Προβολή υποενοτήτωνΗ φωτιά στο πλοίο: χημεία της φωτιάς, πηγές ανάφλεξης, ανίχνευση και μόνιμα συστήματα πυρόσβεσης (STCW A-VI/1-2)
Πώς εξαπλώνεται η φωτιά: καθολική ανάφλεξη και εκρηκτική ανάφλεξη καπναερίων
1Το μάθημα με απλά λόγια
Στο χαλύβδινο πλοίο η θερμότητα περνά από φρακτές, ανεβαίνει κλιμακοστάσια και διασχίζει χώρους. Μάθε τα σημάδια καθολικής ανάφλεξης και εκρηκτικής ανάφλεξης καπναερίων. Κράτα κλειστά τα ύποπτα διαμερίσματα.
Τέσσερις τρόποι διάδοσης
Η αγωγή μεταφέρει θερμότητα μέσα από χαλύβδινες φρακτές (τοίχους) και καταστρώματα (δάπεδα). Έτσι μπορεί να αναφλεγούν υλικά στην άλλη πλευρά. Η συναγωγή μεταφέρει θερμά αέρια προς τα πάνω μέσα από κλιμακοστάσια και κατακόρυφα περιβλήματα μηχανημάτων, ανελκυστήρων και αεραγωγών. Η ακτινοβολία μεταφέρει θερμότητα σε απόσταση, χωρίς επαφή με θερμά αέρια ή στερεά. Η άμεση καύση εξαπλώνει τη φωτιά όταν οι φλόγες φτάνουν στο επόμενο καύσιμο υλικό.
Ο καπνός κινείται ταχύτερα
Ο θερμός καπνός ανεβαίνει, γεμίζει το πάνω μέρος του χώρου και έπειτα κατεβαίνει σε στρώμα προς το κατάστρωμα. Μεταφέρει μονοξείδιο του άνθρακα (CO) και άλλα τοξικά αέρια και κρύβει τις εξόδους. Μπορεί να διασχίσει διαδρόμους και να ανέβει σκάλες πολύ ταχύτερα απ' όσο περπατάς. Γι' αυτό μένεις χαμηλά, κλείνεις πόρτες πίσω σου και χρησιμοποιείς την οδό διαφυγής πριν τη γεμίσει καπνός.
Καθολική ανάφλεξη
Σε κλειστό χώρο το θερμό στρώμα καπνού κάτω από την οροφή ακτινοβολεί θερμότητα προς τα κάτω. Τα αντικείμενα θερμαίνονται και εκλύουν εύφλεκτα αέρια. Συχνά, όταν το στρώμα καπνού φτάσει τους 500–600 °C, αναφλέγονται σχεδόν ταυτόχρονα: καθολική ανάφλεξη (flashover). Μπορεί να σκοτώσει ακόμη και πλήρως εξοπλισμένο πυροσβέστη. Προειδοποιητικά σημάδια είναι η γρήγορη αύξηση θερμότητας, ο καπνός που πυκνώνει και κατεβαίνει, οι φλόγες που κυλούν μέσα στον καπνό (rollover) και τα αντικείμενα που αρχίζουν να καπνίζουν. Απομακρύνσου αμέσως αν εμφανιστούν αυτά τα σημάδια.
Εκρηκτική ανάφλεξη καπναερίων
Μια φωτιά σε κλειστό χώρο μπορεί να εξαντλήσει το οξυγόνο και να εξασθενήσει, αφήνοντας τον χώρο γεμάτο θερμά, άκαυστα αέρια. Αν κάποιος ανοίξει πόρτα, εισρέει καθαρός αέρας και τα αέρια αναφλέγονται με εκρηκτική δύναμη: εκρηκτική ανάφλεξη καπναερίων (backdraught). Προειδοποιητικά σημάδια: θερμή πόρτα ή φρακτή, καπνός που βγαίνει με παλμούς από χαραμάδες, κιτρινόγκριζος ή καφέ καπνός, ελαιώδεις κηλίδες στα τζάμια, σφύριγμα από εισρόφηση αέρα και λίγες ορατές φλόγες.
Κράτα κλειστές τις ύποπτες πόρτες
Αν υποψιάζεσαι φωτιά πίσω από πόρτα, κράτα την κλειστή, σήμανε συναγερμό και ανάφερέ το. Το άνοιγμα μπορεί να τροφοδοτήσει τη φωτιά, να προκαλέσει εκρηκτική ανάφλεξη καπναερίων και να γεμίσει καπνό την οδό διαφυγής σου. Μια δροσερή πόρτα δεν αποδεικνύει ασφάλεια: η μόνωση μπορεί να κρύβει τη θερμότητα. Η είσοδος σε ύποπτο χώρο γίνεται από την εξοπλισμένη ομάδα πυρόσβεσης, με αναπνευστικές συσκευές (BA) και πυροσβεστικές μάνικες γεμάτες νερό υπό πίεση, έτοιμες για χρήση.
