Προετοιμασία πλου και υποχρεώσεις

Θέμα 1 από 11

Ασφαλής διαδρομή, βάθη και τομείς φάρων

Σχεδιάζεις πού θα περάσεις πριν λύσεις κάβους. Σε ενημερωμένο ναυτικό χάρτη εντοπίζεις ρηχά, υφάλους, διαύλους, λουομένους και καταφύγια.

Συγκρίνεις διαθέσιμο βάθος με το βύθισμα του φορτωμένου σκάφους και αφήνεις περιθώριο για κύματα, μεταβολή στάθμης και αβεβαιότητα. Βάθος ίσο με το βύθισμα δεν είναι ασφαλές πέρασμα.

Ο χάρτης εξηγεί τον τομέα ενός φάρου. Αναγνωρίζεις τον φάρο από θέση και χαρακτηριστικά και διαβάζεις τους τομείς και τα όριά τους. Δεν θεωρείς κάθε λευκό τομέα ασφαλή για κάθε σκάφος ούτε ότι κάθε κόκκινος έχει παντού την ίδια σημασία. Αποφεύγεις τομέα που ο χάρτης συνδέει με κίνδυνο. Σκοτεινός τομέας σημαίνει ότι από εκεί δεν προβλέπεται να βλέπεις το φως· δεν αποδεικνύει βλάβη του φάρου ή ασφαλή νερά.

Άνεμος και αποθαλασσία ονομάζονται από εκεί όπου έρχονται. Ανατολική αποθαλασσία έρχεται από ανατολικά, ακόμη κι αν έχει αλλάξει ο τοπικός άνεμος. Για να εκτιμήσεις πού δείχνει η πλώρη, ξεχωρίζεις προέλευση και διάδοση του κύματος, αριστερή και δεξιά πλευρά. Η κατεύθυνση της πλώρης μπορεί να διαφέρει από την πραγματική πορεία πάνω στον βυθό λόγω έκπτωσης ή ρεύματος.

Ορτσάρεις όταν στρέφεις την πλώρη περισσότερο προς την κατεύθυνση απ’ όπου έρχεται ο άνεμος. Καιρός δευτερόπρυμα έρχεται λοξά από την πρύμνη, δεξιά ή αριστερά. Προσέχεις επίσης τα απόνερα άλλων σκαφών, ιδιαίτερα απότομα ή θραυόμενα κύματα. Κρατάς χώρο και προσαρμόζεις έγκαιρα ταχύτητα και πορεία· δεν περνάς ξυστά από άλλο σκάφος.

• Δείχνεις στον χάρτη τη διαδρομή, τους κινδύνους και ένα εναλλακτικό καταφύγιο.
• Αν πάψεις να βλέπεις έναν φάρο, ελέγχεις θέση, τομέα, χαρακτηριστικό και ορατότητα πριν βγάλεις συμπέρασμα.
• Όταν δεν έχεις ασφαλές περιθώριο κάτω από την καρίνα, επιλέγεις άλλη διαδρομή.

Θέμα 2 από 11

Καιρός για το ταξίδι και την επιστροφή

Χρειάζεσαι πρόσφατο θαλάσσιο δελτίο για την περιοχή και τις ώρες του πλου σου. Αναζητάς το επίσημο δελτίο της ΕΜΥ και τις διαθέσιμες αναγγελίες μέσω αρμόδιων λιμενικών υπηρεσιών ή θαλάσσιων εκπομπών. Ελέγχεις ώρα έκδοσης, ισχύ, θαλάσσια περιοχή, προειδοποιήσεις, άνεμο, κύμα και ορατότητα. Πρόγνωση για παραλιακή πόλη δεν αντικαθιστά το θαλάσσιο δελτίο.

Αναβάλλεις όταν ο πλους δεν είναι ασφαλής για εσένα, τους επιβαίνοντες ή το σκάφος. Ο ΓΚΛ 20, άρθρο 4(1)(ι)(ιδ), απαγορεύει πλεύση ταχυπλόου σε δυσμενείς καιρικές συνθήκες. Δεν περιμένεις κάποιον αριθμό μποφόρ για να κρίνεις ότι ένα μικρό σκάφος ή μια εκτεθειμένη επιστροφή δεν αντέχουν τις συνθήκες. Βλάβη, ανεξήγητη εισροή ή ανεπαρκή καύσιμα είναι επίσης λόγοι αναβολής.

