Ρυθμιζόμενα σφάλματα και σφάλμα δείκτη
1Το μάθημα με απλά λόγια
Έλεγχε τα κάτοπτρα με σειρά: καθετότητα, πλευρικό σφάλμα, σφάλμα δείκτη. Συνήθως μετράς και διορθώνεις αριθμητικά το σφάλμα δείκτη, χωρίς να το μηδενίζεις με ρύθμιση κάθε φορά.
Τρία ρυθμιζόμενα σφάλματα
Έλεγξέ τα με αυτή τη σειρά, γιατί κάθε ρύθμιση μπορεί να επηρεάσει την επόμενη: καθετότητα, το μεγάλο κάτοπτρο κάθετο στον σκελετό· πλευρικό σφάλμα, το μικρό κάτοπτρο κάθετο στον σκελετό· μετά σφάλμα δείκτη, τα δύο κάτοπτρα παράλληλα όταν η ένδειξη είναι μηδέν. Σφάλματα που δεν ρυθμίζεις, όπως μικρές ατέλειες του τόξου, αναγράφονται στο πιστοποιητικό του κατασκευαστή.
Καθετότητα
Βάλε την αλιδάδα κοντά στο μέσο του τόξου. Κράτησε τον εξάντα οριζόντιο, με το τόξο προς την αντίθετη πλευρά από εσένα, και κοίτα λοξά μέσα στο μεγάλο κάτοπτρο. Το ανακλώμενο τόξο και το πραγματικό τόξο δίπλα του πρέπει να σχηματίζουν μία συνεχή γραμμή. Αν η ανάκλαση φαίνεται ψηλότερα ή χαμηλότερα, ρύθμισε το μεγάλο κάτοπτρο με τη βίδα του, σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή.
Πλευρικό σφάλμα
Βάλε την ένδειξη κοντά στο μηδέν και κοίτα έναν αστέρα. Στρέψε το τύμπανο ώστε το ανακλώμενο είδωλο να περάσει από το άμεσο. Αν περνά δίπλα του αντί να συμπίπτει μαζί του, υπάρχει πλευρικό σφάλμα. Ρύθμισε το μικρό κάτοπτρο σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή.
Σφάλμα δείκτη
Με μηδενική ένδειξη, ο πραγματικός και ο ανακλώμενος ορίζοντας πρέπει να σχηματίζουν μία ευθεία. Συνήθως δεν συμπίπτουν ακριβώς. Στρέψε το τύμπανο ώσπου να ευθυγραμμιστούν και διάβασε το σφάλμα δείκτη (IE). Θετική ένδειξη είναι εντός τόξου. Κάτω από το μηδέν είναι εκτός τόξου: διάβασε ανάποδα το τύμπανο, 60′ − ένδειξη τυμπάνου. Έτσι, ένδειξη 58,2′ σημαίνει 1,8′ εκτός τόξου.
Εφαρμογή
Η διόρθωση δείκτη (IC) έχει αντίθετο πρόσημο από το σφάλμα: εντός τόξου, αφαιρείς· εκτός τόξου, προσθέτεις. Μέτρα το IE πριν από κάθε σειρά παρατηρήσεων.
Μέθοδος με τον Ήλιο
Με τα φίλτρα στη θέση τους, κοίτα τον Ήλιο και το είδωλό του. Στρέψε το τύμπανο μέχρι αντίθετα χείλη, δηλαδή άκρες του δίσκου, να εφάπτονται, μία φορά σε κάθε πλευρά του μηδενός. Χρησιμοποίησε θετικά γωνιακά μεγέθη σε λεπτά· μετάτρεψε πρώτα την ένδειξη εκτός τόξου. IE = (εντός − εκτός) ÷ 2· θετικό σημαίνει εντός τόξου. Έλεγξε το (εντός + εκτός) ÷ 4 με την ημιδιάμετρο (SD) της ναυτικής εφημερίδας, το μισό της γωνιακής διαμέτρου του Ήλιου. Επανάλαβε τις επαφές για να δεις αν προκύπτει ξανά το ίδιο IE.
