Προβολή υποενοτήτωνΙατρικές πρώτες βοήθειες (STCW A-VI/4-1): εξέταση του τραυματία, κίνδυνοι από τοξικές ουσίες (MFAG) και ο ιατρικός οδηγός του πλοίου
Εξέταση πάσχοντος: εκτιμήσεις, ιστορικό και ζωτικά σημεία
1Το μάθημα με απλά λόγια
Βρες πρώτα τι απειλεί τη ζωή. Έπειτα εξέτασε όλο το σώμα, πάρε ιστορικό και μέτρησε τα ζωτικά σημεία, ώστε εσύ και ο γιατρός μέσω ασυρμάτου να έχετε πραγματικά στοιχεία.
Δύο εκτιμήσεις, με σειρά
Η πρωτογενής εκτίμηση (<C>ABCDE, στο μάθημα Πρώτες βοήθειες και αναζωογόνηση) εντοπίζει και αντιμετωπίζει τις απειλές για τη ζωή στα πρώτα λεπτά. Μόνο όταν ελεγχθούν ξεκινάς τη δευτερογενή εκτίμηση: ήρεμη, πλήρη εξέταση από το κεφάλι ως τα πόδια, ιστορικό και πρώτη μέτρηση ζωτικών σημείων. Στη θάλασσα αυτή είναι τα μάτια του γιατρού, που από τη στεριά δεν βλέπει τον ασθενή. Αν ο πάσχων χειροτερέψει οποτεδήποτε, επέστρεψε στην πρωτογενή εκτίμηση.
Από το κεφάλι ως τα πόδια
Εξήγησε τι κάνεις και προχώρα προς τα κάτω: τριχωτό και πρόσωπο, αυτιά και μύτη (αίμα ή διαυγές υγρό), μάτια και κόρες, στόμα, αυχένας, κλείδες και θώρακας, κοιλιά, λεκάνη, πλάτη, έπειτα κάθε χέρι και πόδι. Κοίταξε για τραύματα, πρήξιμο, παραμόρφωση και χρώμα· ψηλάφησε απαλά για πόνο. Μην ελέγχεις ύποπτο κάταγμα με κίνηση ούτε κουνάς τη λεκάνη. Σύγκρινε τις δύο πλευρές. Αποκάλυπτε μόνο ό,τι εξετάζεις και ξανασκέπαζε. Έλεγξε για αίμα κάτω από τον πάσχοντα. Σημείωσε κάθε εύρημα, θέση και ώρα.
Το ιστορικό: SAMPLE
Ρώτησε τον πάσχοντα, μάρτυρες και συναδέλφους. Το SAMPLE είναι μνημονικό βοήθημα: S σημεία και συμπτώματα, A αλλεργίες, M φάρμακα που πήρε, P προηγούμενα νοσήματα, L τελευταία τροφή και υγρά, E γεγονότα πριν το συμβάν. Για τον πόνο, ρώτησε πού είναι, πότε άρχισε, πώς τον νιώθει και αν επεκτείνεται. Ζήτησε βαθμό από 0 (καθόλου πόνος) έως 10 (ο χειρότερος που φαντάζεται). Ρώτησε χωριστά για την ποσότητα ούρων.
Ζωτικά σημεία και φυσιολογικά όρια
Τα ζωτικά σημεία δείχνουν πώς ανταποκρίνεται το σώμα: σφυγμός, συχνότητα αναπνοών, κορεσμός οξυγόνου, αρτηριακή πίεση, θερμοκρασία, συνείδηση και, αν έχεις μετρητή, σάκχαρο αίματος. Σε υγιή ενήλικα σε ηρεμία: σφυγμός περίπου 60–100 το λεπτό, αναπνοές 12–20 το λεπτό, κορεσμός 95–100 % και θερμοκρασία περίπου 36,5–37,5 °C. Η πίεση είναι συχνά γύρω στα 120/80 mmHg· κατέγραψε και τις δύο τιμές. Επανάλαβε τις μετρήσεις και κατέγραψέ τες με ώρα· μετρά η τάση μεταβολής.
Συνείδηση: AVPU και GCS
Χρησιμοποίησε το AVPU για γρήγορο έλεγχο· τα βασικά του είναι στο μάθημα Ιατρικές συμβουλές μέσω ασυρμάτου. Η Κλίμακα Κώματος Γλασκώβης (GCS) βαθμολογεί μάτια (4 αυτόματα, 3 στην ομιλία, 2 στην πίεση, 1 καμία αντίδραση), ομιλία (5 προσανατολισμένη, 4 συγχυτική, 3 ακατάλληλες λέξεις, 2 ακατάληπτοι ήχοι, 1 καμία) και κίνηση (6 εκτελεί εντολές, 5 εντοπίζει την πίεση, 4 αποσύρεται, 3 παθολογική κάμψη, 2 άκαμπτη έκταση, 1 καμία). Ανάφερε κάθε βαθμό και το σύνολο, 3–15. Στο 8 ή λιγότερο ο αεραγωγός κινδυνεύει σοβαρά: παρακολούθησε συνεχώς την αναπνοή και ζήτησε επείγουσες συμβουλές.