Αν ο καιρός χειροτερεύει, αποφασίζεις νωρίς. Ενημερώνεις τους επιβαίνοντες, φοράς και ελέγχεις τα σωσίβια, ασφαλίζεις ανθρώπους και αντικείμενα. Προσαρμόζεις ταχύτητα και πορεία ώστε να διατηρείς έλεγχο χωρίς δυνατά χτυπήματα. Επιλέγεις ασφαλές προσβάσιμο καταφύγιο με βάση θέση, άνεμο και κύματα· δεν επιστρέφεις υποχρεωτικά στο αρχικό λιμάνι. Καλείς βοήθεια εγκαίρως όταν χρειάζεται.

Η ΕΜΥ εκδίδει τακτικές προγνώσεις για τη ναυτιλία τέσσερις φορές την ημέρα: 04:00, 10:00, 16:00 και 22:00 UTC, δηλαδή ανά έξι ώρες. Οι ώρες είναι UTC, όχι τοπικές ώρες Ελλάδας. Ελέγχεις πάντοτε την τελευταία έκδοση και τις προειδοποιήσεις, ακόμη κι αν θυμάσαι το πρόγραμμα.

• Ετοιμάζεις διαδρομή, καταφύγιο, καύσιμα και επικοινωνία· ενημερώνεις άνθρωπο στη στεριά για σχέδιο και αναμενόμενη επιστροφή.
• Τηρείς τοπικές εντολές και απαγορεύσεις: ΓΚΛ 20, άρθρο 4(1)(η).
• Το όριο εκμίσθωσης θαλάσσιων μέσων αναψυχής δεν είναι γενική άδεια ασφαλούς πλεύσης ιδιωτικού ταχυπλόου μέχρι εκείνον τον άνεμο.

Θέμα 3 από 11

Στεγανότητα και καύσιμα πριν ξεκινήσεις

Νερό σε στεγανό χώρο σημαίνει έλεγχο αιτίας πριν από τον απόπλου. Δεν αρκεί να το αντλήσεις.

Ελέγχεις τάπες, διελεύσεις, σωληνώσεις και διαρροές, διορθώνεις την αιτία και επιβεβαιώνεις στεγανότητα. Αν δεν μπορείς να εξηγήσεις ή να σταματήσεις την εισροή, δεν φεύγεις. Ελέγχεις και τα διαθέσιμα μέσα απάντλησης.

Υπολογίζεις καύσιμα για όλο το ταξίδι και για απρόοπτα. Αντίθετος καιρός στην επιστροφή, παράκαμψη και μεγαλύτερο φορτίο αυξάνουν την κατανάλωση. Ελέγχεις διαθέσιμη ποσότητα, τρόπο μέτρησης, συνδέσεις και διαρροές. Ο ΓΚΛ 20, άρθρο 4(1)(ζ), απαιτεί, όταν δεν υπάρχει όργανο ένδειξης καυσίμου, κατάλληλο εφεδρικό δοχείο με πώμα ασφαλείας ή εφεδρική δεξαμενή με τουλάχιστον 3 λίτρα. Αυτή η εφεδρεία δεν αποδεικνύει επάρκεια για οποιοδήποτε ταξίδι.

Γεμίζεις σύμφωνα με τις οδηγίες της δεξαμενής, αφήνοντας τον προβλεπόμενο χώρο διαστολής. Δεν δίνεται εδώ καθολικό ποσοστό για κάθε κατασκευή. Δεν γεμίζεις μέχρι υπερχείλισης: το καύσιμο διαστέλλεται όταν ζεσταίνεται. Ανεφοδιάζεις με κινητήρα σβηστό, χωρίς κάπνισμα, φλόγες ή σπινθήρες, αποφεύγεις διαρροές και αερίζεις όπου χρειάζεται. Δεν βάζεις μπροστά με ανεξήγητη οσμή καυσίμου.

• Η αντλία αντιμετωπίζει το νερό, όχι την αιτία της εισροής.
• Το εφεδρικό καύσιμο χρειάζεται κατάλληλο δοχείο και ασφαλισμένη θέση σύμφωνα με τις οδηγίες του σκάφους.
• Ελάχιστη εφεδρεία και επάρκεια ταξιδιού είναι δύο διαφορετικοί έλεγχοι.