2Βασικά στοιχεία
- Σειρά ελέγχων
- Καθετότητα, πλευρικό σφάλμα, μετά σφάλμα δείκτη
- Σφάλμα δείκτη
- Ένδειξη με παράλληλα κάτοπτρα: εντός ή εκτός τόξου
- Διόρθωση δείκτη
- Εντός τόξου αφαιρείς· εκτός τόξου προσθέτεις
- Ένδειξη εκτός τόξου
- 60′ − ένδειξη τυμπάνου: 58,2′ → 1,8′ εκτός τόξου
- Μέθοδος Ήλιου
- IE = (εντός − εκτός) ÷ 2· έλεγχος (εντός + εκτός) ÷ 4 = SD
- Ισπανικοί όροι
- Error de perpendicularidad, error lateral, error de índice
3Βασικά σημεία
- 1
Ρύθμιζε με σειρά: καθετότητα, πλευρικό σφάλμα, σφάλμα δείκτη.
- 2
IE εντός τόξου: αφαιρείς· εκτός τόξου: προσθέτεις.
- 3
Εκτός τόξου, διάβασε ανάποδα το τύμπανο: 60′ − ένδειξη.
- 4
Μέθοδος Ήλιου: IE = (εντός − εκτός) ÷ 2, με έλεγχο βάσει της SD.
- 5
Μέτρα το IE πριν από κάθε σειρά παρατηρήσεων.
4Συχνά λάθη
Λάθος: Το σφάλμα δείκτη εντός τόξου προστίθεται στο ύψος εξάντα.
Σωστό: Εντός τόξου ο εξάντας δείχνει μεγαλύτερο ύψος: αφαίρεσέ το. Πρόσθεσε μόνο σφάλμα εκτός τόξου.
Λάθος: Ένδειξη τυμπάνου 58,2′ εκτός τόξου σημαίνει σφάλμα 58,2′.
Σωστό: Εκτός τόξου διαβάζεις ανάποδα: 60′ − 58,2′ = 1,8′ εκτός τόξου.
5Πρακτικό σενάριο και κλειδιά εξετάσεων
Πριν από μεσημβρινή παρατήρηση μετράς τη διάμετρο του Ήλιου: 33,6′ εντός τόξου και 30,4′ εκτός. Η ναυτική εφημερίδα δίνει SD 16,0′. Βρες σφάλμα και διόρθωση δείκτη και πες αν οι ενδείξεις είναι αξιόπιστες.
Δες την απάντηση
IE = (33,6 − 30,4) ÷ 2 = 1,6′, θετικό, άρα εντός τόξου· διόρθωση δείκτη −1,6′. Έλεγχος: (33,6 + 30,4) ÷ 4 = 16,0′, όσο η SD της εφημερίδας. Το ζεύγος περνά αυτόν τον έλεγχο συνέπειας, αλλά αυτό δεν αποδεικνύει ότι το IE είναι σωστό. Επανάλαβε τις επαφές για να δεις αν προκύπτει ξανά το ίδιο IE.
Κλειδιά εξετάσεων
- Σειρά ρύθμισης: καθετότητα, πλευρικό σφάλμα, σφάλμα δείκτη.
- Διόρθωση δείκτη: εντός τόξου −, εκτός τόξου +.
- Ένδειξη εκτός τόξου: 60′ − ένδειξη τυμπάνου.
- Μέθοδος Ήλιου: IE = (εντός − εκτός) ÷ 2· (εντός + εκτός) ÷ 4 = SD.
Ολοκλήρωσε αυτή την υποενότητα
Όταν τη διαβάσεις, απάντησε σε τρεις ερωτήσεις. Με τρεις σωστές απαντήσεις ολοκληρώνεις την υποενότητα. Δεν αρκεί να ανοίξεις μόνο τη σελίδα.
Οι σημειώσεις μου για αυτή την υποενότητα
Καμία σημείωση