Η έλικα: μέρη, μέγεθος και φορά
Δες το σε 3D
Σύρε για περιστροφή, κύλησε ή κάνε κίνηση τσιμπήματος για μεγέθυνση ή σμίκρυνση. Δοκίμασε τα χειριστήρια για να δεις πώς αλλάζει η ώση. Κάνε διπλό κλικ για επαναφορά της προβολής.
1Το μάθημα με απλά λόγια
Διάβαζε το μέγεθος της έλικας ως διάμετρος × βήμα. Μέγεθος, φορά περιστροφής, πτερύγια και υλικό πρέπει να ταιριάζουν στη μηχανή και στη χρήση του σκάφους σου.
Μέρη
Η πλήμνη είναι το κεντρικό τμήμα που εφαρμόζει στον άξονα, τη ράβδο που μεταφέρει την περιστροφή της μηχανής. Σε συνηθισμένη αξονική μετάδοση, τη συγκρατούν σφήνα και παξιμάδι. Κάθε πτερύγιο έχει ρίζα στην πλήμνη, εξωτερική κορυφή, ακμή προσβολής που συναντά πρώτη το νερό και ακμή εκφυγής από όπου απομακρύνεται το νερό. Πρόσω, η παρειά είναι η πλευρά πίεσης που βλέπει προς την πρύμνη και σπρώχνει νερό πίσω. Η ράχη βλέπει εμπρός και έχει χαμηλότερη πίεση.
Διάμετρος και βήμα
Διάμετρος είναι το πλάτος του κύκλου που διαγράφουν οι κορυφές των πτερυγίων. Βήμα είναι η θεωρητική προχώρηση σε μία περιστροφή χωρίς ολίσθηση. Μια έλικα 15 × 11 έχει διάμετρο 15 ιντσών και βήμα 11 ιντσών. Η διάμετρος γράφεται πρώτη. Μία ίντσα = 2,54 cm. rpm σημαίνει στροφές ανά λεπτό. rpm έλικας = rpm μηχανής ÷ σχέση μετάδοσης. Με 2.600 rpm μηχανής και μείωση 2:1, η έλικα περιστρέφεται με 1.300 rpm.
Ταχύτητα και φαινόμενη ολίσθηση
Θεωρητική ταχύτητα σε κόμβους = βήμα σε ίντσες × rpm έλικας ÷ 1.215. Με βήμα 10 ιντσών στις 1.300 rpm: 10 × 1.300 ÷ 1.215 ≈ 10,7 κόμβοι. Η φαινόμενη ολίσθηση συγκρίνει αυτή την τιμή με την ταχύτητα ως προς το νερό: φαινόμενη ολίσθηση (%) = (θεωρητική − ταχύτητα ως προς το νερό) ÷ θεωρητική × 100. Συνήθως είναι 10–40 %, ανάλογα με γάστρα και συνθήκες. Με 20 %, οι 10,7 κόμβοι γίνονται περίπου 8,6. Ο ομόρρους, το νερό που ακολουθεί τη γάστρα, αλλάζει την ταχύτητα νερού που φτάνει στην έλικα, οπότε η πραγματική ολίσθηση διαφέρει.
Δεξιόστροφη ή αριστερόστροφη
Κρίνε τη φορά περιστροφής από την πρύμνη: στάσου πίσω από το σκάφος και κοίτα εμπρός, με την έλικα να προωθεί πρόσω. Αν γυρίζει όπως οι δείκτες του ρολογιού, είναι δεξιόστροφη. Αν γυρίζει αντίθετα, είναι αριστερόστροφη. Από την άλλη άκρη, η εικόνα αντιστρέφεται. Έλεγξε τη σήμανση ή το εγχειρίδιο αντί να υποθέτεις τη φορά.
Σωστό φορτίο
Ένα σκάφος με υπερβολικά μεγάλη έλικα έχει υπερβολικό βήμα ή διάμετρο για τη μηχανή του. Το φορτίο την εμποδίζει να φτάσει το εύρος rpm πλήρους γκαζιού που ορίζει ο κατασκευαστής. Με υπερβολικά μικρή έλικα, το βήμα ή η διάμετρος είναι πολύ μικρά: η μηχανή μπορεί να υπερβεί αυτό το εύρος επειδή το φορτίο είναι πολύ ελαφρύ. Έλεγξε με καθαρή γάστρα και έλικα και κανονικό φορτίο. Περισσότερο βήμα βοηθά μόνο αν η μηχανή μπορεί να το κινήσει σωστά.
Πτερύγια και υλικά
Περισσότερα πτερύγια, συνήθως 3, 4 ή 5, γενικά δίνουν ομαλότερη λειτουργία και καλύτερη πρόσφυση σε χαμηλή ταχύτητα. Λιγότερα μπορεί να είναι αποδοτικότερα. Το αλουμίνιο είναι φθηνό αλλά μαλακό. Ο ανοξείδωτος χάλυβας και ο μπρούντζος είναι ανθεκτικότεροι. Τα ιστιοφόρα χρησιμοποιούν αναδιπλούμενα πτερύγια που διπλώνουν πίσω ή πτερύγια που ευθυγραμμίζονται με τη ροή, στρεφόμενα με την ακμή προς το νερό, μειώνοντας την αντίσταση με πανιά. Οι αναδιπλούμενες έλικες συχνά δίνουν ασθενέστερη ώθηση ανάποδα και μπορεί να ανοίξουν αργά. Δοκίμασε την απόκριση ανάποδα πριν από στενό χειρισμό.