2Βασικά στοιχεία
- Αγωγή
- Μέσα από χαλύβδινες φρακτές και καταστρώματα στον διπλανό χώρο
- Συναγωγή
- Θερμά αέρια ανεβαίνουν σε κλιμακοστάσια, αγωγούς και περιβλήματα
- Καθολική ανάφλεξη
- Ταχεία μετάβαση σε πλήρως ανεπτυγμένη πυρκαγιά διαμερίσματος
- Εκρηκτική ανάφλεξη καπναερίων
- Αέρας εισέρχεται σε θερμό χώρο με έλλειψη οξυγόνου: τα αέρια εκρήγνυνται
- Υποψία φωτιάς πίσω από πόρτα
- Κράτα την κλειστή. Μια δροσερή πόρτα δεν αποδεικνύει ασφάλεια
3Βασικά σημεία
- 1
Ο χάλυβας άγει θερμότητα: φωτιά μπορεί να ξεκινήσει στην άλλη πλευρά φρακτής ή καταστρώματος.
- 2
Η συναγωγή ανεβάζει καπνό σε κλιμακοστάσια και περιβλήματα ταχύτερα απ' όσο περπατάς.
- 3
Σημάδια καθολικής ανάφλεξης: γρήγορη αύξηση θερμότητας, πυκνός καπνός που κατεβαίνει, φλόγες μέσα στον καπνό.
- 4
Σημάδια εκρηκτικής ανάφλεξης καπναερίων: θερμή πόρτα, παλλόμενος καπνός, καφέ καπνός, εισρόφηση αέρα.
- 5
Κράτα κλειστά τα διαμερίσματα όπου υποψιάζεσαι φωτιά, ακόμη κι αν η πόρτα είναι δροσερή. Απομακρύνσου και ανάφερέ το.
4Συχνά λάθη
Λάθος: Μια χαλύβδινη φρακτή εμποδίζει τη διάδοση φωτιάς στη διπλανή καμπίνα.
Σωστό: Ο χάλυβας άγει θερμότητα. Η άλλη πλευρά μπορεί να θερμανθεί αρκετά ώστε να αναφλέξει κοντινά χρώματα ή έπιπλα.
Λάθος: Λίγες ορατές φλόγες πίσω από πόρτα σημαίνουν ότι η φωτιά σχεδόν έσβησε.
Σωστό: Μπορεί να λείπει οξυγόνο και ο χώρος να είναι γεμάτος θερμά αέρια. Το άνοιγμα μπορεί να προκαλέσει εκρηκτική ανάφλεξη καπναερίων.
Λάθος: Μια δροσερή πόρτα σημαίνει ότι μπορείς να ανοίξεις με ασφάλεια ένα διαμέρισμα με υποψία φωτιάς.
Σωστό: Η μόνωση μπορεί να κρύβει τη θερμότητα. Κράτα κλειστές τις ύποπτες πόρτες, απομακρύνσου, σήμανε συναγερμό και ανάφερέ το.
5Πρακτικό σενάριο και κλειδιά εξετάσεων
Μυρίζεις καπνό στους χώρους ενδιαίτησης. Η πόρτα μιας αποθήκης είναι κλειστή. Γκριζοκάστανος καπνός βγαίνει με παλμούς γύρω από τις άκρες της και ακούς αχνό σφύριγμα. Ένας συνάδελφος απλώνει το χέρι στο πόμολο για να δει μέσα.
Δες την απάντηση
Σταμάτησέ τον. Ο παλλόμενος καπνός και η εισρόφηση αέρα προειδοποιούν για πιθανή εκρηκτική ανάφλεξη καπναερίων: τα θερμά αέρια μπορεί να αναφλεγούν εκρηκτικά με την είσοδο αέρα. Σήμανε συναγερμό και ανάφερε τη θέση στη γέφυρα. Κράτα την πόρτα κλειστή, απομακρύνσου και προειδοποίησε τους κοντινούς ανθρώπους. Ακολούθησε τα καθήκοντα έκτακτης ανάγκης σου. Η είσοδος γίνεται από την εξοπλισμένη ομάδα πυρόσβεσης με αναπνευστικές συσκευές (BA) και μάνικες γεμάτες νερό υπό πίεση, έτοιμες για χρήση.
Κλειδιά εξετάσεων
- Η φωτιά εξαπλώνεται με αγωγή, συναγωγή, ακτινοβολία και άμεση καύση.
- Καθολική ανάφλεξη: εκτεθειμένες καύσιμες επιφάνειες αναφλέγονται σχεδόν μαζί. Σημάδια: γρήγορη θέρμανση, καπνός που κατεβαίνει και rollover.
- Εκρηκτική ανάφλεξη καπναερίων: αέρας εισέρχεται σε θερμό χώρο με έλλειψη οξυγόνου. Σημάδια: παλλόμενος καπνός, καφέ καπνός, θερμή πόρτα.
- Κράτα κλειστά τα διαμερίσματα με υποψία φωτιάς. Μια δροσερή πόρτα μπορεί να κρύβει επικίνδυνη θερμότητα πίσω από μόνωση.
Ολοκλήρωσε αυτή την υποενότητα
Όταν τη διαβάσεις, απάντησε σε τρεις ερωτήσεις. Με τρεις σωστές απαντήσεις ολοκληρώνεις την υποενότητα. Δεν αρκεί να ανοίξεις μόνο τη σελίδα.
Οι σημειώσεις μου για αυτή την υποενότητα
Καμία σημείωση