Θέμα 4 από 11

Δείχνεις τα μέσα και προετοιμάζεις την επικοινωνία

Πριν φύγεις, δείχνεις πώς χρησιμοποιείται ο εξοπλισμός. Κάθε επιβαίνων μαθαίνει πού είναι το σωσίβιό του, πώς φοριέται και σφίγγει, πού κάθεται και πώς κρατιέται.

Δείχνεις πυροσβεστήρα, σωσίβιο ρίψης και επικοινωνία, ώστε να καλέσει βοήθεια αν εσύ αδυνατείς. Μοιράζεις απλούς ρόλους: ποιος παρακολουθεί έναν ναυαγό, ποιος επικοινωνεί.

Στο κρύο νερό προέχει να μείνει ο αεραγωγός έξω από το νερό. Φοράς σωστά το κατάλληλο σωσίβιο πριν το χρειαστείς. Αν βρεθείς μέσα, προσπαθείς να ελέγξεις την αναπνοή, αποφεύγεις άσκοπη κολύμβηση και χρησιμοποιείς διαθέσιμο πλευστό μέσο όπου είναι ασφαλές. Δεν εγκαταλείπεις ασφαλές σκάφος χωρίς λόγο. Ο χρόνος επιβίωσης διαφέρει με άνθρωπο και συνθήκες· δεν καθυστερείς τη βοήθεια βάσει μιας πρόβλεψης ωρών.

Σε ανάγκη επικοινωνείς εγκαίρως με τα διαθέσιμα μέσα. Δίνεις αναγνώριση σκάφους, θέση, πρόβλημα, αριθμό ατόμων και βοήθεια που χρειάζεσαι. Δεν αφήνεις αχρησιμοποίητο το VHF επειδή έχεις κινητό. Ακολουθείς τις οδηγίες της υπηρεσίας διάσωσης. Την αναλυτική διαδικασία ραδιοκλήσης τη μελετάς στην ενότητα κινδύνου και VHF.

Στο διάγραμμα IAMSAR, τόμος III, έκδοση 2016, σ. 3-41, στους 10 °C αντιστοιχούν περίπου 15 ώρες ως ρεαλιστικό ανώτατο όριο επιβίωσης με συνήθη ρουχισμό, από την είσοδο στο νερό. Είναι ενδεικτική εκτίμηση, όχι εγγύηση για εσένα ούτε μέσος χρόνος επιβίωσης. Η JTSB επιβεβαιώνει την ίδια τιμή παραπέμποντας στην ιαπωνική έκδοση του 2013. Καλείς και οργανώνεις διάσωση αμέσως· δεν χρησιμοποιείς το διάγραμμα για να καθυστερήσεις βοήθεια ή να αποφασίσεις μόνος σου διακοπή αναζήτησης.

Για την Άμεση Δράση του Λιμενικού καλείς 108. Το 112 είναι ο ευρωπαϊκός αριθμός έκτακτης ανάγκης. Αποθηκεύεις και τα στοιχεία της αρμόδιας Λιμενικής Αρχής πριν φύγεις και δίνεις πρώτα σαφή θέση και φύση του κινδύνου.

• Η πρακτική επίδειξη γίνεται πριν την αναχώρηση· το «είναι κάπου μέσα» δεν αρκεί.
• Ελέγχεις τροφοδοσία και διαθέσιμη εφεδρική ενέργεια για επικοινωνία.
• Μια εκτίμηση επιβίωσης δεν είναι χρόνος αναμονής πριν καλέσεις βοήθεια.

Θέμα 5 από 11

Έγγραφα, διακριτικά και ποιον επιβιβάζεις

Έχεις μαζί σου τα σωστά έγγραφα σε ισχύ. Ο ΓΚΛ 20, άρθρο 4(1)(ε), απαιτεί πρωτότυπη άδεια χειριστή, πρωτότυπο πιστοποιητικό αξιοπλοΐας και αντίγραφο ασφαλιστηρίου.

Εντός Ελλάδας γίνεται δεκτή και η επίσημη ψηφιακή άδεια χειριστή στο Gov.gr Wallet (ΚΥΑ 855/2024)· μια απλή φωτογραφία της άδειας δεν είναι το ίδιο. Η προσωπική άδεια δεν αντικαθιστά το έγγραφο του σκάφους. Για άδεια εκτέλεσης πλόων ερασιτεχνικού μικρού σκάφους, ο ΓΚΛ 23, άρθρα 16(3) και 19(1)(β), προβλέπει τετραετή ισχύ και ανανέωση. Ελέγχεις λήξη και όρους του δικού σου εγγράφου.

