Σήματα κινδύνου, VHF και διάσωση

Θέμα 1 από 9

Την ημέρα: κάνε τη θέση σου ορατή

Πορτοκαλί καπνός σημαίνει κίνδυνο και ανάγκη βοήθειας. Την ημέρα ξεχωρίζει πάνω από το νερό και βοηθά ένα σκάφος ή αεροσκάφος να εντοπίσει τη θέση σου.

Δεν αντικαθιστά την κλήση: με το VHF εξηγείς τι συμβαίνει, με το οπτικό σήμα δείχνεις πού βρίσκεσαι.

Αν δεν έχεις διαθέσιμο πυροτεχνικό, μπορείς να σηκώσεις και να κατεβάσεις αργά και επανειλημμένα τα χέρια σου τεντωμένα στα πλάγια. Το Παράρτημα IV των ΔΚΑΣ αναγνωρίζει επίσης τις σημαίες N πάνω από C και μια τετράγωνη σημαία με σφαίρα, ή κάτι που μοιάζει με σφαίρα, πάνω ή κάτω της. Δεν χρειάζεται να αυτοσχεδιάσεις ένα καινούργιο σήμα που κανείς δεν θα καταλάβει.

Οι ομάδες αυτής της ενότητας καλύπτουν τα θέματα Π8 του δημοσιευμένου εγχειριδίου. Οι ερωτήσεις εξάσκησης είναι δικές μας, όχι επίσημες. Η σημερινή χρήση της συγκεκριμένης έκδοσης του εγχειριδίου στις εξετάσεις δεν έχει επιβεβαιωθεί· η ανακοίνωση του Λιμενικού της 14-05-2021 ανέβαλε την ένταξη των νέων ερωτήσεων μέχρι νεότερης ανακοίνωσης.

• Καπνογόνο: πορτοκαλί καπνός για οπτικό εντοπισμό την ημέρα.
• Χέρια: αργή, επαναλαμβανόμενη κίνηση πάνω και κάτω, τεντωμένα στα πλάγια.
• Σημαίες: N πάνω από C, ή τετράγωνη σημαία με σφαίρα πάνω ή κάτω της.
• Πηγή των σημάτων: ΔΚΑΣ, Παράρτημα IV §1, όπως αντικαταστάθηκε με την απόφαση IMO A.1004(25).

Θέμα 2 από 9

Τη νύχτα: κόκκινο φως και αναγνωρίσιμο SOS

Κόκκινο βεγγαλικό χεριού ή φωτοβολίδα αλεξιπτώτου με κόκκινο φως είναι σήμα κινδύνου. Το κόκκινο φως είναι χρήσιμο τη νύχτα· μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί την ημέρα.

Το καπνογόνο βασίζεται στην ορατότητα του καπνού και δεν είναι η σωστή κύρια οπτική επιλογή στο σκοτάδι.

Το SOS είναι τρεις σύντομες, τρεις μακρές και τρεις σύντομες εκπομπές: ··· −−− ···. Μπορείς να το δώσεις με φακό ή άλλο μέσο σηματοδότησης. Το Παράρτημα IV αναγνωρίζει και συνεχή ήχο με συσκευή σημάτων ομίχλης. Πρόσεξε τη διάκριση: εδώ μιλάμε για συνεχή ήχο κινδύνου, όχι για τις περιοδικές ηχητικές σημάνσεις πλεύσης σε ομίχλη.

• Κόκκινο φως: αναγνωρισμένο σήμα κινδύνου, όχι λευκή φωτοβολίδα φωτισμού.
• SOS: τρία σύντομα, τρία μακρά, τρία σύντομα, με όποιο κατάλληλο μέσο διαθέτεις.
• Δεν ανάβεις φωτιά στο σκάφος για εξάσκηση ή για να δοκιμάσεις ένα ιστορικό σήμα του Παραρτήματος IV.

Θέμα 3 από 9

Πριν ενεργοποιήσεις πυροτεχνικό: άνεμος, χώρος και οδηγίες

Χρησιμοποίησε το βεγγαλικό ή το καπνογόνο από την υπήνεμη πλευρά, εκεί όπου πηγαίνει ο άνεμος. Έτσι ο καπνός και τα θερμά κατάλοιπα απομακρύνονται από εσένα και το σκάφος.

Η πλευρά δεν είναι πάντα δεξιά ή πάντα αριστερά: αλλάζει με τον άνεμο και τη θέση του σκάφους.