2Βασικά στοιχεία
- 15 × 11
- Διάμετρος 15 in, βήμα 11 in
- rpm έλικας
- rpm μηχανής ÷ σχέση μετάδοσης
- Θεωρητική ταχύτητα (κόμβοι)
- Βήμα (in) × rpm έλικας ÷ 1.215
- Φαινόμενη ολίσθηση (%)
- (Θεωρητική − πραγματική ως προς το νερό) ÷ θεωρητική × 100
- Δεξιόστροφη
- Όπως οι δείκτες ρολογιού, από την πρύμνη, με πρόωση πρόσω
- Συνήθης φαινόμενη ολίσθηση
- 10–40 %, ανάλογα με τη γάστρα και τις συνθήκες
3Βασικά σημεία
- 1
Διάβαζε το μέγεθος ως διάμετρος × βήμα. Βήμα είναι η προχώρηση ανά περιστροφή χωρίς ολίσθηση.
- 2
Στον τύπο ταχύτητας βάλε rpm έλικας, όχι rpm μηχανής.
- 3
Κρίνε τη φορά από την πρύμνη, με πρόωση πρόσω: περιστροφή όπως οι δείκτες του ρολογιού σημαίνει δεξιόστροφη έλικα.
- 4
Υπερβολικό βήμα ή διάμετρος: πολύ φορτίο, χαμηλές rpm. Πολύ μικρό βήμα ή διάμετρος: λίγο φορτίο, κίνδυνος υπερβολικών στροφών.
- 5
Αναδίπλωση και ευθυγράμμιση με τη ροή μειώνουν την αντίσταση με πανιά. Οι αναδιπλούμενες έλικες συχνά δίνουν ασθενέστερη ώθηση ανάποδα.
4Συχνά λάθη
Λάθος: Μπορείς να κρίνεις τη φορά από οποιαδήποτε άκρη.
Σωστό: Κοίτα πάντα από την πρύμνη με πρόωση πρόσω. Όπως οι δείκτες του ρολογιού σημαίνει δεξιόστροφη. Αντίθετα σημαίνει αριστερόστροφη.
Λάθος: Περισσότερο βήμα σημαίνει πάντα μεγαλύτερη ταχύτητα.
Σωστό: Το υπερβολικό βήμα υπερφορτώνει τη μηχανή. Ταίριαξε βήμα και διάμετρο στο εύρος rpm πλήρους γκαζιού που ορίζει ο κατασκευαστής.
Λάθος: Η θεωρητική ταχύτητα είναι η ταχύτητα που θα έχεις πραγματικά.
Σωστό: Ο τύπος υποθέτει μηδενική ολίσθηση. Υπολόγισε τη φαινόμενη ολίσθηση από την ταχύτητα ως προς το νερό. Η ταχύτητα ως προς τον βυθό περιλαμβάνει το ρεύμα.
5Πρακτικό σενάριο και κλειδιά εξετάσεων
Έχεις έλικα 14 × 10. Η μηχανή γυρίζει στις 2.600 rpm με μείωση 2:1. Η ταχύτητα ως προς το νερό είναι 7,5 κόμβοι. Βρες θεωρητική ταχύτητα και φαινόμενη ολίσθηση.
Δες την απάντηση
rpm έλικας = 2.600 ÷ 2 = 1.300. Χρησιμοποίησε το βήμα 10 ιντσών: θεωρητική ταχύτητα = 10 × 1.300 ÷ 1.215 ≈ 10,7 κόμβοι. Φαινόμενη ολίσθηση = (10,7 − 7,5) ÷ 10,7 × 100 ≈ 30 %. Χρησιμοποίησε την ταχύτητα ως προς το νερό, αφού το ρεύμα αλλάζει την ταχύτητα ως προς τον βυθό.
Κλειδιά εξετάσεων
- Διάμετρος × βήμα, σε ίντσες. Βήμα είναι η θεωρητική προχώρηση ανά περιστροφή.
- Θεωρητικοί κόμβοι = βήμα (in) × rpm έλικας ÷ 1.215. Η φαινόμενη ολίσθηση συγκρίνει θεωρητική και πραγματική ταχύτητα ως προς το νερό.
- Δεξιόστροφη: όπως οι δείκτες του ρολογιού από την πρύμνη, με πρόωση πρόσω. Ταίριαξε το φορτίο της έλικας στο προβλεπόμενο εύρος rpm της μηχανής.
- Πλήθος πτερυγίων και υλικό επηρεάζουν την απόδοση. Αναδίπλωση και ευθυγράμμιση μειώνουν την αντίσταση με πανιά.
Ολοκλήρωσε αυτή την υποενότητα
Όταν τη διαβάσεις, απάντησε σε τρεις ερωτήσεις. Με τρεις σωστές απαντήσεις ολοκληρώνεις την υποενότητα. Δεν αρκεί να ανοίξεις μόνο τη σελίδα.
Οι σημειώσεις μου για αυτή την υποενότητα
Καμία σημείωση