Τα διακριτικά πρέπει να αναγνωρίζονται. Ο ΓΚΛ 23, άρθρο 13(3), προβλέπει όνομα και αύξοντα αριθμό Β.Ε.Μ.Σ. κατά σειρά με ευδιάκριτους ελληνικούς χαρακτήρες στις παρειές της πλώρης, μαζί με τα προβλεπόμενα διακριτικά εγγραφής, με Τ για ταχύπλοο αντί του Σ. Ο ΓΚΛ 20, άρθρο 4(2)(γ), αναφέρεται επίσης σε όνομα, λιμένα και αριθμό εγγραφής. Ελέγχεις συμφωνία με τα έγγραφα· μια διακοσμητική επιγραφή στην πρύμνη δεν υποκαθιστά τη σήμανση.

Ελέγχεις τους ανθρώπους πριν επιβιβαστούν. Κατά τον ΓΚΛ 20, άρθρο 4(1)(α–β), δεν επιβιβάζεις άτομο που δεν γνωρίζει κολύμβηση ή βρίσκεται υπό την επήρεια οινοπνεύματος ή τοξικών ουσιών ούτε υπερβαίνεις τον αριθμό του πιστοποιητικού αξιοπλοΐας. Πρόσθετο σωσίβιο δεν αυξάνει τη χωρητικότητα. Κατά το άρθρο 4(1)(γ), δεν επιτρέπεις στους επιβαίνοντες να στέκονται όρθιοι ή να κάθονται στην κουπαστή.

Ως ιδιοκτήτης διατηρείς υποχρεώσεις και όταν παραχωρείς το σκάφος. Φροντίζεις συντήρηση, επιθεωρήσεις, έγγραφα, ασφάλιση και εφόδια. Δεν επιτρέπεις χρήση σε μη αδειούχο ή άτομο υπό την επήρεια: ΓΚΛ 20, άρθρο 4(2). Δεν επιτρέπεις χρήση υπό την επήρεια και δεν μεταφέρεις αριθμητικό όριο αλκοόλ από τον ΚΟΚ.

Το συνηθισμένο όριο κολύμβησης σημαίνεται με κίτρινους σφαιρικούς σημαντήρες: π.δ. 71/2020, άρθρο 7(1)(ε), στο οποίο παραπέμπει ο ΓΚΛ 20, άρθρο 26. Οι κίτρινοι σημαντήρες του διαύλου έχουν διαφορετικά σχήματα: κωνικό δεξιά και κυλινδρικό αριστερά για είσοδο από την ανοικτή θάλασσα. Δεν τους συγχέεις με τη σειρά των σφαιρικών σημαντήρων ούτε με χρώματα IALA. Το μηχανοκίνητο επαγγελματικό μικρό σκάφος που διατίθεται ανά ναυαγοσώστη έχει εξωτερικό χρώμα πορτοκαλί, άρθρο 7(1)(στ)(2). Πορτοκαλί προβλέπεται και για το σωστικό ταχύπλοο του επόπτη, άρθρο 7(1)(ζ)· αυτό δεν ορίζει το χρώμα κάθε άλλου σωστικού σκάφους.

• Άδεια χειριστή, έγγραφα σκάφους και ασφάλιση είναι ξεχωριστοί έλεγχοι.
• Σωσίβιο δεν αίρει την απαγόρευση επιβίβασης μη κολυμβητή ή υπεράριθμου.
• Δεν παραχωρείς χρήση χωρίς να ελέγξεις τις απαιτούμενες προϋποθέσεις.

Θέμα 6 από 11

Αποστάσεις: πρώτα λες από πού μετράς

Για ταχύπλοο ξεχωρίζεις τρεις περιπτώσεις. Ο ΓΚΛ 20, άρθρο 4(1)(ι), απαγορεύει πλεύση σε απόσταση μικρότερη από 100 m από το εξωτερικό μέρος σημαντήρων λουομένων.