Διάβασε τις οδηγίες πριν από τον πλου. Με σταθερό πάτημα και μακριά από πρόσωπα, καύσιμα και εύφλεκτα υλικά, κράτησε το βεγγαλικό χεριού έξω από την κουπαστή όπως ορίζει ο κατασκευαστής. Για πλωτό καπνογόνο, ακολούθησε τη δική του διαδικασία ενεργοποίησης και ρίψης. Μην εφαρμόζεις τις οδηγίες ενός βεγγαλικού σε φωτοβολίδα εκτόξευσης. Μην εκτοξεύεις φωτοβολίδα προς άνθρωπο, άλλο σκάφος ή αεροσκάφος.

Φύλαξε τα σήματα σε στεγανό δοχείο, προστατευμένο από ζέστη και υγρασία, σε γνωστό και εύκολα προσβάσιμο σημείο. Μην τα θάψεις κάτω από αποσκευές. Η στεγανή φύλαξη αναφέρεται στο άρθρο 21 §1(α)(5) του ΓΚΛ 23· ο ΓΚΛ 20, άρθρο 4 §1(στ), απαιτεί τα προβλεπόμενα εφόδια του ταχυπλόου να είναι πρόσφορα για άμεση χρήση.

• Προσήνεμη: από εκεί έρχεται ο άνεμος. Υπήνεμη: προς τα εκεί πηγαίνει.
• Ασφαλής χρήση: υπήνεμα, έξω από το σκάφος, σύμφωνα με τις οδηγίες του συγκεκριμένου εφοδίου.
• Γνωρίζεις τη θέση, τον τρόπο ανοίγματος και την ημερομηνία λήξης πριν φύγεις.

Θέμα 4 από 9

Κίνδυνος σημαίνει αίτημα βοήθειας

Τα σήματα κινδύνου δεν είναι χαιρετισμός, παιχνίδι ή επίδειξη. Το Παράρτημα IV §2 απαγορεύει τη χρήση τους για άλλο σκοπό από την ένδειξη κινδύνου και ανάγκης βοήθειας.

Απαγορεύει επίσης σήματα που μπορούν να συγχέονται με αυτά.

Μπορείς να χρησιμοποιήσεις αναγνωρισμένα σήματα μαζί ή χωριστά. Δεν υπάρχει απαίτηση να διαθέτεις ή να εκπέμψεις όλα τα μέσα πριν ζητήσεις βοήθεια. Αν έχεις VHF και βεγγαλικό, η κλήση περιγράφει το συμβάν και το βεγγαλικό βοηθά τον εντοπισμό. Διάλεξε τα μέσα που μπορείς να χρησιμοποιήσεις με ασφάλεια χωρίς να καθυστερείς την ειδοποίηση.

• Χρησιμοποιείς σήμα κινδύνου επειδή χρειάζεσαι βοήθεια, όχι για δοκιμή.
• Η φωνή, το φως, ο ήχος και τα ψηφιακά μέσα μπορούν να αλληλοσυμπληρώνονται.
• Εξασκείσαι προφορικά, εδώ ή σε προσομοιωτή· δεν πατάς το πραγματικό DISTRESS για άσκηση.

Θέμα 5 από 9

Λήξη: η ισχύς δεν είναι χρόνος καύσης

Ελέγχεις την τυπωμένη ημερομηνία λήξης και αντικαθιστάς έγκαιρα το εφόδιο. Ο ΓΚΛ 20, άρθρο 4 §1(στ), και ο ΓΚΛ 23, άρθρο 21 §6, απαιτούν τα προβλεπόμενα εφόδια να είναι σε κατάλληλη κατάσταση και εντός της ισχύος τους. Ένα ληγμένο βεγγαλικό που φαίνεται άθικτο δεν καλύπτει αυτή την απαίτηση.

Στο άρθρο 21 §1(α)(5) ο ΓΚΛ 23 περιγράφει καπνογόνα τριετούς ισχύος. Τα τρία χρόνια αφορούν την ισχύ του εφοδίου, όχι τη διάρκεια παραγωγής καπνού μετά την ενεργοποίηση. Για το συγκεκριμένο προϊόν διαβάζεις τη σήμανση και τις οδηγίες· δεν μετράς αυθαίρετα τρία χρόνια από την ημέρα που το αγόρασες και δεν παρατείνεις τη λήξη επειδή έμεινε κλειστό.

