Το σχέδιο στοιβασίας: πού μπαίνει κάθε φορτίο και γιατί
1Το μάθημα με απλά λόγια
Το σχέδιο στοιβασίας δείχνει πού βρίσκεται κάθε παρτίδα φορτίου στο πλοίο. Ένα καλό σχέδιο κρατά το πλοίο ασφαλές, το φορτίο ακέραιο και εύκολα προσβάσιμο σε κάθε λιμάνι.
Τι δείχνει το σχέδιο
Το σχέδιο στοιβασίας, ή σχέδιο φορτίου, απεικονίζει τα κύτη φορτίου, δηλαδή τα αμπάρια, και τα καταστρώματα. Δείχνει κάθε παρτίδα: λιμάνι φόρτωσης και εκφόρτωσης, βάρος, ποσότητα και θέση. Στα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, το σχέδιο θέσεων εμπορευματοκιβωτίων προσδιορίζει κάθε θέση κατά εγκάρσια τομή (κατά μήκος), σειρά (κατά πλάτος) και βαθμίδα (καθ’ ύψος). Στα πλοία γενικού και χύδην φορτίου είναι συχνά σχέδιο κυτών, με πλάγια όψη και κάτοψη κάθε κύτους. Το συντάσσει ο υποπλοίαρχος. Στη φυλακή φορτίου φορτώνεις σύμφωνα με αυτό.
Σειρά λιμανιών
Η σειρά προσέγγισης λιμανιών καθορίζει τη στοιβασία. Όπου επιτρέπουν η συμβατότητα και τα όρια ασφαλείας, βάζεις πρώτα και χαμηλότερα το φορτίο του τελευταίου λιμανιού. Του πρώτου μπαίνει πάνω ή κοντά στο στόμιο του κύτους. Απόφυγε την επικάλυψη φορτίου: φορτίο μεταγενέστερου λιμανιού πάνω από φορτίο προηγούμενου. Τότε χρειάζεται αναστοιβασία, μετακίνηση φορτίου για πρόσβαση στο από κάτω. Αυτό κοστίζει χρόνο και χρήμα και μπορεί να επηρεάσει την ευστάθεια και τις καταπονήσεις της γάστρας εν πλω.
Βάρος και ευστάθεια
Το βαρύ φορτίο χαμηλά κρατά χαμηλό το KG, το ύψος του κέντρου βάρους από την τρόπιδα. Υπερβολικό GM, το μετακεντρικό ύψος που μετρά την αρχική ευστάθεια, κάνει το πλοίο σκληρό: γρήγοροι, βίαιοι διατοιχισμοί, δηλαδή εγκάρσιες ταλαντώσεις, καταπονούν τις προσδέσεις. Μικρό θετικό GM κάνει το πλοίο μαλακό: αργοί διατοιχισμοί και ασθενής αρχική επαναφορά. Μοίρασε το βάρος κατά μήκος για κατάλληλη διαγωγή, τη διαφορά πρωραίου και πρυμναίου βυθίσματος, και καταπονήσεις εντός των ορίων του εγχειριδίου φόρτωσης. Ισορρόπησε τα βάρη αριστερά και δεξιά για να αποφύγεις τη μόνιμη εγκάρσια κλίση.
Διαχωρισμός και χώρος
Κράτα χωριστά φορτία που βλάπτουν το ένα το άλλο: υγρά από στεγνά, δύσοσμα από τρόφιμα, σκονισμένα από καθαρά. Ο διαχωρισμός παρτίδων ίδιου φορτίου με δίχτυα, φύλλα ή βαμμένα σημάδια αποτρέπει την ανάμειξη στην εκφόρτωση. Τα επικίνδυνα φορτία ακολουθούν τους κανόνες διαχωρισμού του Διεθνούς Ναυτιλιακού Κώδικα Επικίνδυνων Φορτίων (IMDG)· δες την Ασφάλιση φορτίου. Ο συντελεστής στοιβασίας είναι ο όγκος που χρειάζεται ένας τόνος φορτίου, σε m³/t. Δείχνει αν ένα κύτος φτάνει πρώτα το όριο βάρους ή όγκου.
Σειρά σχεδιασμού
Έλεγξε με τη σειρά: τι επιτρέπεται να μεταφέρει το πλοίο (γραμμή φόρτωσης, νεκρό βάρος), τι χρειάζεται το φορτίο (συμβατότητα, διαχωρισμό, πρόσβαση, σειρά λιμανιών) και μετά ευστάθεια και αντοχή. Έλεγξε το σχέδιο στο όργανο φόρτωσης, τον υπολογιστή ελέγχου φόρτωσης, πριν ξεκινήσεις και μετά από κάθε αλλαγή. Κράτα το τελικό σχέδιο στη γέφυρα: είναι η αναφορά σου για ελέγχους εν πλω και στο επόμενο λιμάνι.