Χωρίς σημαντήρες, απαγορεύει απόσταση μικρότερη από 200 m από το συνηθισμένο σημείο όπου φθάνουν κολυμπώντας οι λουόμενοι. Όπου δεν υπάρχουν λουόμενοι, απαγορεύει ταχύτητα πάνω από 5 κόμβους σε απόσταση μικρότερη από 200 m από την ακτογραμμή. Οι 5 κόμβοι δεν επιτρέπουν διέλευση μέσα σε λουομένους.

Για PWC οι αποστάσεις είναι άλλες. Ο ΓΚΛ 20, άρθρο 9(5), απαγορεύει πλεύση σε απόσταση μικρότερη από 200 m από τους εξωτερικούς σημαντήρες ή, χωρίς σημαντήρες, μικρότερη από 300 m από το συνηθισμένο όριο κολύμβησης. Όπου δεν υπάρχουν λουόμενοι, απαγορεύει ταχύτητα πάνω από 5 κόμβους σε απόσταση μικρότερη από 500 m από την ακτογραμμή. Δεν χρησιμοποιείς τον πίνακα ταχυπλόου για PWC.

Η σημαία υποβρύχιας αλιείας ζητά ξεχωριστή απόσταση. Ο ΓΚΛ 20, άρθρο 37(1), απαγορεύει σε πλοία, πλοιάρια, μικρά σκάφη και μηχανοκίνητα μέσα αναψυχής να πλέουν σε απόσταση μικρότερη από 150 m από τα προβλεπόμενα σήματα ή σημαίες υποβρύχιας αλιείας. Το νούμερο επαληθεύτηκε απευθείας στο επίσημο κείμενο, όχι από την ερώτηση του εγχειριδίου. Επιτηρείς όλη την περιοχή, γιατί ο άνθρωπος μπορεί να βρίσκεται μακριά από τη σημαία.

Εκκίνηση και επιστροφή στην ακτή έχουν ειδικούς όρους. Οι ρυθμίσεις των άρθρων 4(5) και 30 για διαύλους και ιδιωτική πρόσβαση δεν αποτελούν γενική άδεια πλεύσης κοντά σε λουομένους. Ελέγχεις τι αφορά το δικό σου σκάφος, τη συγκεκριμένη πρόσβαση και τις τοπικές οδηγίες πριν χρησιμοποιήσεις δίαυλο ή θέση καθέλκυσης.

• Ταχύπλοο: 100 m από εξωτερικούς σημαντήρες· 200 m από συνηθισμένο όριο κολύμβησης χωρίς σημαντήρες.
• PWC: 200 m από εξωτερικούς σημαντήρες· 300 m από συνηθισμένο όριο κολύμβησης χωρίς σημαντήρες.
• Χωρίς λουομένους: πάνω από 5 κόμβους απαγορεύονται εντός 200 m από ακτή για ταχύπλοο και εντός 500 m για PWC.
• Υποβρύχια αλιεία: τουλάχιστον 150 m από τα προβλεπόμενα σήματα ή σημαίες· αφήνεις περισσότερο χώρο αν χρειάζεται.

Θέμα 7 από 11

PWC και θαλάσσια σπορ: διαφορετική δραστηριότητα, ειδικός έλεγχος

Το PWC χρειάζεται άδεια, σωσίβιο και λειτουργικό quick stop. Ο ΓΚΛ 20, άρθρο 9(2–4), απαγορεύει κυκλοφορία σε δυσμενείς συνθήκες, βραχώδεις θαλάσσιες περιοχές, πριν την ανατολή ή μετά τη δύση, χωρίς αυτόματη ακινητοποίηση, με υπεράριθμους, βλάβη ή διακοπές μηχανής, εξωτερική έλικα ή χωρίς ατομικές σωσίβιες ζώνες. Χρειάζεται άδεια ανεξάρτητα από τύπο ή ταχύτητα και δεν επιτρέπεται να έλκει θαλάσσια μέσα αναψυχής.

Η μεσημβρινή απαγόρευση PWC είναι συγκεκριμένη. Ιούνιο–Σεπτέμβριο, από 14:00 έως 17:00, απαγορεύεται σε κατοικημένες παραλιακές περιοχές των οποίων τα όρια καθορίζει ο Λιμενάρχης: άρθρο 9(2)(η). Δεν γενικεύεις αυτή τη ρύθμιση σε κάθε σημείο της θάλασσας.

