Brandwonden door hitte, hete vloeistof en stoom
1De les in gewone woorden
Koel brandwonden door hitte 20 minuten met koel stromend water; houd het slachtoffer warm. Losse huishoudfolie alleen bij hitte, nooit op gezicht of chemische brandwonden; daar niet-verklevend verband.
Brandwonden aan boord
Een brandwond is huidschade door hitte, wrijving, chemicaliën of elektriciteit. Een verbranding door hete vloeistof of stoom is een brandwond door hitte. Aan boord ontstaan brandwonden door het kombuisfornuis bij zeegang, een afglijdende ketel, hete motoronderdelen, de uitlaat, een lijn die snel door je handen loopt of brand.
Een brandwond door hitte koelen
Koelen voorkomt dat de verbranding dieper wordt en verlicht pijn. Begin zo snel mogelijk en koel 20 minuten met koel stromend water. Koelen helpt nog tot 3 uur na de verbranding. Gebruik zoet water uit de tanks of een slang. Is er weinig zoet water, dan is schoon, koel zeewater beter dan niet koelen. Gebruik nooit ijs of ijswater.
Koel de wond, houd het slachtoffer warm
Door een groot oppervlak te koelen kan het slachtoffer afkoelen, vooral een kind of oudere. Koel alleen de verbrande plek en houd de rest van het lichaam bedekt en uit de wind. Onderbreek bij een grote brandwond door hitte het koelen als het slachtoffer gaat rillen en warm het op.
Afdekken en beschermen
Verwijder tijdens het koelen ringen, horloges en losse kleding vóór er zwelling ontstaat; laat alles zitten wat aan de huid vastzit. Leg na het koelen huishoudfolie losjes in stroken over brandwonden door hitte, nooit rondom een ledemaat of op het gezicht. Gebruik geen folie bij chemische brandwonden. Gebruik schoon niet-verklevend verband waar folie ongeschikt is; een schone plastic zak kan om een verbrande hand. Geen boter, olie, tandpasta of crèmes; prik blaren niet door.
Wanneer advies vragen
Vraag radiomedisch advies bij brandwonden groter dan de hand van het slachtoffer, op gezicht, handen, voeten, gewrichten of lies, diepe, witte of leerachtige brandwonden, rondom een ledemaat en bij kinderen of ouderen. Rookinademing met heesheid of ademhalingsproblemen vereist spoedhulp. Chemische/elektrische brandwonden vragen dringend advies: bescherm jezelf, borstel droge chemicaliën af, verwijder doorweekte kleding en spoel minstens 20 minuten; schakel de stroom uit en beveilig tegen inschakelen vóór aanraken.
2Stap voor stap
Eerste hulp bij een brandwond door hitte
- 1
Stop de verbranding op een veilige manier.
Hitte kan ook jou verwonden.
- 2
Verwijder ringen, horloges en losse kleding; laat vastgekleefde kleding zitten.
Verbrande huid zwelt op en strakke voorwerpen knellen de bloedtoevoer af.
- 3
Koel de brandwond door hitte 20 minuten onder koel stromend water.
Koelen beperkt de diepte van de brandwond en verlicht de pijn.
- 4
Houd de rest van het slachtoffer warm en uit de wind.
Koelen van een groot oppervlak kan onderkoeling veroorzaken.
- 5
Leg folie losjes op brandwonden door hitte, nooit op gezicht of chemische brandwonden. Gebruik daar niet-verklevend verband; een schone zak kan om een verbrande hand.
Dit beschermt de wond tegen ziektekiemen en lucht en verlicht zo de pijn.
- 6
Vraag advies bij ernstige, chemische of elektrische brandwonden; spoedhulp bij rookinademing met heesheid of ademhalingsproblemen.
Grote, diepe brandwonden of brandwonden in het gezicht vragen medische zorg.
3Kerngegevens
- Koelen bij hitte
- Koel stromend water, 20 minuten
- Koelen helpt nog
- Tot 3 uur na de verbranding
- Nooit
- IJs, boter, crèmes of blaren doorprikken
- Afdekken
- Losse folie bij hitte, nooit gezicht/chemisch; elders niet-verklevend verband
4Kernpunten
- 1
Koel brandwonden door hitte 20 minuten met koel stromend water, zo snel mogelijk.
- 2
Koel de brandwond, houd het slachtoffer warm.
- 3
Verwijder ringen en losse kleding; laat alles zitten wat aan de huid vastzit.
- 4
Losse huishoudfolie alleen bij brandwonden door hitte, nooit op gezicht of chemische brandwonden; gebruik daar schoon niet-verklevend verband.
- 5
Ernstige, chemische of elektrische brandwonden: advies. Rookinademing met heesheid of ademhalingsproblemen: spoedhulp.
5Veelgemaakte fouten
Fout: Leg ijs op een brandwond om snel te koelen.
Goed: IJs beschadigt de huid verder. Gebruik koel stromend water.
Fout: Koel een brandwond door hitte een minuut of twee tot de pijn weg is.
Goed: Koel 20 minuten; de pijn neemt af voordat het koelen zijn werk heeft gedaan.
Fout: Wikkel huishoudfolie strak rond een verbrande arm.
Goed: Leg de folie losjes in stroken. De arm zwelt op en een strakke wikkeling werkt als een tourniquet.
6Praktijkgeval en examentips
De boot helt over in een windvlaag. Een pan kokend water glijdt van het kombuisfornuis op de onderarm van de kok. De huid is rood en krijgt blaren over een oppervlak van ongeveer twee keer haar hand. Het zeewater is 16 °C.
Toon het antwoord
Maak de kombuis veilig. Koel haar onderarm 20 minuten met koel stromend water op een beschutte plek. Verwijder tijdens het koelen haar horloge en ringen; laat vastgekleefde kleding zitten. Houd de rest van haar bedekt. Laat ondertussen een bemanningslid radiomedisch advies vragen: de brandwond is groter dan haar hand. Leg er daarna losjes huishoudfolie over.
Examentips
- Brandwond door hitte: 20 minuten koel stromend water, zo snel mogelijk (zinvol tot 3 uur erna).
- Koel de brandwond, houd het slachtoffer warm.
- Verwijder sieraden; laat vastgekleefde kleding zitten; geen ijs, crèmes of blaren doorprikken.
- Losse folie bij brandwonden door hitte, nooit gezicht of chemische brandwonden; gebruik daar niet-verklevend verband. Ernstige, chemische of elektrische brandwonden vragen advies.
Dit onderdeel afronden
Als je het gelezen hebt, beantwoord je drie vragen. Heb je ze alle drie goed, dan is het onderdeel afgerond; alleen de pagina openen telt niet.
Mijn notities bij dit onderdeel
Geen notities