2Βασικά στοιχεία
- Σειρά
- Πρωτογενής εκτίμηση (<C>ABCDE), έπειτα δευτερογενής
- Ιστορικό
- SAMPLE: συμπτώματα, αλλεργίες, φάρμακα, παρελθόν, τελευταία λήψη, γεγονότα
- Ενήλικας σε ηρεμία
- Σφυγμός 60–100/min· αναπνοές 12–20/min· κορεσμός 95–100 %
- Θερμοκρασία
- Περίπου 36,5–37,5 °C· σημείωσε τη θέση μέτρησης
- GCS
- Μάτια 1–4, ομιλία 1–5, κίνηση 1–6· σύνολο 3–15
- GCS 8 ή λιγότερο
- Αεραγωγός σε κίνδυνο: προστασία, επείγουσες ιατρικές συμβουλές μέσω ασυρμάτου
3Βασικά σημεία
- 1
Πρώτα πρωτογενής εκτίμηση· δευτερογενής μόνο όταν ελεγχθούν οι απειλές για τη ζωή.
- 2
Έλεγξε από το κεφάλι ως τα πόδια: κοίταξε, ψηλάφησε, σύγκρινε πλευρές, έλεγξε την πλάτη και κάτω από τον πάσχοντα.
- 3
Πάρε ιστορικό με το SAMPLE και βαθμολόγησε τον πόνο από 0 έως 10.
- 4
Κατέγραψε ζωτικά σημεία με ώρα: η τάση μετρά περισσότερο από μία μέτρηση.
- 5
Ανάφερε την GCS σε τρία μέρη και σύνολο· 8 ή λιγότερο σημαίνει κίνδυνο για τον αεραγωγό.
4Συχνά λάθη
Λάθος: Ξεκίνα εξέταση από το κεφάλι ως τα πόδια μόλις φτάσεις στον πάσχοντα.
Σωστό: Αντιμετώπισε πρώτα καταστροφική αιμορραγία, αεραγωγό και αναπνοή· ακολουθεί η δευτερογενής εκτίμηση.
Λάθος: Μία φυσιολογική σειρά ζωτικών σημείων σημαίνει ότι ο πάσχων είναι καλά.
Σωστό: Επανάλαβε και κατέγραψε. Αύξηση σφυγμού ή πτώση GCS μπορεί να είναι το πρώτο σημάδι αιμορραγίας ή εγκεφαλικής κάκωσης.
Λάθος: Δώσε στον γιατρό μέσω ασυρμάτου μόνο το σύνολο GCS.
Σωστό: Δώσε και βαθμούς ματιών, ομιλίας και κίνησης: E2 V2 M5 και E4 V1 M4 δίνουν 9, αλλά σημαίνουν διαφορετικά πράγματα.
5Πρακτικό σενάριο και κλειδιά εξετάσεων
Ναύτης έπεσε περίπου 2 m από σκάλα σε κύτος φορτίου. Η πρωτογενής εκτίμηση δεν δείχνει πρόβλημα: ανοιχτός αεραγωγός, 18 αναπνοές το λεπτό, χωρίς μεγάλη αιμορραγία, σε εγρήγορση. Πονά χαμηλά αριστερά στον θώρακα και στον αριστερό καρπό. Τι κάνεις μετά;
Δες την απάντηση
Ξεκίνα δευτερογενή εκτίμηση. Κράτα ακίνητα κεφάλι και αυχένα κατά τον έλεγχο, γιατί η πτώση ίσως τραυμάτισε τη σπονδυλική στήλη. Εξέτασε από το κεφάλι ως τα πόδια: βρίσκεις επώδυνες κάτω αριστερές πλευρές και πρησμένο, παραμορφωμένο καρπό. Πάρε ιστορικό SAMPLE. Κατέγραψε σφυγμό, αναπνοές, κορεσμό, πίεση και GCS με ώρα και επανάλαβε κάθε 15 λεπτά. Τραύματα στις κάτω αριστερές πλευρές μπορεί να κρύβουν ρήξη σπλήνα· ζήτησε ιατρικές συμβουλές μέσω ασυρμάτου αναφέροντας αυτά τα ευρήματα.
Κλειδιά εξετάσεων
- Πρώτα πρωτογενής εκτίμηση (<C>ABCDE)· δευτερογενής από το κεφάλι ως τα πόδια όταν ελεγχθούν οι απειλές ζωής.
- SAMPLE: σημεία και συμπτώματα, αλλεργίες, φάρμακα, προηγούμενο ιστορικό, τελευταία λήψη, γεγονότα.
- Ενήλικας σε ηρεμία: σφυγμός 60–100, αναπνοές 12–20, κορεσμός 95–100 %, θερμοκρασία περίπου 37 °C.
- GCS 3–15: μάτια 1–4, ομιλία 1–5, κίνηση 1–6· 8 ή λιγότερο: αεραγωγός σε κίνδυνο.
Ολοκλήρωσε αυτή την υποενότητα
Όταν τη διαβάσεις, απάντησε σε τρεις ερωτήσεις. Με τρεις σωστές απαντήσεις ολοκληρώνεις την υποενότητα. Δεν αρκεί να ανοίξεις μόνο τη σελίδα.
Οι σημειώσεις μου για αυτή την υποενότητα
Καμία σημείωση