Ξεχωρίζεις χρήση και εκμίσθωση. Το άρθρο 9 απαγορεύει PWC σε δυσμενείς συνθήκες. Για την εκμίσθωση θαλάσσιων μέσων αναψυχής, το άρθρο 32, με τις εξαιρέσεις του, απαγορεύει άνεμο μεγαλύτερο από 5 μποφόρ ή πάνω από 38 km/h ή περιορισμένη ορατότητα. Για την ιδιωτική χρήση θαλάσσιων μέσων αναψυχής, όπως το PWC, το άρθρο 33(1), με τις εξαιρέσεις του, απαγορεύει επίσης τη χρήση με άνεμο μεγαλύτερο από 5 μποφόρ ή πάνω από 38 km/h κατά το δελτίο της ΕΜΥ ή με περιορισμένη ορατότητα. Κανένα από τα δύο όρια δεν εγγυάται ότι κάτω από αυτό η χρήση είναι ασφαλής.

Σκι: σταματάς πριν τη νύχτα και σε δυσμενείς συνθήκες. Το άρθρο 5(1)(ζ) απαγορεύει σκι πριν από την ανατολή, μετά τη δύση και σε δυσμενή καιρό. Ελέγχεις κατάλληλο σωσίβιο, ασφαλές σχοινί και σημεία πρόσδεσης, προϋποθέσεις συμμετέχοντα και ελεύθερη διαδρομή. Δεν έλκεις ταυτόχρονα άλλο θαλάσσιο μέσο μαζί με το σκι: άρθρο 5(1)(η).

Αλεξίπτωτο, έλκηθρο και δαχτυλίδι έχουν χωριστές διατάξεις. Απαγορεύονται πριν την ανατολή, μετά τη δύση και σε δυσμενείς συνθήκες: άρθρα 6(12), 7(6), 8(1)(στ) αντίστοιχα. Το άρθρο 6(20) απαγορεύει επιπλέον έλξη θαλάσσιου αλεξίπτωτου για ιδιωτική χρήση. Άδεια, σωσίβιο ή φανοί του σκάφους δεν αίρουν τις απαγορεύσεις. Ελέγχεις όλες τις ειδικές προϋποθέσεις κάθε δραστηριότητας· δεν μεταφέρεις όρια ή εξαιρέσεις από άλλο σπορ.

• PWC: έλεγχος άδειας, quick stop, σωσιβίων, θέσεων, μηχανής, ώρας, περιοχής και καιρού.
• Σκι, αλεξίπτωτο, δαχτυλίδι και έλκηθρο δεν συνεχίζονται μετά τη δύση επειδή το σκάφος έχει φανούς.
• Αν δεν έχεις επιβεβαιώσει τους ειδικούς όρους μιας έλξης, δεν ξεκινάς.

Θέμα 8 από 11

Πρυμνοδέτηση και πλαγιοδέτηση χωρίς βιασύνη

Ετοιμάζεις τη θέση πριν προσεγγίσεις. Παρατηρείς άνεμο, ρεύμα, κυκλοφορία, βάθος και χώρο απομάκρυνσης.

Ετοιμάζεις κάβους και μπαλόνια στο σωστό ύψος και εξηγείς τους ρόλους. Η επίδραση ανέμου και η απόκριση στην ανάποδα εξαρτώνται από το συγκεκριμένο σκάφος· τις μαθαίνεις με τη σχολή σου σε ασφαλή χώρο.

Στην πλαγιοδέτηση φέρνεις την πλευρά προς την προβλήτα με ελεγχόμενη κίνηση. Χρησιμοποιείς την ελάχιστη κίνηση που επιτρέπει έλεγχο, σύντομες κινήσεις μηχανής όπου χρειάζεται και μειώνεις έγκαιρα τη φόρα. Περνάς κάβους σε κατάλληλα σταθερά σημεία όταν βρίσκεσαι αρκετά κοντά. Πρωραίος και πρυμναίος συγκρατούν τα άκρα και οι διαμήκεις κάβοι περιορίζουν κίνηση εμπρός και πίσω. Ο πρώτος κάβος εξαρτάται από τις δυνάμεις που πρέπει να ελέγξεις.

Στην πρυμνοδέτηση πλησιάζεις με την πρύμνη προς την προβλήτα. Ελέγχεις βάθος και απόσταση προπέλας, ετοιμάζεις πρυμναίους κάβους και το προβλεπόμενο μέσο συγκράτησης πλώρης, όπως ρεμέτζο ή άγκυρα όπου επιτρέπεται. Κρατάς σχοινιά μακριά από την προπέλα. Φρενάρεις πριν η πρύμνη φθάσει στην προβλήτα και διατηρείς ασφαλή απόσταση μετά την πρόσδεση.

