Onderdelen bekijkenTe water laten en hanteren van overlevingsvaartuigen en hulpverleningsboten (STCW A-VI/2-1)
Davits, bootlopers en de lierrem
1De les in gewone woorden
Bij zwaartekrachtdavits zakt de boot door zijn eigen gewicht. Je regelt het strijken met een rem die de boot stopt zodra je loslaat.
Zwaartekrachtdavits
De meeste reddingboten hangen in zwaartekrachtdavits: zodra je de rem licht, zwaaien de davitarmen door het bootgewicht naar buiten en zakt de boot, zonder aandrijving. De bootlopers, draaivrije staalkabels van de liertrommel over de davitkoppen, dragen de boot aan twee haken. Hulpverleningsboten en met een davit gestreken reddingvlotten hangen meestal aan één haak van een eenarmige davit, een kleine kraan.
De lierrem
De dodemansrem grijpt automatisch aan, tenzij je de bediening in de strijkstand houdt. Laat los en de boot stopt (Internationale code inzake reddingmiddelen, LSA-code 6.1.2.12). Eén persoon kan de rem vanaf dek of vanuit de boot bedienen met een afstandsbedieningsdraad. Een centrifugaalregelaar, een automatische snelheidsbegrenzer, voorkomt te snel strijken. LSA-code 6.1.2.10 vereist een snelheidsbegrenzer, zonder specifiek een centrifugaalregelaar voor te schrijven.
Strijksnelheid
Bereken met S = 0,4 + 0,02H meter per seconde de minimale strijksnelheid voor een volbeladen boot. H is de verticale afstand in meters van de davitkop tot de waterlijn bij de lichtste toegestane belading voor een zeereis. Voor installaties vanaf 1 januari 2026 geldt als minimum S of 1,0 m/s, de laagste waarde. Voor die installaties is het maximum 1,3 m/s, tenzij de vlaggenstaatautoriteit een ander maximum goedkeurt.
Hijsen
Een aangedreven lier hijst de boot omhoog. Handaandrijving dient als reserve. Eindschakelaars stoppen het aangedreven hijsen voordat de davitarmen hun aanslagen bereiken.
Zeevast
Op zee staat de boot in zijn draagstoel, vastgezet met sjorringen met een snelsluiting. Borgpennen blokkeren de davitarmen in de haven en tijdens onderhoud. Voor elke tewaterlating verwijder je de pennen en maak je de sjorringen los. Anders kan de davit niet bewegen.
Inhalen en aanhalen
Stap je op het inschepingsdek in, bevestig dan vóór het strijken de inhaaldraden (tricing pendants), volgens de handleiding. Die trekken de boot tijdens het zakken naar binnen. Tuig aanhaaltalies (bowsing tackles) op, touw met blokken, om de boot langszij te houden. Laat die de binnenwaartse trekkracht overnemen en koppel de onbelaste inhaaldraden vóór het instappen los, in de fabrieksvolgorde. Laat de bootlopers het gewicht dragen. Vier de aanhaaltalies beheerst voordat je verder strijkt. Bij instappen in de bergingspositie geldt een eigen volgorde.
2Kerngegevens
- Rem
- Altijd aangezet, tenzij de bediener hem gelicht houdt
- Minimale strijksnelheid
- Vanaf 2026: minimum = laagste van (0,4 + 0,02H) en 1,0 m/s
- Maximale strijksnelheid
- Nieuwe installaties vanaf 2026: 1,3 m/s, tenzij de vlaggenstaat anders goedkeurt
- Hulpverleningsboot hijsen
- Aangedreven lier, minstens 0,3 m/s met alle aangewezen opvarenden én uitrusting
- Tewaterlating door
- Eén persoon, vanaf dek of vanuit de boot
3Kernpunten
- 1
Zwaartekrachtdavits strijken door het bootgewicht; de bootlopers dragen de boot aan de haken.
- 2
De lierrem is een dodemansrem: laat los en de boot stopt.
- 3
Minimum S = 0,4 + 0,02H m/s. Voor installaties vanaf 2026: begrens het minimum op 1,0 m/s; maximum 1,3 m/s, tenzij de vlaggenstaat anders goedkeurt.
- 4
Verwijder borgpennen en los sjorringen vóór het strijken; inhaaldraden trekken naar binnen, aanhaaltalies houden vast.
4Veelgemaakte fouten
Fout: Bind de remhendel vast, zodat de boot vanzelf zakt.
Goed: Schakel de dodemansrem nooit uit. Iemand moet hem gelicht houden en klaarstaan om los te laten.
Fout: Gooi de aanhaaltalies in één keer los zodra iedereen aan boord is.
Goed: Vier ze rustig, zodat de boot beheerst van de scheepshuid wegzwaait.
Fout: Begin met strijken terwijl de borgpennen nog zitten, om de rem te testen.
Goed: Pennen en sjorringen moeten vrij zijn voordat de davit beweegt. Volg de tewaterlatingsvolgorde.
5Praktijkgeval en examentips
Tijdens een oefening zwaait de boot naar buiten en stopt bij het inschepingsdek, op 1 m van de scheepshuid. De bemanning wacht om in te stappen.
Toon het antwoord
Laat niemand instappen. Ga niet op eigen houtje aan de inhaaldraden trekken. Breng en houd de boot langszij met de fabrieksvoorziening. Laat het gewicht op de bootlopers rusten, zet de aanhaaltalies vast en koppel de onbelaste inhaaldraden volgens voorschrift los. Stap pas in als de boot vastligt. Vier de talies beheerst voordat je strijkt.
Examentips
- Zwaartekrachtdavits: het bootgewicht laat de armen uitzwenken en de boot zakken; bootlopers dragen hem aan de haken.
- Dodemansrem (LSA 6.1.2.12): aangezet tenzij gelicht gehouden; tewaterlating door één persoon vanaf dek of vanuit de boot.
- Minimum S = 0,4 + 0,02H m/s. Voor installaties vanaf 2026: minimum begrensd op 1,0 m/s; maximum 1,3 m/s, tenzij de vlaggenstaat anders goedkeurt.
- Sjorringen en borgpennen zetten de boot vast; inhaaldraden trekken naar binnen, aanhaaltalies houden vast.
Dit onderdeel afronden
Als je het gelezen hebt, beantwoord je drie vragen. Heb je ze alle drie goed, dan is het onderdeel afgerond; alleen de pagina openen telt niet.
Mijn notities bij dit onderdeel
Geen notities