Μην ανάβεις ληγμένα ή φθαρμένα πυροτεχνικά για δοκιμή και μην τα πετάς στη θάλασσα ή στα κοινά σκουπίδια. Ζήτησε από τον προμηθευτή ή την αρμόδια αρχή οδηγίες ασφαλούς παράδοσης. Αυτή είναι πρακτική ασφάλειας· δεν υποθέτεις ότι κάθε κατάστημα ή λιμενική υπηρεσία δέχεται πυροτεχνικά χωρίς συνεννόηση.

• Τριετής ισχύς στη συγκεκριμένη διατύπωση του ΓΚΛ 23· έλεγχος της λήξης πάνω στο εφόδιο.
• Χρόνος καύσης: διαφορετικό χαρακτηριστικό, στις οδηγίες του προϊόντος.
• Αντικατάσταση πριν από τον πλου και ασφαλής παράδοση του παλιού, χωρίς δοκιμαστική ενεργοποίηση.

Θέμα 6 από 9

MAYDAY: ποιος είσαι, πού είσαι, τι χρειάζεσαι

MAYDAY χρησιμοποιείς όταν υπάρχει σοβαρός και άμεσος κίνδυνος και χρειάζεσαι άμεση βοήθεια. Στο VHF η φωνητική κλήση γίνεται στο κανάλι 16.

Το κανάλι 70 χρησιμοποιείται για ψηφιακή επιλεκτική κλήση, DSC· δεν μιλάς εκεί στο μικρόφωνο.

Η φωνητική δομή αρχίζει: «MAYDAY, MAYDAY, MAYDAY. THIS IS…» και λες το όνομα του σκάφους τρεις φορές, το διακριτικό κλήσης και το MMSI, εφόσον υπάρχουν. Συνεχίζεις: «MAYDAY», ταυτότητα, θέση, φύση κινδύνου, ζητούμενη βοήθεια, συνολικός αριθμός ατόμων και κάθε χρήσιμη πληροφορία. Κλείνεις με «OVER» και αφήνεις το πλήκτρο εκπομπής για να ακούσεις απάντηση. Μιλάς καθαρά· δεν αρκεί να φωνάξεις μόνο τη λέξη.

Αν έχεις κατάλληλα ρυθμισμένο DSC, στέλνεις τον συναγερμό DISTRESS σύμφωνα με τις οδηγίες της συσκευής και ακολουθείς με φωνητική επικοινωνία στο 16. Η ITU-R M.541-11, Παράρτημα 3 §1, διαχωρίζει τον ψηφιακό συναγερμό από τη συνέχεια σε ραδιοτηλεφωνία. Αν δεν έχεις DSC, καλείς απευθείας με φωνή· δεν καθυστερείς για να αναζητήσεις λειτουργία που δεν υπάρχει.

• VHF 16: φωνή. VHF 70: DSC.
• Θέση: γεωγραφικό πλάτος και μήκος, αν τα γνωρίζεις· διαφορετικά σαφής γνωστή θέση αναφοράς. Δεν μαντεύεις συντεταγμένες.
• Δίνεις τα πραγματικά στοιχεία σου. Δεν επινοείς MMSI ή διακριτικό για να συμπληρώσεις μια φόρμα.
• Δομή κλήσης: IMO SMCP, Παράρτημα, ενότητα «Standard distress message»· πρακτική διαδικασία MCA για μικρά σκάφη.

Θέμα 7 από 9

PAN PAN και άνθρωπος στη θάλασσα: κρίνεις τον κίνδυνο

PAN PAN σημαίνει επείγον μήνυμα για την ασφάλεια σκάφους ή ανθρώπου, χωρίς τον σοβαρό και άμεσο κίνδυνο που απαιτεί MAYDAY. Το λες τρεις φορές: «PAN PAN, PAN PAN, PAN PAN», προσδιορίζεις τον παραλήπτη και το σκάφος σου και εξηγείς θέση, πρόβλημα και ζητούμενη βοήθεια. Μια βλάβη μηχανής με ασφαλή παραμονή μακριά από κινδύνους μπορεί να είναι επείγον περιστατικό· η ίδια βλάβη με παράσυρση πάνω σε βράχια μπορεί να γίνει κίνδυνος MAYDAY.