Ακυρώνεις κακή προσέγγιση όσο έχεις χώρο. Δεν βάζεις χέρια ή πόδια ανάμεσα σε σκάφος και προβλήτα, δεν ζητάς άλμα στη στεριά και δεν τυλίγεις κάβο στο χέρι. Αν χάνεις έλεγχο, απομακρύνεσαι με ασφάλεια και ξαναδοκιμάζεις. Δεν αυξάνεις απότομα ισχύ με άνθρωπο ή σχοινί κοντά στην προπέλα.

Η πραγματική πρακτική γίνεται με το σκάφος και τη σχολή σου. Ο ΓΚΛ 50, άρθρο 4(3), περιλαμβάνει ασφαλή πρυμνοδέτηση και πλαγιοδέτηση σε χώρο ίσο με το διπλάσιο μήκος του σκάφους. Η αριθμητική εξάσκηση εδώ εξηγεί τον όρο· δεν αντικαθιστά εκπαίδευση ή αξιολόγηση χειρισμού στο νερό.

• Παρατηρείς → ετοιμάζεις → εξηγείς → προσεγγίζεις → ελέγχεις τη φόρα → ασφαλίζεις.
• Κρατάς ανθρώπους έξω από σημεία σύνθλιψης και από τη γραμμή τάσης κάβων.
• Στο τέλος ελέγχεις κάβους, μπαλόνια, κίνηση άλλων σκαφών και ασφαλή επιβίβαση.

Θέμα 9 από 11

Ξέρεις τι έχεις, πού είναι και πώς λειτουργεί

Ο εξοπλισμός είναι έτοιμος για χρήση, όχι απλώς παρών. Ο ΓΚΛ 20, άρθρο 4(1)(στ) και 4(2)(στ), απαιτεί εφόδια της κατηγορίας, πρόσφορα για άμεση χρήση και εντός λήξης όπου υπάρχει ημερομηνία.

Δεν εμποδίζεις τον πυροσβεστήρα με αποσκευές ούτε κλειδώνεις σωσίβια χωρίς άμεση πρόσβαση. Ο ΓΚΛ 23, άρθρο 21, διαφοροποιεί απαιτήσεις ανά κατηγορία, μήκος και πλόες· δεν υπάρχει μία λίστα για κάθε σκάφος.

Το ατομικό σωσίβιο προσαρμόζεται στο άτομο. Αναγνωρίζεις τύπο, μέγεθος, κλείσιμο και ιμάντες. Σε φουσκωτό ελέγχεις μηχανισμό ενεργοποίησης σύμφωνα με τις οδηγίες του. Κυκλικό σωσίβιο ή άλλο εγκεκριμένο βοήθημα ρίψης προσφέρει πλευστότητα σε άνθρωπο στο νερό· ελέγχεις ότι ελευθερώνεται και το σχοινί του δεν είναι μπλεγμένο. Δεν το αντικαθιστάς με παιχνίδι θαλάσσης.

Διαλέγεις πυροσβεστήρα από σήμανση και είδος φωτιάς. Διαβάζεις οδηγίες, καταλληλότητα, συντήρηση και τυχόν δείκτη πίεσης, εφόσον υπάρχει. Για μικρή εστία που μπορείς να αντιμετωπίσεις με ασφάλεια, ειδοποιείς, κρατάς διαφυγή και απομονώνεις καύσιμο ή ρεύμα μόνο αν είναι ασφαλές. Αφαιρείς ασφάλεια και κατευθύνεις κατάλληλο μέσο στη βάση της φωτιάς σύμφωνα με τις οδηγίες. Δεν ρίχνεις νερό σε εξοπλισμό υπό τάση ή καιόμενο καύσιμο. Ο CO₂ απαιτεί προσοχή σε κλειστό χώρο λόγω ασφυξίας.