2Βασικά στοιχεία
- Συντελεστής στοιβασίας (SF)
- Όγκος ανά τόνο φορτίου, m³/t
- Τόνοι που χωρούν βάσει όγκου
- Όγκος χώρου ÷ συντελεστής στοιβασίας
- Παράδειγμα
- Κύτος 6.000 m³, SF 1,5 m³/t → 4.000 t, αν επιτρέπουν τα όρια βάρους
- Φορτίο τελευταίου λιμανιού
- Συνήθως χαμηλότερα, αν επιτρέπουν η συμβατότητα και τα όρια ασφαλείας
- Σχέδιο θέσεων εμπορευματοκιβωτίων
- Εγκάρσια τομή, σειρά και βαθμίδα κάθε εμπορευματοκιβωτίου
3Βασικά σημεία
- 1
Το σχέδιο στοιβασίας δείχνει λιμάνι, βάρος και θέση κάθε παρτίδας. Στη φυλακή φορτίου το ακολουθείς.
- 2
Σχεδίασε την πρόσβαση εκφόρτωσης. Το φορτίο του τελευταίου λιμανιού μπαίνει συνήθως χαμηλότερα, εφόσον επιτρέπουν συμβατότητα, ευστάθεια και αντοχή.
- 3
Υπερβολικό GM δίνει γρήγορους, βίαιους διατοιχισμούς. Πολύ μικρό δίνει αργούς διατοιχισμούς και ασθενή αρχική επαναφορά.
- 4
Κράτα χωριστά τα ασύμβατα φορτία και διαχώριζε τις παρτίδες ίδιου φορτίου.
- 5
Έλεγχε το σχέδιο στο όργανο φόρτωσης πριν τη φόρτωση και μετά από κάθε αλλαγή.
4Συχνά λάθη
Λάθος: Βάλε όλο το βαρύτερο φορτίο στον πυθμένα των κυτών. Όσο μεγαλύτερο GM τόσο καλύτερα.
Σωστό: Υπερβολικό GM προκαλεί βίαιους διατοιχισμούς που σπάνε προσδέσεις και βλάπτουν το φορτίο. Στόχευε στο GM που απαιτούν το εγχειρίδιο και το ταξίδι, όχι στο μέγιστο.
Λάθος: Φόρτωσε ό,τι φτάνει πρώτο στο πλησιέστερο άδειο κύτος.
Σωστό: Ακολούθησε το σχέδιο και τη σειρά λιμανιών. Η τυχαία φόρτωση οδηγεί σε επικαλυμμένα φορτία, αναστοιβασίες και απρογραμμάτιστες καταπονήσεις.
5Πρακτικό σενάριο και κλειδιά εξετάσεων
Η φόρτωση προχωρά όταν ο τερματικός σταθμός προσφέρει 300 t έτοιμου φορτίου για το πρώτο λιμάνι εκφόρτωσης. Ο μόνος ελεύθερος χώρος είναι στον πυθμένα του κύτους αρ. 2, κάτω από φορτίο που αναμένεται για το τελευταίο λιμάνι. Τι κάνεις;
Δες την απάντηση
Μην το φορτώσεις εκεί χωρίς απόφαση του υποπλοιάρχου: θα καλυφθεί και θα χρειαστεί αναστοιβασία στο πρώτο λιμάνι. Ανάφερέ το. Ο υποπλοίαρχος μπορεί να αλλάξει το σχέδιο, π.χ. κρατώντας το φορτίο σε αναμονή μέχρι να ελευθερωθεί κατάλληλος χώρος ή χρησιμοποιώντας άλλο κύτος. Πρέπει να επανελέγξει ευστάθεια και καταπονήσεις στο όργανο φόρτωσης για το νέο σχέδιο.
Κλειδιά εξετάσεων
- Σχέδιο στοιβασίας: λιμάνι, βάρος, ποσότητα και θέση κάθε παρτίδας. Σχέδιο θέσεων για εμπορευματοκιβώτια.
- Σειρά λιμανιών: του τελευταίου φορτώνεται συνήθως πρώτο και χαμηλότερα. Η επικάλυψη επιβάλλει αναστοιβασία.
- Χωρητικότητα βάσει όγκου = όγκος ÷ συντελεστής στοιβασίας. Ισχύει το μικρότερο όριο βάρους ή όγκου.
Ολοκλήρωσε αυτή την υποενότητα
Όταν τη διαβάσεις, απάντησε σε τρεις ερωτήσεις. Με τρεις σωστές απαντήσεις ολοκληρώνεις την υποενότητα. Δεν αρκεί να ανοίξεις μόνο τη σελίδα.
Οι σημειώσεις μου για αυτή την υποενότητα
Καμία σημείωση