Για άνθρωπο στη θάλασσα δεν επιλέγεις μηχανικά PAN PAN. Αν ο άνθρωπος κινδυνεύει άμεσα, δεν μπορείς να τον ανασύρεις ή χάνεται από τα μάτια σου και χρειάζεσαι άμεση βοήθεια, χρησιμοποιείς MAYDAY. Στην κλήση δηλώνεις άνθρωπο στη θάλασσα και δίνεις την τελευταία γνωστή θέση και ώρα. Αν πρόκειται για επείγουσα συνδρομή χωρίς σοβαρό και άμεσο κίνδυνο, το PAN PAN αντιστοιχεί σε αυτή τη χαμηλότερη βαθμίδα.

Παράλληλα με την ειδοποίηση κρατάς συνεχή οπτική επαφή, αναθέτεις σε κάποιον να δείχνει τον άνθρωπο και δίνεις διαθέσιμο πλευστικό βοήθημα. Προστατεύεις τον άνθρωπο από την προπέλα κατά την προσέγγιση και την ανάσυρση. Η κλήση βοήθειας δεν αντικαθιστά την ασφαλή προσπάθεια διάσωσης.

• PAN PAN: επείγον για την ασφάλεια. MAYDAY: σοβαρός και άμεσος κίνδυνος με ανάγκη άμεσης βοήθειας.
• Άνθρωπος στο νερό με κίνδυνο ζωής: MAYDAY, χωρίς αναμονή να επιδεινωθεί η κατάσταση.
• Αν αλλάξει η κατάσταση, ενημερώνεις τον σταθμό που σε βοηθά. Η αρχική επιλογή δεν σε δεσμεύει να υποτιμάς νέο κίνδυνο.

Θέμα 8 από 9

Σκάφος 10 μέτρων: τι λέει ο κανόνας επικοινωνιών

Το VHF/DSC δεν είναι η μοναδική νόμιμη επιλογή για κάθε ερασιτεχνικό σκάφος 10 μέτρων. Ο ΓΚΛ 23, άρθρο 21 §3(δ), για ερασιτεχνικά σκάφη ολικού μήκους μέχρι και 10 μέτρα, προβλέπει ραδιόφωνο τρανζίστορ ΚΑΙ κινητό τηλέφωνο με εφεδρικό συσσωρευτή ή τροφοδοτικό. Εναλλακτικά προβλέπει φορητό ναυτικό VHF, σταθερό ναυτικό VHF ή VHF/DSC.

Ο προβλεπόμενος εξοπλισμός πρέπει να λειτουργεί καθ’ όλη την παραμονή του σκάφους στη θάλασσα μακριά από το αγκυροβόλιό του. Ένα κινητό μόνο του δεν είναι ολόκληρη η πρώτη εναλλακτική. Η διάταξη αφορά αυτή την κατηγορία σκάφους· δεν τη μεταφέρεις αυτόματα σε επαγγελματικό ή μεγαλύτερο σκάφος, ούτε αγνοείς ειδικούς όρους στα έγγραφα του δικού σου σκάφους.

Η νόμιμη εναλλακτική δεν είναι υπόσχεση κάλυψης κινητής τηλεφωνίας. Ως πρακτική προετοιμασία, γνωρίζεις το διαθέσιμο μέσο επικοινωνίας, την τροφοδοσία του και πώς θα καλέσεις βοήθεια. Το VHF επιτρέπει να ακούσουν την κλήση και κοντινά σκάφη που βρίσκονται εντός εμβέλειας.

• Μέχρι και 10 μέτρα περιλαμβάνει τα ακριβώς 10 μέτρα.
• Ραδιόφωνο + κινητό με εφεδρική τροφοδοσία, ή φορητό ναυτικό VHF, ή σταθερό ναυτικό VHF, ή VHF/DSC.
• Δεν συμπεραίνεις από το μήκος μόνο ότι το DSC είναι υποχρεωτικό.

Θέμα 9 από 9

Εξασκήσου και μάθε περισσότερα

Μαθήματα και εργαλεία για να εξασκηθείς σε αυτή την ενότητα. Όταν τελειώσεις, επιστρέφεις στο μάθημα με ένα πάτημα.

• Εξάσκηση στο VHF χωρίς πραγματική εκπομπήΠροσομοιωτής
• Σήματα κινδύνου: φως, καπνός και κινήσειςΜάθημα
• Έρευνα και διάσωσηΜάθημα
• Morse και φωτεινή σηματοδότησηΜάθημα
• Σωστικά μέσα και προετοιμασία εγκατάλειψηςΜάθημα
• Αγγλικές φράσεις κινδύνου στο VHFΜάθημα