Δεν ανοίγεις βιαστικά χώρο κινητήρα που καίγεται. Μπορεί να τροφοδοτήσεις τη φωτιά με αέρα και να εκτεθείς σε φλόγα. Χρησιμοποιείς προβλεπόμενη θυρίδα ή εγκατεστημένο σύστημα σύμφωνα με τις οδηγίες του σκάφους. Αν η φωτιά μεγαλώνει ή ο καπνός εμποδίζει προσέγγιση, απομακρύνεσαι, καλείς βοήθεια και προετοιμάζεις τους επιβαίνοντες. Δεν συνεχίζεις χάνοντας την έξοδο.

Αναγνωρίζεις και τα υπόλοιπα μέσα που φέρει το σκάφος σου. Σχεδία ή πλευστική συσκευή, σήματα κινδύνου, φαρμακείο και μέσα απάντλησης έχουν διαφορετική χρήση. Ελέγχεις πρόσβαση, οδηγίες και λήξεις χωρίς να ενεργοποιείς πυροτεχνικό για δοκιμή. Ο ΓΚΛ 50, άρθρο 4(3), απαιτεί αναγνώριση και χρήση σωστικών και πυροσβεστικών μέσων στην πρακτική· εκπαιδεύεσαι με πραγματικά μέσα και επίβλεψη.

• Για κάθε μέσο ξέρεις σκοπό, θέση, έλεγχο, χρήση και περιορισμούς.
• Περισσότερα εφόδια δεν επεκτείνουν μόνα τους τους πλόες που επιτρέπει το έγγραφο του σκάφους.
• Τα γενικά μαθήματα συμπληρώνουν την πρακτική· δεν μεταφέρουν ξένες νομικές απαιτήσεις στην Ελλάδα.

Θέμα 10 από 11

Ναυαγός και ατύχημα: βοηθάς χωρίς δεύτερο θύμα

Σε άνθρωπο στο νερό κρατάς συνεχή οπτική επαφή. Ειδοποιείς, αναθέτεις σε κάποιον να τον δείχνει, προσφέρεις πλευστό μέσο όπου είναι εφικτό και σημειώνεις θέση.

Καλείς βοήθεια όταν χρειάζεται και προσεγγίζεις ελεγχόμενα. Δεν κρατάς κινητήρα σε λειτουργία κοντά σε άνθρωπο και εκτεθειμένη προπέλα κατά την περισυλλογή. Χρησιμοποιείς κατάλληλο σημείο και βοήθημα ανάσυρσης, χωρίς να ρισκάρεις δεύτερη πτώση.

Αν δεις ατύχημα, ειδοποιείς και προσφέρεις ασφαλή βοήθεια. Μεταδίδεις θέση, περιστατικό και άτομα. Δεν ορμάς με μεγάλη ταχύτητα ή απόνερα δίπλα σε ναυαγούς ούτε επιχειρείς πέρα από τις δυνατότητές σου χωρίς υποστήριξη. Μετά την ανάσυρση προστατεύεις από ψύχος και ακολουθείς οδηγίες διασωστών για φροντίδα και τυχόν αναζωογόνηση.

Αν προκάλεσες ατύχημα, παραμένεις, συνδράμεις και αναφέρεις αμέσως. Ο ΓΚΛ 20, άρθρο 4(1)(θ), απαιτεί παραμονή στον τόπο, κάθε δυνατή συνδρομή στους παθόντες και άμεση αναφορά στη Λιμενική Αρχή. Ανταλλαγή τηλεφώνων ή μήνυμα στην ασφαλιστική δεν τις αντικαθιστούν. Πρώτα προστατεύεις ανθρώπους και αποφεύγεις νέο κίνδυνο.

• Οπτική επαφή, πλευστό μέσο, θέση, επικοινωνία και έλεγχος προπέλας είναι χωριστές εργασίες· τις μοιράζεις όταν έχεις βοήθεια.
• Δεν αναβάλλεις την αναφορά ατυχήματος μέχρι την επιστροφή.

Θέμα 11 από 11

Εξασκήσου και μάθε περισσότερα

Μαθήματα και εργαλεία για να εξασκηθείς σε αυτή την ενότητα. Όταν τελειώσεις, επιστρέφεις στο μάθημα με ένα πάτημα.

• Εξάσκηση επικοινωνίαςΠροσομοιωτής
• Πυξίδα και κατεύθυνσηΜάθημα
• Σκάφος και άνεμοςΜάθημα
• Θαλάσσιος καιρόςΜάθημα
• Κλίμακα ΜποφόρΜάθημα
• Καύσιμα, νερό και σεντίναΜάθημα