ENC's: S-57, S-101, cellen, updates en licenties
1De les in gewone woorden
Een ENC is een gegevensbestand, geen afbeelding. Weet welke cellen je hebt, of ze bijgewerkt en gelicentieerd zijn en wat verandert met de komst van S-101.
ENC of RNC
Een ENC bevat vectorgegevens: kaartkenmerken, zoals lichten, boeien en dieptegebieden, zijn opgeslagen als objecten met details zoals diepte of lichtkleur. ECDIS kan deze gegevens lezen om een veiligheidscontour te benadrukken, informatie op te vragen met de cursor en je te waarschuwen voor gevaren. Een RNC is een gescande papieren kaart.
Cellen en gebruiksbanden
ENC's bestaan uit cellen, elk voor een afgebakend geografisch gebied. Een S-57-celnaam telt acht tekens: de producentcode, een cijfer voor de gebruiksband en vijf andere tekens, bijvoorbeeld GB401892. De banden geven het gebruiksdoel aan: 1 overzicht, 2 algemeen, 3 kust, 4 aanloop, 5 haven, 6 afmeren. Controleer de werkelijke schaal en gebruik de beschikbare ENC met de grootste schaal. Veel ECDIS-systemen laden de beste cel automatisch als automatisch laden aanstaat; controleer de geladen cel.
Updates
Updatebestanden, in de juiste volgorde toegepast, houden een ENC actueel. Bij heruitgave door de producent vervangt een nieuwe editie de kaart. De meeste diensten leveren wekelijks updates. SOLAS V/27 vereist geschikte, bijgewerkte kaarten. Controleer daarom vóór vertrek de updatestatus van elke cel langs de route. Afhankelijk van de dienst moet je tijdelijke en voorlopige berichten en navigatiewaarschuwingen mogelijk nog apart controleren.
Licenties
De meeste ENC's zijn versleuteld volgens het IHO-stelsel S-63. Een cellicentie ontsluit elke cel voor een bepaalde licentieperiode. Na afloop blijven de gegevens mogelijk zichtbaar, maar ontvang je geen updates meer en waarschuwt het systeem. Bestel tijdig cellen voor de hele reis, ook voor onvoorziene situaties. Houd ook de ECDIS-software actueel volgens de IHO-weergavenormen.
S-101
S-101 is de nieuwe ENC-norm binnen het IHO-raamwerk S-100. De weergave lijkt op S-57, maar de codering is duidelijker en weergaveschalen vervangen gebruiksbanden. Andere S-100-lagen kunnen volgen: S-102 voor gedetailleerde dieptegegevens, S-104 voor waterstanden en S-111 voor oppervlaktestromingen. S-101-dekking begint in geselecteerde gebieden. S-57 heeft geen geplande einddatum. S-100-ECDIS gebruikt dus beide: de dual-fuel-periode.
2Kerngegevens
- S-57-gebruiksbanden
- 1 overzicht, 2 algemeen, 3 kust, 4 aanloop, 5 haven, 6 afmeren
- Gegevensbescherming
- IHO S-63: versleutelde cellen, cellicenties
- Actueel houden
- SOLAS V/27: geschikte en bijgewerkte kaarten
- S-100-lagen
- S-101 ENC, S-102 dieptegegevens, S-104 waterstand, S-111 stromingen
- Uitfasering S-57
- Geen geplande datum; gebruik naast S-101 (dual fuel)
3Kernpunten
- 1
Een ENC bevat uitleesbare vectorgegevens; een RNC is alleen een afbeelding.
- 2
Gebruik de ENC met de grootste schaal; de band geeft het gebruiksdoel aan. Controleer de cel ook bij automatisch laden.
- 3
Controleer vóór vertrek de updates en licenties van elke cel langs de route.
- 4
S-101 komt naast S-57 in een dual-fuel-periode. S-57 heeft geen geplande einddatum.
4Veelgemaakte fouten
Fout: Als een cel zichtbaar is, is deze bijgewerkt.
Goed: Ook bij een verlopen licentie of ontbrekende update blijft de cel zichtbaar. Controleer de updatestatus van elke cel langs de route.
Fout: S-57-ENC's werken niet meer zodra S-101 verschijnt.
Goed: S-57 heeft geen geplande einddatum. S-100-ECDIS gebruikt S-57 en S-101 naast elkaar.
5Praktijkgeval en examentips
Bij de reisplanning blijkt de aanloopcel voor je aankomsthaven twee weken achter te lopen met updates. De licentie verloopt de dag vóór aankomst. De rest van de route is actueel. Wat doe je?
Toon het antwoord
Installeer de ontbrekende updates en verleng de licentie vóór vertrek. Controleer of alle routecellen de hele reis gelicentieerd en actueel blijven en controleer actuele navigatiewaarschuwingen. Lukt het niet de dekking te krijgen, meld dit vóór vertrek aan de kapitein. Gebruik papieren kaarten alleen binnen een door de vlaggenstaat aanvaarde regeling die voldoet aan de kaartuitrustings- en back-upeisen van het schip; pas anders vóór vertrek het plan aan. Eén bijgewerkte papieren kaart volstaat niet automatisch.
Examentips
- ENC = vectorobjecten met kenmerken; RNC = rasterafbeelding zonder uitleesbare dieptegegevens.
- S-57-gebruiksbanden 1–6; de celnaam bevat het bandcijfer; gebruik de grootste beschikbare schaal.
- S-63-licenties; wekelijkse updates; S-101 binnen de S-100-familie; dual fuel met S-57.
Dit onderdeel afronden
Als je het gelezen hebt, koppel je de begrippen en beantwoord je daarna drie vragen. Heb je alles goed, dan is het onderdeel afgerond; alleen de pagina openen telt niet.
Mijn notities bij dit onderdeel
Geen notities

