 1).

Lig je aan een aanlegplaats, dan moet je toelaten dat een ander schip langszij komt of vastmaakt en via jouw schip naar de wal gaat, anders dan om te laden of te lossen. Wil een schip uit een rij langszij gemeerde schepen vertrekken of verhalen, dan moeten de anderen meewerken. Ook ruimte maken om een schip voor overslag langszij te laten komen vraagt medewerking (BPR art. 7.09 en 7.10).

• Een lege oever is niet vanzelf een toegestane ligplaats.
• De wachtplaats bij een brug of sluis is zonder toestemming geen plek om te overnachten.

Onderwerp 5 van 6

Snelle motorboot: de mogelijkheid telt

Een snelle motorboot is een klein schip dat op eigen motor sneller dan 20 km/u ten opzichte van het water kan varen.

Ook als je langzaam vaart, blijft het een snelle motorboot. De bestuurder moet bekwaam en minstens 18 jaar zijn, behoudens een bijzondere ontheffing voor wedstrijden of oefenen daarvoor in verenigingsverband (BPR art. 1.01 onder A.17 en 1.09 lid 1 en 2). Een snelle motorboot is iets anders dan het grote motorschip dat het BPR een snel schip noemt.

De boot moet op naam van de eigenaar geregistreerd zijn. Neem het registratiebewijs tijdens het varen mee en breng het goed zichtbare registratieteken in een afwijkende kleur aan beide zijden aan. Normaal zijn de tekens minstens 150 mm hoog en 100 mm breed, met minstens 20 mm stamdikte. Alleen als de constructie die afmetingen niet toelaat, gelden als minima 100, 60 en 15 mm. De stuurinrichting moet deugdelijk en doelmatig zijn. De boot en motor moeten zo zijn ingericht dat brand- en ontploffingsgevaar en hinder door rook, damp of walm worden voorkomen. De uitlaat moet het geluid behoorlijk dempen. Voor ieder aan boord moet een reddingsvest onder handbereik zijn en er moet een deugdelijk brandblusapparaat zijn. De eigenaar of houder is mede verantwoordelijk voor registratie en inrichting (BPR art. 8.01–8.04).

Gebruik tijdens het varen de technische inrichting die de voortstuwing bij onderbreken van de besturing direct of vrijwel direct stopt, bijvoorbeeld een dodemansknop met koord. Deze inrichting is niet vereist bij een gesloten binnenbesturing. Zit op de bestuurdersplaats, tenzij de boot ook veilig staand of alleen staand kan worden bestuurd. Stuur je staand buiten een gesloten binnenbesturing, dan moet je een reddingsvest dragen. Veroorzaak geen hinder of gevaar voor andere gebruikers van het vaarwater en geen onnodige geluidhinder; laat bij stilliggen de motor niet onnodig lang of zonder redelijk doel draaien (BPR art. 8.03 en 8.05).

Voor een snelle motorboot geldt in beginsel maximaal 20 km/u ten opzichte van het water. Een lagere plaatselijke limiet blijft gelden. De bevoegde autoriteit kan water aanwijzen waar een andere maximumsnelheid geldt of dit verbod vervalt, eventueel met voorwaarden voor dag en nacht. E.21 geeft aan dat snel varen voor kleine motorschepen is toegestaan; A.18 markeert het einde van het gedeelte waar snelle motorboten zonder snelheidsbeperking mogen varen. Ook in een snelvaargebied mag je geen hinder of gevaar veroorzaken (BPR art. 8.05, 8.06 en bijlage 7).

Waterskiën en soortgelijk gebruik zijn verboden, behalve overdag op daarvoor aangewezen water. E.17 betekent waterskiën toegestaan; E.21 alleen geeft die toestemming niet. Naast de bestuurder moet een medeopvarende van minstens 15 jaar als uitkijk helpen. Ook de waterskiër mag geen gevaar of hinder veroorzaken. De schipper ziet toe op naleving van art. 8.05 en 8.06. Zwem je of doe je aan watersport zonder schip, houd dan voldoende afstand van varende schepen, varende drijvende voorwerpen en drijvende werktuigen die in bedrijf zijn. Zwemmen, watersport zonder schip en onderwatersport zijn onder meer verboden bij wachtplaatsen en vlak bij bruggen, sluizen en stuwen, in doorgaand vaarwater, veerpontroutes, havens en bij hun ingangen, nabij meergelegenheden en in snelvaar- en waterskigebieden, behoudens vrijstelling of ontheffing (BPR art. 8.06–8.08).

• Registratiebewijs en vaarbewijs zijn verschillende documenten: registratie vervangt het vereiste vaarbewijs niet (Binnenvaartwet art. 25 lid 4).
• Een reddingsvest onder handbereik hebben is iets anders dan de draagplicht voor een staande bestuurder.
• De gekoppelde Academy-lessen helpen bij de basis. Voor deze Nederlandse binnenwaterregels volg je het BPR.

Onderwerp 6 van 6

Oefen en ga verder

De beste plekken om dit onderdeel te oefenen. Als je klaar bent, breng één tik je terug naar de cursus.

• Nederlandse vaarregelsLes
• Binnenvaart en vaarwegtekensLes
• Mist en zichtLes
• Internationale geluidsseinen: vergelijk met het BPRLes
• Meerlijnen gebruikenLes
• Veilig ankerenLes